Γιάννος Χαραλαμπίδης Ανεξεταστέος στη δημοκρατία άριστα στη δικτατορία...

Ανεξεταστέος στη δημοκρατία άριστα στη δικτατορία...


Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΕΡΝΤΟΓΑΝ
 
Το νέο προσωποπαγές και αυταρχικό σύστημα της Τουρκίας, η αποτυχία του εξευμενισμού, τα σενάρια της κρίσης και τα αποτρεπτικά βήματα
 
· Τι σημαίνουν για το Κυπριακό οι εξελίξεις στην Τουρκία
 
· Πώς συνδέεται το Κουρδικό με το Κυπριακό
 
· Τι πρέπει να ζητήσει η Κυβέρνηση από τον Έιντε και την ΕΕ
 
· Οι ευθύνες της Ελλάδας και η τουρκική απειλή
 
Η Τουρκία προχωρεί ακάθεκτη προς το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, με τον Ταγίπ Ερντογάν να θεωρεί σίγουρη την αλλαγή του πολιτειακού συστήματος της χώρας, κατά τρόπον ώστε να γίνει νέος Σουλτάνος. Θέλει να ξεπεράσει ακόμη και τον Ατατούρκ. Το ερώτημα, βεβαίως, έχει ως εξής: Θα είναι δημοκρατικότερη η Τουρκία την επομένη του δημοψηφίσματος και με ποιον τρόπο αυτή η νέα Τουρκία επηρεάζει τις εξελίξεις στην περιοχή και δη στα ελλαδοτουρκικά και στο Κυπριακό, το οποίο βρίσκεται σε αδιέξοδο;
 
Η Επιτροπή της Βενετίας και το Σύνταγμα
 
Δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιο αξιόπιστη έκθεση για τις συνταγματικές αλλαγές στην Τουρκία από εκείνη της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η εν λόγω Επιτροπή αποτελείται από ανεξάρτητους συνταγματολόγους και έχει ως αποστολή της να αξιολογεί συντάγματα και μεταρρυθμίσεις, κατά πόσο συμβαδίζουν ή όχι με τις δημοκρατικές αρχές και αξίες, το κράτος δικαίου και γενικότερα τον σεβασμό των ανθρωπίνων και συναφών πολιτικών δικαιωμάτων, καθώς και με την ανεξαρτησία των τριών βασικών εξουσιών (εκτελεστική, νομοθετική, δικαστική). Η Επιτροπή της Βενετίας έχει επισκεφθεί την Τουρκία και εντός του Μαρτίου, πριν από το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, αναμένεται ότι θα διεξαχθεί συζήτηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Ήδη έχουν διαρρεύσει αποσπάσματα της έκθεσης που αναφέρουν ότι:
 
1.Η Τουρκία δεν γίνεται δημοκρατικότερη, αντιθέτως, οι εξουσίες συγκεντρώνονται στον Ερντογάν, ο οποίος θα έχει τη δυνατότητα όποτε κρίνει σκόπιμο, χωρίς τη συμβολή είτε της δικαστικής είτε της νομοθετικής εξουσίας, να κηρύσσει τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Στην ουσία θα μπορεί να επιβάλλει δικτατορία κατά το δοκούν, όπως συμβαίνει και σήμερα. Στην έκθεση τονίζεται ότι ο Πρόεδρος θα μπορεί να απολύει ανεξέλεγκτα τους υπουργούς, να κυβερνά τη χώρα με διατάγματα ενώ, όπως επισημαίνεται, η δικαιοσύνη αποδυναμώνεται ακόμη περισσότερο.
 
2. Δεν μπορεί να διεξαχθεί δημοψήφισμα, δημοκρατικώ τω τρόπω, με τη χωρά να τελεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και με τις συλλήψεις να γίνονται, χωρίς να πληρούνται οι στοιχειώδεις δημοκρατικοί δικαστικοί κανόνες, και με τα ΜΜΕ να βρίσκονται υπό περιορισμό, φίμωση και έλεγχο των ειδήσεων. Η έκθεση αναφέρει τα ακόλουθα: «Οι εκτεταμένοι περιορισμοί των ανθρωπίνων ελευθεριών δεν δημιουργούν με κανέναν τρόπο το αναγκαίο δημοκρατικό πλαίσιο για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος». Και σε αυτά προστίθενται τα ακόλουθα: «Στην Τουρκία λαμβάνει χώρα μια δραματική οπισθοδρόμηση της δημοκρατικής τάξης και η χώρα οδεύει προς το μονοπρόσωπο αυταρχικό καθεστώς».
 
Το Κουρδικό και η χαλιναγώγηση της Άγκυρας
 
Επί τη βάσει των ανωτέρω σημειώνουμε τα ακόλουθα: Η Τουρκία γίνεται ακόμη πιο αντιδημοκρατική. Και όταν ο δείκτης της δημοκρατίας πάει προς τα κάτω, εκείνος της επιθετικότητας κινείται προς τα πάνω. Γιατί, λοιπόν, ο Ερντογάν να είναι πιο διαλλακτικός μετά από το δημοψήφισμα, όταν θα είναι απόλυτος κυρίαρχος του συστήματος. Ακόμη και αν αυτό δυσαρεστεί την ΕΕ ή τις ΗΠΑ, η Τουρκία έχει την πολυτέλεια να απολαμβάνει στο πλαίσιο της «πολιτικής του εκκρεμούς» τη στήριξη της Μόσχας.
 
Μετά το δημοψήφισμα, ακόμη και αν ο Ερντογάν εμφανιστεί διαλλακτικός στο Κυπριακό, αυτό θα γίνει για το θεαθήναι και για να κερδίσει άλλοθι. Άλλωστε, το μεγάλο παιχνίδι για τον Ερντογάν δεν είναι η Κύπρος, αλλά η περιοχή της Συρίας λόγω των αγωγών του φυσικού αερίου και ειδικότερα του αγωγού Κατάρ - Τουρκίας, των πετρελαίων της Μοσούλης και του τρόπου εκμετάλλευσής τους, καθώς και ο έλεγχος ενός νέου καθεστώτος που θα προκύψει στη Συρία.
 
Και εδώ είναι ο κόμπος. Το Κουρδικό και η πρόθεση κυρίως των ΗΠΑ για τη δημιουργία μιας κουρδικής ζώνης εντός της Συρίας, στο πλαίσιο της επίλυσης του προβλήματος, αναστατώνουν την Άγκυρα. Άλλωστε, η Επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη», που ξεκίνησε στις 24 Αυγούστου του 2016, με τις ευλογίες της Μόσχας και την ανοχή των ΗΠΑ, δεν έχει μόνο ως στόχο την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους, αλλά και κάτι άλλο: Να πετάξει τους Κούρδους ανατολικά του Ευφράτη, για να ελέγξει όσο μπορεί τις οδούς των πετρελαίων και να αποτρέψει τη δημιουργία μιας κουρδικής ζώνης, την οποία φαίνεται να ευνοούν οι Αμερικανοί.
 
Η στάση των ΗΠΑ δεν είναι καθόλου τυχαία. Η χαλιναγώγηση της ατίθασης κατά καιρούς Τουρκίας περνά μέσα από το Κουρδικό. Μετά την αυτόνομη περιοχή των Κούρδων στο Βόρειο Ιράκ, μια νέα κουρδική ζώνη στη Συρία και με το PKK να δρα εντός Τουρκίας πολλαπλασιάζει τα προβλήματα ασφάλειας και συνοχής της χώρας. Άρα το Κουρδικό είναι ζήτημα-φωτιά για την Άγκυρα, αφού έχει σχέση με την εσωτερική και εξωτερική της ασφάλεια, με την εδαφικής της ακεραιότητα και τη μεγαλόπνοη αναθεωρητική της πολιτική.
 
Το δεδομένο και το αντάλλαγμα
 
Υπάρχει και η αντίληψη ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να συσχετίσει, αν δεν το πράττει ήδη για λόγους τακτικής, το Κυπριακό με το Κουρδικό. Δηλαδή να υποχωρήσει στο Κουρδικό και να πάρει ανταλλάγματα στο Κυπριακό. Όμως, το Κουρδικό για τους λόγους που έχουμε εκθέσει είναι πιο σημαντικό για την Άγκυρα ζήτημα απ' ό,τι το Κυπριακό. Η Τουρκία θεωρεί την Κύπρο ως δεδομένη, από την οποία δεν έχει κόστος ούτε εσωτερικό ούτε σε διεθνές επίπεδο.
 
Αντιθέτως, το Κουρδικό είναι μια συνεχής πληγή. Υπό αυτές τις συνθήκες, γιατί η Τουρκία να θέλει στην παρούσα φάση το αντάλλαγμα στο Κυπριακό για να υποχωρήσει στο Κουρδικό; Άλλωστε, η Τουρκία έχει πάρει παρά πολλά στις συνομιλίες. Την ώρα που θα ήταν δυνατό να δώσει, έσπασε τη στάμνα... Συνεχίζει δε, να ελέγχει την Κύπρο από θάλασσα, αέρα και ξηρά, εφόσον ούτε αμυντικές συμμαχίες διαθέτει η Λευκωσία ούτε δική της αξιόπιστη αποτροπή έχει.
 
Γι' αυτό, δεν είναι παράλογο το σενάριο του ελληνικού Υπουργείου Άμυνας για κάποιας μορφής κρίση περί τον Ιούνιο, όταν η Τοτάλ θα προχωρήσει σε νέες έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Είναι, άλλωστε, και τουριστική περίοδος. Το λυπηρό είναι ότι από αυτές τοποθετήσεις έχει για άλλη μια φορά προκύψει, δημοσίως μάλιστα, η ασυνεννοησία μεταξύ Αθηνών και Λευκωσίας, αφού το Προεδρικό δηλώνει ότι δεν έχει ανάλογες περί κρίσης πληροφορίες.
 
Τοτάλ και Τελωνειακή Ένωση
 
Βεβαίως, εάν λάβουμε υπ' όψιν ένα πιθανό σενάριο κρίσης και αν η Άγκυρα στραφεί σε βάρος της Τοτάλ, είναι ως να στρέφεται σε βάρος γαλλικών συμφερόντων. Και μετά τον Απρίλιο δεν θα είναι στην εξουσία ο Σοσιαλιστής Ολάντ, ο οποίος ήταν ανεκτικός με την Άγκυρα. Η δεξιά και το κέντρο στη Γαλλία έχουν διαφορετική προσέγγιση για την πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ και τις σχέσεις των δυο χωρών.
 
Αληθές, όμως, είναι ότι πολλά γαλλικά συμφέροντα διακυβεύονται στην Τουρκία, τα οποία θα ληφθούν υπ' όψιν στη λήψη των όποιων αποφάσεων, είτε αυτές εκδοθούν από τη Γαλλία είτε ακόμη και από την ΕΕ, η οποία τηρεί στάση αναμονής στην παρούσα φάση, αλλά θέλει να κρατήσει την Άγκυρα στις ενταξιακές ράγες. Και αυτή η στάση της ΕΕ είναι πρόδηλη από την προσπάθεια που γίνεται για την έναρξη διαδικασίας εκσυγχρονισμού της τελωνειακής της ένωσης με την Τουρκία. Το ερώτημα είναι πώς μπορεί να γίνει εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης, όταν η Άγκυρα δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της προς την Κυπριακή Δημοκρατία και αρνείται να την αναγνωρίσει.
 
Καλό κλίμα και πρόθεση...
 
Με βάση τις τρέχουσες εξελίξεις στο Κυπριακό και στην περιοχή, υπάρχει η άποψη της Κυβέρνησης και των ηγεσιών ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η εξευμενιστική πολιτική, διότι εάν η Τουρκία δεν γίνει συνεργάσιμη, θα αποκαλυφθεί η αρνητική της στάση και ενδεχομένως να της καταλογιστούν ευθύνες.
 
Συμπληρώνεται, μάλιστα, το σκεπτικό αυτό, με την εξής θέση: Έχει διανυθεί μεγάλη απόσταση στις συνομιλίες των 22 εβδομάδων και έχουν προκύψει σημαντικές συγκλίσεις. Είναι λογική αυτή η φιλοσοφία, η οποία, όμως, μπορεί να τύχει μιας άλλης προσέγγισης και ανάγνωσης, στη βάση των εξής γεγονότων:
 
1. Η διαδικασία αυτή στηρίχθηκε στην πολιτική εκτίμηση ότι ο Ερντογάν ήταν ο δημοκράτης και ο εκσυγχρονιστής της Τουρκίας και ότι θέλει λύση. Ανάλογα και πιο εγκωμιαστικά σχόλια εισέπραττε και ο κ. Ακιντζί, ο οποίος, όπως ελέγετο, θα έστηνε πόδι στον Ερντογάν αν χρειαζόταν και ότι είχε κοινό όραμα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.
 
Ο μεν Ερντογάν με βάση την έκθεση της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης θεωρείται εν ολίγοις δικτάτορας, ο δε Ακιντζί ούτε τα κορδόνια του δεν μπορεί να δέσει χωρίς να ρωτήσει την Τουρκία, ενώ στα θεμελιώδη θέματα, όπως η παραμονή στρατευμάτων και οι εγγυήσεις, δεν έχει διαφορά από την Τουρκία ή από τους προκατόχους του, τους οποίους οι ημέτεροι θιασώτες του χαρακτήριζαν ακραίους ακόμη και εξτρεμιστές.
 
Όσο δε, για το κοινό όραμα, εκτός από τον στρατό και τις εγγυήσεις φαίνεται να περιλαμβάνει μια σειρά περιστολής πολιτικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που καθιστούν το σημερινό ψευδοκράτος ισότιμο συνεταίρο, στο πλαίσιο της διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της αντικατάστασής της από μια ομοσπονδία δυο ισότιμων συνιστώντων κρατών, επί τη βάσει του πρωτογενούς δικαίου και των διχοτομικών τετελεσμένων της εισβολής. Αυτές είναι οι συγκλίσεις, καθώς και άλλες, που δίνουν στην Τουρκία μεγάλο ποσοστό των όσων αξιώνει για να καταστήσει την Κύπρο ολόκληρη ως δικό της προτεκτοράτο.
 
2. Επί σειράν ετών διεξάγονται συνομιλίες στη βάση του εξευμενισμού. Για να αποδειχθούν οι πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας. Πόσα χρόνια πρέπει να περάσουν για να κατανοήσει το κομματικό κατεστημένο ότι η Άγκυρα δεν είναι λύση που επιθυμεί αλλά διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη μετατροπή μας σε δική της επαρχία; Δεν μας έλεγαν ότι στη Γενεύη θα ήταν η ώρα της αλήθειας; Αυτά τόνιζε και η Κυβέρνηση και ο Έιντε και οι ηγεσίες του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ.
 
Ναυάγησε η Γενεύη και η Τούρκοι αξιωματούχοι έφυγαν πυροβολώντας σε βάρος της Ελλάδας και του ΥπΕξ Νίκου Κοτζιά. Οι κατηγορίες όπως αποδείχθηκε ήταν ψευδείς και ο κ. Ακιντζί, υπακούοντας στην Άγκυρα, έδωσε τη δική του παράσταση εγκαταλείποντας τις συνομιλίες, προβάλλοντας δυο ισχυρισμούς: Ο πρώτος στρέφεται κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας. Σύμφωνα με την εκδοχή Ακιντζί, είναι ο Πρόεδρος που αποχώρησε πρώτος, διότι πήγε θυμωμένος να καπνίσει τσιγάρο, αλλά έκανε 45 λεπτά να επιστρέψει.
 
Ο δεύτερος ισχυρισμός είναι εξίσου φαιδρός. Αφορά στην απόφαση της Βουλής για το Ενωτικό Δημοψήφισμα. Η πολιτική Ακιντζί είναι ευθυγραμμισμένη με την Άγκυρα. Επιδίωξη είναι η ταπείνωση. Και απόδειξη τούτου αποτελεί η αξίωση του κατοχικού ηγέτη για αλλαγή της απόφασης της Βουλής. Και η ηγεσία του ΔΗΣΥ ετοιμάζει νομοσχέδιο για να ψηφίσει με την ηγεσία του ΑΚΕΛ ό,τι επιθυμεί ο Ακιντζί, ο οποίος, εάν συμβεί τελικά κάτι τέτοιο, δεν θα κυβερνά ως κατοχικός ηγέτης μόνο τον Βορρά αλλά και τον Νότο, υπερηφανευόμενος ότι απέδειξε εκείνο που η Άγκυρα ισχυρίζεται διεθνώς.
 
Ότι δηλαδή είναι εκλιπούσα η Κυπριακή Δημοκρατία. Πού είναι λοιπόν το καλό κλίμα και πού η καλή πρόθεση; Μήπως βρίσκεται στην τουρκική αξίωση ότι οι Τούρκοι πολίτες και οι τουρκικές εταιρείες θα έχουν στην Κύπρο μετά τη λύση καθεστώς ΕΕ; Ή μήπως, εάν υπαναχωρήσει από έναν τέτοιο παραλογισμό η Άγκυρα, θα εμφανισθούν ημέτεροι που θα χειροκροτήσουν, εμφανίζοντας μια τέτοια εξέλιξη ως νίκη;
 
Βήματα αποτροπής
 
Σύμφωνα με την Επιτροπή της Βενετίας, ο Ερντογάν έχει μείνει ανεξεταστέος στη δημοκρατία, ενώ παίρνει άριστα στις δικτατορικές πρακτικές. Το σύνταγμα του δημιουργεί «ένα μονοπρόσωπο αυταρχικό καθεστώς». Η Τουρκία δεν έχει πρόθεση για λύση και αν δεν της κάνουμε τα χατίρια, θα προχωρήσει σε κλιμάκωση προκλήσεων ή/και απειλών.
 
Από τώρα θα πρέπει να γίνουν αποτρεπτικές κινήσεις όπως:
 
Πρώτο, εφόσον το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας έχει πληροφορίες ή στοιχεία για κρίση στα ανοικτά της Κύπρου τον Ιούνιο, θα πρέπει από τώρα να καταγγείλει την Τουρκία διεθνώς, από τον ΟΗΕ ώς την ΕΕ, ως εγγυήτρια δύναμη που είναι ακόμη και υπεύθυνη για την ασφάλεια του λαού μας. Επειδή, λοιπόν, η Ελλάδα είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια, οφείλει να λάβει και όλα τα απαιτούμενα αποτρεπτικά μέτρα με ό,τι μέσα διαθέτει, χωρίς αυτό να απαλλάσσει τη Λευκωσία από ανάλογες κινήσεις.
 
Δεύτερο, η κυπριακή κυβέρνηση θα πρέπει να καλέσει τον κ. Έιντε, ως διαμεσολαβητή και ως εκπρόσωπο του ΓΓ του ΟΗΕ που έχει ως στόχο να διευκολύνει τη διαδικασία, να διευκρινίσει:
 
1. Εάν η Τουρκία έχει αλλάξει τη στάση της για να μπορεί να υπάρχουν ελπίδες συνέχισης της διαδικασίας.
 
2. Εάν η Συνθήκες Εγγύησης ή κάποια μορφή τους, καθώς και η παραμονή τουρκικών στρατευμάτων σε έδαφος κράτους μέλους των ΗΕ είναι επιτρεπτή από τη Χάρτα του και το Διεθνές Δίκαιο.
 
Το ίδιο ζήτημα θα πρέπει να τεθεί επισήμως από την Κυπριακή Δημοκρατία στην ΕΕ, με ταυτόχρονη έναρξη της διαδικασίας για την ενεργοποίηση του άρθρου 222, που προνοεί την αλληλεγγύη των κρατών μελών, όταν κάποιο από αυτά δεχθεί εξωτερική επίθεση. Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται υπό καθεστώς κατοχής και συνεχούς στρατιωτικής απειλής από την Άγκυρα, γεγονός που δεν συνάδει με την ιδιότητα της Τουρκίας ως υποψήφιας για ένταξη χώρας.
 
Παντού...
 
Ο Ερντογάν μετατρέπει την Τουρκία σε ένα αυταρχικό καθεστώς, με τον ίδιο να είναι απρόβλεπτος. Και επιθετικός. Μας θέλει επαρχία του. Αυτό απεικονίζει ο ρεαλισμός. Μόνο όσοι δεν θέλουν να δουν την πραγματικότητα εκτιμούν ακόμη ότι μπορεί να θέλει λύση και όχι διάλυση. Ο εξευμενισμός και οι ψευδαισθήσεις ουδόλως αποτρέπουν την επιθετικότητα της Άγκυρας. Αντιθέτως, την τροφοδοτούν, με αποτέλεσμα να απειλεί και στο Αιγαίο και στην Κύπρο και στη Θράκη. Παντού...

Top