Θανάσης Αθανασίου Ένας «ωκεανός» μικροϊδιοκτητών...

Ένας «ωκεανός» μικροϊδιοκτητών...

Ο Θανάσης Αθανασίου είναι δημοσιογράφος του Sigmalive


Το ζήτημα των ευθυνών για την κυπριακή οικονομική κατάντια ξεκαθαρίζει σιγά-σιγά καθώς τα συστατικά της εκρηκτικής συνταγής, που οδήγησαν την Κύπρο στον όλεθρο, γνωστοποιούνται/φανερώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Πέραν όμως του βασανιστικού και σε επίπεδο ηθικής ερωτήματος, «ποιος φταίει και ποιος θα πληρώσει τελικά για την κατάσταση στην οποία περιήλθε ο τόπος»,  τίθεται επιτακτικά και το ζήτημα των προεκτάσεων του προβλήματος.

Η Κύπρος είναι μια χώρα «καμαρούλα μια σταλιά» και εξαιτίας ακριβώς της μικρής της έκτασης, το πολυτιμότερο που έχουν οι κυπραίοι δεν είναι άλλο από τον «τόπο» ή τη γη την  οποία κατέχουν.

Οι εκποιήσεις είχαν τη δική τους ιστορία...

Ο εν λόγω «τόπος» ή χώρος, από τον 19ο αιώνα τουλάχιστον, είναι κατανεμημένος με βάση την μικρή ιδιοκτησία. Όπως τεκμηρίωσε ο ιστορικός Ρολάνδος Κατσιαούνης στο βιβλίο του "Labour, Society and Politics in Cyprus during the second half of the nineteenth centrury", όταν ήλθαν οι Βρετανοί στην Κύπρο το 1878, βρήκαν μια κοινωνία, η οποία βασιζόταν στην μικροϊδιοκτησια. Ο Δρ. Αντρέας Παναγιωτου, καθηγητής Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Frederick, αναφέρει χαρακτηριστικά, παραπέμποντας στον Ρ. Κατσιαουνη, ότι η Κύπρος ήταν ένας «ωκεανός μικροϊδιοκτητών». Συγκεκριμένα, φθάνοντας στην Κύπρο οι Άγγλοι το 1878 αντιλήφθηκαν ότι, παρόλο που και τότε υπήρχαν τοκογλύφοι, εντούτοις το οθωμανικό δίκαιο δεν επέτρεπε τις εκποιήσεις. Οι  Άγγλοι, στην προσπάθεια εφαρμογής του «καπιταλιστικού νόμου» για τις υποθήκες, κατήργησαν τις ό,ποιες καθυστερήσεις με αποτέλεσμα τη συσσώρευση και διόγκωση του προβλήματος.

Η γέννηση της αριστεράς (μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο)

Όπως ανέλυσε ο Δρ. Αντρέας Παναγιώτου, η αριστερά «γεννήθηκε» σαν ιστορική μορφή μετά από την πρώτη κρίση των εκποιήσεων της δεκαετίας του 1920, η οποία «έσπρωξε» μία μεγάλη μερίδα του πληθυσμού στην προλεταριοποίηση στις πόλεις ή τα μεταλλεία. Ουσιαστικά, η μεγάλη αναταραχή, που ξέσπασε κατά την περίοδο 1920-1950 αφορούσε σε μεγάλο βαθμό στις μορφές αντίδρασης των κυπρίων ιθαγενών απέναντι στις ανεξέλεγκτες ενέργειες των τοκογλύφων, που οδηγούσαν σε εκποιήσεις.

Και εγένετο Συνεργατισμός

Αντιλαμβανόμενοι οι Άγγλοι το μέγεθος του προβλήματος, επιχείρησαν να το αντιμετωπίσουν με την ίδρυση των Συνεργατικών. Όπως παρατηρεί ο Δρ. Α. Παναγιώτου, τόσο η κυπριακή αριστερά όσο και η δεξιά προσπάθησαν να παρεμποδίσουν τη διαδικασία απώλειας γης. Οι ενέργειες της κυπριακής αριστεράς και δεξιάς οδήγησαν τότε σε σταθεροποίηση της διαδικασίας, με τρόπο που να μπαίνουν μεν υποθήκες, οι διαδικασίες δε ήταν αργές. Η νέα κατάσταση βοηθούσε όσους αντιμετώπιζαν προσωρινές οικονομικές δυσκολίες να κερδίσουν χρόνο και όποιος είχε πρόβλημα κατέληγε στο δικαστήριο.

Στο σήμερα

Η προσπάθεια που επιχειρείται σήμερα προσομοιάζει με την κατάσταση που επικρατούσε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο . Ουσιαστικά, οι τράπεζες, οι οποίες προκάλεσαν το πρόβλημα, οδηγούν μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού σε αδιέξοδο πληρωμών και στη συνέχεια έρχονται να ζητήσουν εφαρμογή μαζικών εκποιήσεων, όπως έγινε και τη δεκαετία του 1920.

Η μικρο-ιδιοκτησία όμως είναι ιερή για την κυπριακή κουλτούρα, οπότε οι αντιδράσεις θα είναι έντονες και η κοινωνική  έκρηξη, στην περίπτωση που προωθηθούν μαζικές εκποιήσεις, αναπόφευκτη.

Αναλογιστείτε, για παράδειγμα, τι έχει να γίνει αν η τράπεζα πάει στη Γαλάτα, στην Ευρύχου, στην Κοράκου, στον Πωμό, στην Τριμίκλινη, στη Σωτήρα, στα Πέρα, στο Παλαιχώρι ή στο Ακάκι, για να εκποιήσει την πρώτη κατοικία του Κωστή, του Γιαννή, της Χρυστάλλας τζαι του Αντρίκκου.. (τυχαία τα ονόματα και οι περιοχές). Δεν θα κλάψουν μανούλες;

Αδιαμφισβήτητα, το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις πρέπει να ψηφιστεί, διότι υπάρχουν μεγαλο-οφειλέτες με μη εξυπηρετούμενα δάνεια εκατομμυρίων, υπάρχουν πολίτες με πρώτη κατοικία-"παλάτι" συν άλλες κατοικίες και περιουσία, πισίνες, εξοχικά και πάει λέγοντας, όλα καταχρεωμένα. Δεν είναι υπόχρεοι όλοι οι υπόλοιποι να πληρώνουν τη μεγαλομανία μιας μερίδας του πληθυσμού. Πρέπει ωστόσο να βρεθεί μια φόρμουλα προστασίας των πληγέντων από την τραπεζική κρίση.

Οι πολιτικοί γνωρίζουν ότι στην περίπτωση που το νομοσχέδιο, το οποίο θα εγκριθεί επιτρέπει τις μαζικές εκποιήσεις, τότε θα έλθουν αντιμέτωποι με το ανεξέλεγκτο χάος, γι΄ αυτό άλλωστε και παρατηρείται η εν λόγω καθυστέρηση στη ψήφιση του για σκοπούς μελέτης.

Το «κυνήγι» των μεγάλων

Ο ισχυρισμός ότι οι τράπεζες και οι κυβερνώντες επιθυμούν να κυνηγήσουν τους μεγαλο-οφειλέτες καταρρίπτεται από το εξής λογικό επιχείρημα: Αν πραγματικά  ήθελαν να θέσουν ενώπιον των ευθυνών τους, τους μεγάλους, τότε θα προωθούσαν το διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου σε «καλή» και «κακή», όπου θα δινόταν έμφαση στους μεγάλους.

Ξέρει η τρόικα...

Είναι επίσης λογικό το γεγονός ότι η τρόικα δεν φαίνεται να υπαναχωρεί από τις αρχικές τις αξιώσεις και δεν δέχεται μεγάλες αλλαγές στη νομοθεσία των εκποιήσεων. Διότι αν τροποποιηθεί η νομοθεσία με τρόπο που να διασφαλίζει πραγματικά τις πρώτες κατοικίες/ επαγγελματικές στέγες κλπ, τότε το πιο πιθανό είναι ότι οι δανειστές δεν θα πιάσουν μπακκίρα πίσω. Οι δανειστές δεν ρισκάρουν να τα βάλουν με το σύστημα "συθέμελα". Ξέρει η τρόικα ότι οι μεγαλο-οφειλέτες δεν θα κυνηγηθούν ιδιαίτερα... για τους γνωστούς λόγους.

Follow me on Twitter @AthanasiouTh

Για σχόλια στο athanasiout@sigmalive.com

 

 

 


Top