Ιστορία σε βιβλία και αποκόμματα....

Το αρχείο του κ. Τάσου Ράλλη περιλαμβάνει εφημερίδες, βιβλία και περιοδικά, που καλύπτουν ένα χώρο 400 τετραγωνικών μέτρων και δεν είναι προσβάσιμα στους ερευνητές, λόγω έλλειψης χώρου.

Η Εκθεση Oμογενειακού Τύπου, με τις αυθεντικές εφημερίδες, που θα εγκαινιασθεί την ερχόμενη Τρίτη 9 Ιουνίου, στην Πύλη Αμμοχώστου, θα αποτελέσει την απαρχή της επαφής του κοινού με τρία εκατομμύρια σελίδες ψηφιοποιημένου αρχειακού υλικού από τον κυπριακό Τύπο, μεταξύ των οποίων σχεδόν όλες οι εφημερίδες από το 1878 μέχρι το 1925 και εκατοντάδες εκδόσεις της βρετανικής αποικιοκρατίας.
Ο ιδιοκτήτης του αρχείου Τάσος Ράλλης, σε συνέντευξη στο ΚΥΠΕ, είπε πως μεταξύ του υψίστης σημασίας υλικού που κατέχει και πρέπει να διαφυλαχθεί είναι η χειρόγραφη απογραφή της επαρχίας Κερύνειας του 1947, στην οποία εμφανίζονται όλοι οι κάτοικοι της Κερύνειας, Ε/κ και Τ/κ, η κτηματική τους περιουσία, τα δέντρα και τα ζώα τους.
Το αρχείο του κ. Ράλλη, σύμφωνα με τον ίδιο, περιλαμβάνει εφημερίδες, βιβλία και περιοδικά, που καλύπτουν ένα χώρο 400 τετραγωνικών μέτρων και δεν είναι προσβάσιμα στους ερευνητές, λόγω έλλειψης χώρου.
Ανέφερε, επίσης, πως η έκθεση για τους ομογενείς θα είναι η πρώτη που προγραμματίζει. Θα ακολουθήσει έκθεση για την αρωγή της Κύπρου στους αγώνες του ελληνικού έθνους, από το 1821 μέχρι το 1975, τρίτη έκθεση για τις δημαρχιακές εκλογές στην Κύπρο, ενώ άλλη έκθεση θα αφορά την παιδεία στην Κύπρο, με ειδικότερη προσέγγιση στη νυχτερινή παιδεία στην Κύπρο.
Ο κ. Ράλλης εργάστηκε ως αεροσυνοδός στις Κυπριακές Αερογραμμές. Ανέφερε πως στα 33 χρόνια των ταξιδιών του έψαχνε βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία και συγκέντρωνε υλικό.

Αρχειακό υλικό
Εξιστορώντας πώς οδηγήθηκε στη συλλογή των εντύπων και τη δημιουργία του αρχείου, ο κ. Ράλλης ανέφερε πως με τους πρώτους μισθούς που πήρε έψαξε, βρήκε και αγόρασε εφημερίδες και περιοδικά του 1958, αναζητώντας αναφορές στο θείο του, ο οποίος τραυματίστηκε στην πυρκαγιά του Ολυμπιακού Λευκωσίας κατά τις διακοινοτικές ταραχές.
Εξηγώντας πως τα πολλά ταξίδια δεν του επέτρεπαν να ψάχνει το υλικό που συγκέντρωνε για να βρει αυτό που ήθελε, ανέφερε πως το αποτέλεσμα ήταν να μαζευτεί τεράστιος όγκος από εφημερίδες, βιβλία και περιοδικά, τα οποία συνέχισε στο μεταξύ να συλλέγει.
Πρόσθεσε πως το αρχείο του σήμερα περιλαμβάνει εφημερίδες, βιβλία και περιοδικά, που καλύπτουν ένα χώρο 400 τετραγωνικών μέτρων, τα οποία δεν είναι προσβάσιμα στους ερευνητές, λόγω έλλειψης χώρου.
Σε αυτό το υλικό περιλαμβάνονται χειρόγραφα τα οποία δεν γνωρίζει σε ποιον ανήκουν. «Ξέρω όμως τις περιόδους από τις οποίες προέρχονται, μεταξύ αυτών ομιλία για την εκατονταετηρίδα της εθνικής παλιγγενεσίας, που σημαίνει ότι η ομιλία έγινε το 1921», είπε και συνέχισε ότι υπάρχουν άλλα χειρόγραφα με ομιλίες επωνύμων για τις βουλευτικές, τις προεδρικές, για τις δημαρχιακές εκλογές στην πρωτότυπή τους μορφή, όπως του Πλουτή Σέρβα, του Ανδρέα Φάντη, του Εζεκία Παπαϊωάννου. Υπάρχουν στην πρωτότυπή τους επίσης μορφή τηλεγραφήματα που έστελνε ο Δέρβης το 1944 στην Αλεξάνδρεια, όπου είχε καταφύγει η ελληνική κυβέρνηση και άγνωστες εκδόσεις, ανέφερε.

Για την Κερύνεια
Μεταξύ του υψίστης σημασίας υλικού που υπάρχει και πρέπει να διαφυλαχθεί, όπως είπε στο ΚΥΠΕ, είναι η χειρόγραφη απογραφή της επαρχίας Κερύνειας του 1947, στην οποία εμφανίζονται όλοι οι κάτοικοι της Κερύνειας, Ε/κ και Τ/κ, η κτηματική τους περιουσία, τα δέντρα τους, τα ζώα τους. Για τους Ε/κ υπάρχουν οι υπογραφές των κοινοταρχών, το ίδιο και για τους Τ/κ, και τα καθαρά τ/κ χωριά στην απογραφή των οποίων παρουσιάζεται η γη που κατείχαν με τις υπογραφές των μουχτάρηδων και αζάδων, είπε, αναφέροντας πως παραμένουν στη συλλογή του οι εφημερίδες Ελευθερία 1906 τεύχος 1, η Πατρίδα, η Κερύνεια, Φωνή της Κύπρου (μερικοί τόμοι).
«Το 2003, για να αντιμετωπίσω την κατάσταση της έλλειψης χώρου, άρχισα τη μηχανογράφηση και μέχρι σήμερα έχω περάσει σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές δύο έως τρία εκατομμύρια σελίδες αρχειακού υλικού, μεταξύ των οποίων σχεδόν όλες οι εφημερίδες από το 1878 μέχρι το 1925, εκατοντάδες εκδόσεις της βρετανικής κυριαρχίας. Στο ηλεκτρονικό αρχείο συμπεριλαμβάνονται και οι σημερινές εφημερίδες οι οποίες, αφού ψηφιοποιηθούν, προωθούνται στην ανακύκλωση», είπε ο κ. Ράλλης.
Η έκθεση αυτή θα μεταφερθεί και στις άλλες πόλεις. «Έχουμε ετοιμάσει 600 πλαίσια, από τα οποία στην Πύλη Αμμοχώστου θα χρησιμοποιηθούν μόνο τα 350 με 400», ανέφερε ο κ. Ράλλης.
Παράλληλα, είπε ότι θα ήθελε να προβληθεί και η συμβολή της Εκκλησίας στον απόδημο Ελληνισμό. «Θεωρώ πως ο μόνος που θα μπορούσε να βοηθήσει ώστε να οργανωθούν εκθέσεις με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, την Αρχιεπισκοπή στο Λονδίνο, την Αρχιεπισκοπή της Αμερικής, είναι ο Κύκκου Νικηφόρος», είπε ο κ. Ράλλης, προσθέτοντας ότι έχουν προς τούτο ορισθεί συναντήσεις με τη Δήμαρχο Λευκωσίας Ελένη Μαύρου και το Μητροπολίτη Κύκκου Νικηφόρο, ώστε να διαπιστώσει εάν ασπάζονται τις ιδέες του.
Ανέφερε, επίσης, πως ζήτησε να του παραχωρηθεί χώρος είτε από το κράτος, είτε από το Δήμο Λευκωσίας, όχι από τη νυν Δήμαρχο, όπως διευκρίνισε, στον οποίο να εκτεθεί η βιβλιοθήκη και περισσότερο η μηχανογραφημένη βιβλιοθήκη. Ο χώρος θα μπορεί να λειτουργήσει ως καφετερία, όπου ο φοιτητής ή ο ερευνητής θα μπορεί να πηγαίνει να κάθεται στο μόνιτορ, να βρίσκει το υλικό που θέλει και να μπορεί να απολαμβάνει τον καφέ του την ώρα που ψάχνει, είπε.

Μονή Κύκκου: Γεωκτήμονας στη Γεωργία
Σκαλίζοντας τα περιοδικά της Γεωργίας και ειδικά το περιοδικό Εύξεινος Κύπρος, ο κ. Ράλλης είπε ότι εκείνο που του έκανε τρομακτική εντύπωση, είναι η διαπίστωση πως μια τεράστια περιουσία στη χώρα αυτή ανήκε στη Μονή Κύκκου. Πρόσθεσε πως με βάση τα στοιχεία του αρχείου του το 1886, ένας ιερομόναχος από τη Μονή του Κύκκου πήγε στη Γεωργία για να μαζέψει τα ενοίκια και τα άλλα έσοδα από την περιουσία του Κύκκου και αφού έστειλε τα χρήματα παρέμεινε στη Γεωργία, όπου στη συνέχεια πήγε και ο αδερφός του και γνωρίζουμε με θετικότητα ότι υπήρχαν και υπάρχουν μέχρι σήμερα Κύπριοι στη Γεωργία, η οποία ήταν ο Πόντος του Ελληνισμού.
Ο κ. Ράλλης ανέφερε πως οι άνθρωποι που σήμερα αποκαλούμε Ρωσοπόντιοι δεν είναι ελληνικής καταγωγής, αλλά Ρώσοι, οι οποίοι με τις μετακινήσεις του πληθυσμού εποίκησαν την ελληνική Γεωργία ή Πόντο, με αποτέλεσμα να ξεχωρίζουν από τους Έλληνες ομογενείς του Πόντου και να ονομάζονται Ρωσοπόντιοι. Συνεχίζοντας, είπε πως ουδείς Έλληνας του Πόντου είναι Ρωσοπόντιος και διατύπωσε τη θέση πως το γεγονός ότι οι Ελληνες του Πόντου δεν μιλούν ελληνικά, οφείλεται στο ότι απαγορευόταν η ομιλία της ελληνικής γλώσσας και είπε πως με βάση τις αναφορές που υπάρχουν, οι Τούρκοι για να είναι σίγουροι ότι δεν θα διδάσκονταν την ελληνική γλώσσα, έκοβαν τη γλώσσα σε αυτούς που δίδασκαν ελληνικά στα παιδιά ή τα εγγόνια τους και έτσι οι Ελληνες του Πόντου μιλούσαν την οθωμανική και όχι την τουρκική γλώσσα.
Ερωτηθείς εάν υπάρχουν στοιχεία που να καταμαρτυρούν τον αριθμό των ομογενών του Πόντου, ο κ. Ράλλης είπε πως δεν υπάρχει ακριβής αριθμός, καθώς από τους περισσότερους κατέστρεψαν τα διαβατήρια ή άλλα έγγραφα που αποδείκνυαν ότι ήταν Έλληνες.

Ο Εζεκίας υποψήφιος δήμαρχος Λευκωσίας
«Λίγοι γνωρίζουν ότι ο αείμνηστος Εζεκίας Παπαϊωάννου υπέβαλε υποψηφιότητα για Δήμαρχος Λευκωσίας το 1949 και όμως έχουμε δύο προεκλογικές αφίσες του και φωτογραφίες», ανέφερε ο κ. Ράλλης, προσθέτοντας πως έχουμε επίσης τα χειρόγραφα των Δήμων Κερύνειας, Λαπήθου, Καραβά, τις απογραφές πληθυσμού και όλα αυτά, που θέλουμε επίσης να προβάλουμε για να γνωρίζουν οι προσωρινά ευρισκόμενοι στο νότιο τμήμα της Κύπρου ως φιλοξενούμενοι, τι περιουσίες είχαν, πού κατοικούσαν και προβληματιζόμαστε εάν θα κάνουμε δύο χωριστές εκθέσεις ή μια», συμπλήρωσε.
Για την Αμμόχωστο, όπως είπε, εκτός από φωτογραφικό υπάρχει αρκετό άλλο υλικό γύρω από την περιοχή που κατοικούσε ο κάθε Βαρωσιώτης. Θα μπορούσαμε αυτή τη στιγμή να χαράξουμε μια γραμμή ή να έχουμε ένα τοπογραφικό και να σας πω σε αυτό το σπίτι έμενε ο Λόρδος με αριθμό εγγραφής ακινήτου, αριθμό τίτλου ιδιοκτησίας, κατέβαλε Χ ποσό για τέλη αποχετευτικού, Ψ ποσό για σκύβαλα και Ζ φόρους στο Δήμο, μέχρι το 1965. «Ο τρόπος με τον οποίο θα προχωρήσουμε για την έκθεση αυτή θα συζητηθεί οπωσδήποτε με τη Δήμαρχο Λευκωσίας», συνέχισε.
Μια άλλη έκθεση θα αφορά την παιδεία στην Κύπρο, με ειδικότερη προσέγγιση στη νυχτερινή παιδεία στην Κύπρο, για την οποία υπάρχει λεπτομερειακό αρχείο, είπε, αναφέροντας ότι ο Ονούφριος Κληρίδης φοιτούσε στη νυχτερινή σχολή Σόλων και έχουμε την αναφορά του καθηγητή, ότι σκοτώθηκε από τους Άγγλους.

Μια ανεκπλήρωτη επιθυμία
Ο Τάσος Ράλλης γεννήθηκε το 1949 στον Τακτακαλά στη Λευκωσία. Τέλειωσε την Τέρρα Σάντα. Ηθελε να σπουδάσει στη Σχολή Ικάρων, επιθυμία που δεν εκπληρώθηκε, λόγω προβλήματος που είχε στην οπτική αναγνώριση και γι' αυτό κατέληξε στη Σχολή του Υπουργείου Ναυτιλίας της Ελλάδας, όπου έκανε σπουδές στα ηλεκτρονικά μέσα παρακολούθησης και προπαγάνδας. Το 1971 επέστρεψε στην Κύπρο και αφού υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία, άρχισε να εργάζεται ως αεροσυνοδός στις Κυπριακές Αερογραμμές. Το 1975 νυμφεύθηκε τη Γεωργία Χριστοδούλου, από το Λονδίνο.
Top