Μου ήταν εξαιρετικά δύσκολο να γράψω την πρόταξη για τη συνέντευξη που είσαστε έτοιμοι να διαβάσετε. Έγραψα, έσβησα, ξανάγραψα…
Στα δέκα χρόνια που βρίσκομαι στο χώρο της δημοσιογραφίας, οφείλω να ομολογήσω πως πρώτη φορά είχα να διαχειριστώ μία συνέντευξη που μέσα της έκρυβε την ίδια την… καταστροφή. Γιατί αυτό ακριβώς αποκαλύπτεται σ΄ αυτήν. Η Κύπρος κινδυνεύει άμεσα με αποκλεισμό από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012. Γιατί; Γιατί -όπως και στην περίπτωση με τα κοντέινερ- οι αρμόδιοι φορείς έχουν αργήσει αφάνταστα. Και αυτό έχει ως αποτέλεσμα 16 υποθέσεις ντόπινγκ να παραμένουν χωρίς εκδίκαση και πολλοί αθλητές να αγωνίζονται κανονικά αφού δεν υπάρχει κανένα σώμα να τους επιβάλει ποινή! Η χώρα μας παραβιάζει τον Κώδικα του WADA. Το θέμα των ντοπαρισμένων αθλητών που εξακολουθούν να αγωνίζονται κανονικά, πρώτη φορά επιβεβαιώνεται από τον καθ’ ύλην αρμόδιο. Τον πρόεδρο της Κυπριακής Αρχής Αντι-ντόπινγκ.
Ο Μιχάλης Πέτρου δεν κρύβει την απογοήτευσή του για την όλη κατάσταση. Ήταν, για πρώτη φορά, τόσο ανήσυχος ως προς το τι θα πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα για να προλάβουμε την καταστροφή. Ό,τι προλαβαίνεται, για να ακριβολογούμε…
Ντοπαρισμένοι αθλητές που αγωνίζονται κανονικά, Πειθαρχικό Συμβούλιο που υπάρχει μόνο στα χαρτιά, αθλητική αδικία. Δηλητήριο σε συμπληρώματα διατροφής, ομάδες που προσπάθησαν να μετεγγράψουν τους ντοπαρισμένους αθλητές τους σε άλλες ομάδες, κίνδυνος αποκλεισμού από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι ευθύνες μπαλάκι του πινγκ-πονγκ. Τελικά, αυτό το πινγκ-πονγκ, είναι το αγαπημένο μας άθλημα…
Η Κυπριακή Αρχή Αντι-ντόπινγκ λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια. Μπορείτε να πείτε ότι λειτουργεί όπως θα θέλατε;
Σαφώς όχι, υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Και με βάση το νόμο περί του Αντι-ντόπινγκ (που ψηφίστηκε το Μάιο του 2009), αλλά και με βάση τις προθέσεις του Υπουργείου Παιδείας, η Αρχή έχει περιθώρια βελτίωσης και δραστηριοποίησης σε άλλους τομείς, που δεν λειτουργούμε όπως θα θέλαμε.
Θα μπορούσατε να αναφέρετε κάποιο παράδειγμα μη ικανοποιητικής λειτουργίας της Αρχής;
Με βάση το νόμο, έχουμε την υποχρέωση να ελέγχουμε τα συμπληρώματα διατροφής. Το οποίο δεν έγινε στο βαθμό που θα επιθυμούσαμε, γιατί δεν υπάρχει επαρκής στελέχωση της Αρχής. Το ίδιο ισχύει και με τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία η Αρχή θα θέλαμε να έχουμε σε λειτουργία με στόχο την πρόληψη του ντόπινγκ.
Βλέπετε να λύνονται τα προβλήματα αυτά σύντομα;
Ευελπτιστούμε ότι οι ειλημμένες αποφάσεις στο Υπουργείο Παιδείας θα γίνουν πράξη. Υπάρχει ένας νέος υπουργός, ο οποίος έχει ήδη εκφράσει το ενδιαφέρον του να ασχοληθεί με θέματα που αφορούν στο Αντι-ντόπινγκ. Αναμένουμε να προχωρήσουν οι αποφάσεις και η Αρχή να λειτουργήσει καλύτερα, προς όφελος του κυπριακού αθλητισμού.
Ποιο είναι το πιο σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζετε ή αντιμετωπίσατε μέχρι σήμερα;
Δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να λειτουργήσουν τα πειθαρχικά συμβούλια Αντι-ντόπινγκ, που θα ολοκλήρωναν το έργο της Αρχής. Εμείς, ως Αρχή, κάνουμε τους ελέγχους και εντοπίζουμε τους αθλητές που διαπράττουν αδικήματα ντόπινγκ. Το επόμενο βήμα θα ήταν η εκδίκαση των υποθέσεων από το Πειθαρχικό Συμβούλιο Αντι-ντόπινγκ και η επιβολή ποινών.
Το Πειθαρχικό Συμβούλιο έχει ήδη ιδρυθεί, αλλά εκκρεμεί η υιοθέτηση των κανονισμών λειτουργίας του, βάσει των οποίων θα εκδικάζει.
Δηλαδή, αυτήν τη στιγμή, εσείς έχετε εντοπίσει αθλητές ντοπαρισμένους, οι οποίοι δεν έχουν τιμωρηθεί και αγωνίζονται κανονικά;
Ναι, έχουμε εντοπίσει περιπτώσεις αθλητών ντοπαρισμένων, οι οποίες δεν έχουν εκδικαστεί. Ορισμένοι από αυτούς αγωνίζονται κανονικά.
Για πόσες υποθέσεις μιλάμε, κ. Πέτρου;
Μιλάμε για 16 συνολικά υποθέσεις πιθανής παραβίασης κανονισμών ντόπινγκ, που ακόμα εκκρεμούν. Οι περισσότεροι αθλητές συνεχίζουν κανονικά να αγωνίζονται.
Είναι τραγικό αυτό, δεν νομίζετε;
Ασφαλώς η κατάσταση αυτή δεν μας ικανοποιεί, ούτε μας ευχαριστεί! Και, ναι, είναι τραγικό.
Ποιος φταίει για όλο αυτό; Εσείς δεν έχετε ευθύνη;
Εμείς, ως Κυπριακή Αρχή Αντι-ντόπινγκ, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, ετοιμάσαμε προσχέδιο κανονισμών για τη λειτουργία της Αρχής Αντι-ντόπινγκ και του Πειθαρχικού Συμβουλίου. Το προσχέδιο στάλθηκε στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο. Παρά το ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντι-ντόπινγκ (WADA), στον οποίο στάλθηκε για έλεγχο, το ενέκρινε ως συμβατό με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Αντι-ντόπινγκ, η απάντησή της Νομικής Υπηρεσίας ήταν ότι δεν μπορούσε να προχωρήσει στην έγκρισή του, για λόγους που αφορούσαν νομοτεχνικά θέματα. Μετά τις απόψεις της Νομικής Υπηρεσίας, έγινε σύσκεψη υπό τον υπουργό Παιδείας, για να λυθεί το πρόβλημα. Ο WADA, ο οποίος παρακολουθεί στενά το θέμα, έχει στείλει επιστολή στο Υπουργείο Παιδείας, με την οποία θέτει το νομικό του σύμβουλο στη διάθεση του υπουργείου για να λυθεί το πρόβλημα. Αναμένουμε ότι σύντομα θα βρεθεί η χρυσή τομή. Δεν είναι δική μας ευθύνη όλο αυτό που συμβαίνει. Ανησυχούμε πολύ για την όλη κατάσταση.
Η εξέλιξη αυτή, σίγουρα, δημιουργεί προβλήματα και στην Κύπρο, έτσι δεν είναι;
Η μη ολοκλήρωση του χειρισμού των υποθέσεων και το γεγονός ότι ντοπαρισμένοι αθλητές συνεχίζουν ακόμα να αγωνίζονται, θα έχει ως αποτέλεσμα η Κύπρος να χαρακτηριστεί ως χώρα που δεν συμμορφώνεται με τον Κώδικα του WADA. Αυτό εξυπακούει σοβαρές συνέπειες.
Ποιες είναι αυτές οι συνέπειες;
Σύμφωνα με τον Κώδικα του WADA κινδυνεύουμε να αποκλειστούμε από την ανάθεση διοργάνωσης διεθνών αγώνων στην Κύπρο. Ή -ακόμα χειρότερα- να αποκλειστεί η Κύπρος από τη συμμετοχή σε μεγάλες διοργανώσεις, ακόμα και από τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Και πότε θα κριθούμε ως χώρα από τον WADA;
Η οριστική αξιολόγηση θα γίνει το Νοέμβριο.
Με απλά λόγια, έχουμε δύο μήνες για να κάνουμε όσα δεν έχουμε κάνει μέχρι σήμερα;
Ναι.
Είναι πολύ σοβαρό αυτό που λέτε...
Συμφωνώ μαζί σας. Δυστυχώς, δεν εξαρτάται από εμάς η λύση του προβλήματος. Εμείς προσπαθούμε να κινητοποιήσουμε τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Μεγάλη η αύξηση στα θετικά δείγματα
Κρίνοντας από τις εκκρεμείς υποθέσεις, που φτάνουν τις 16, έχω την εντύπωση ότι έχουμε μεγάλη αύξηση στις περιπτώσεις ντόπινγκ...
Το 2007 είχαμε μόνο μία περίπτωση ντόπινγκ. Το 2008 είχαμε 6 περιπτώσεις. Το 2009 είχαμε πέντε περιπτώσεις. Το 2010 φτάσαμε τις δέκα περιπτώσεις και εντός του 2011, μέχρι σήμερα, έχουμε 6 υποθέσεις. Φυσικά θα πρέπει να πούμε ότι, για τις υποθέσεις που αφορούν στα έτη 2010 και 2011, αρμόδιο να αποφανθεί κατά πόσον υπήρξε παραβίαση των κανονισμών είναι το Πειθαρχικό Συμβούλιο, όταν και εφ' όσον λειτουργήσει και εκδικάσει τις υποθέσεις αυτές. Ο αριθμός των θετικών δειγμάτων μπορεί να εξηγηθεί, πέραν της αυξημένης χρήσης απαγορευμένων ουσιών, και από την αύξηση στους ελέγχους που κάνουμε. Κάνουμε περισσότερους «έξυπνους» ελέγχους. Και αυτό, προφανώς, έχει αποτέλεσμα. Επίσης, ελέγχουμε περισσότερα αθλήματα. Κάνουμε περισσότερους ελέγχους σε ομάδες.
Λαμβάνετε μηνύματα και πληροφορίες από διαφόρους, που σας καταγγέλλουν χρήση ουσιών από ομάδες και αθλητές;
Λαμβάνουμε όλο και περισσότερα μηνύματα τέτοιου είδους. Υπήρχαν περιπτώσεις που οι πληροφορίες ήταν αξιόπιστες και φτάσαμε σε ντοπαρισμένους αθλητές. Αυτό είναι πολύ σημαντικό στο έργο μας γιατί, αφενός, αποδεικνύει ότι υπάρχουν άτομα που ενδιαφέρονται για τον καθαρό αθλητισμό και, αφετέρου, δείχνει ότι έχουμε κερδίσει την εμπιστοσύνη αυτών των ανθρώπων. Σε ξένους οργανισμούς Αντι-ντόπινγκ άλλων χωρών, υπάρχει τηλεφωνική γραμμή όπου μπορεί κανείς να δώσει τέτοιες πληροφορίες. Σ' εμάς, προς το παρόν, μπορεί να το κάνει μέσω της ιστοσελίδας μας ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο θέλει.
Έχετε πάντως και παράπονα, από ομάδες και αθλητές, ότι τους «κυνηγάτε»...
Εμείς δεν κυνηγάμε κανέναν. Αυτή είναι η δουλειά μας και εμείς κρίνουμε ποιους, πότε και πόσες φορές θα τους ελέγξουμε. Πάντοτε προσπαθούμε να διατηρούμε ισορροπίες στους ελέγχους μας. Θα συνεχίσουμε με τον ίδιο τρόπο τη δουλειά μας, όπως εμείς κρίνουμε ότι πρέπει να γίνει. Φυσικά, πάντα μέσα στα πλαίσια του Κώδικα της WADA.
Εκτιμώ ότι, αυτά τα παράπονα, είναι χωρίς βάση. Υπάρχει ομάδα που έκανε παράπονο για πολλούς ελέγχους. Τη στιγμή που άλλες ομάδες, με χαμηλότερη θέση στην κατάταξη, είχαν τους ίδιους ή και περισσότερους ελέγχους. Παίρνω την ευκαιρία αυτή για να διαβεβαιώσω όλους πως για εμάς -όλες οι ομάδες, όλοι οι αθλητές- είναι ίδιοι.
Δηλητήριο σε συμπληρώματα διατροφής!
Τα συμπληρώματα διατροφής ήταν πάντα ένα σοβαρό πρόβλημα για το ντόπινγκ. Κάνετε ελέγχους σε συμπληρώματα;
Όντως, το πρόβλημα με τα συμπληρώματα διατροφής είναι σοβαρό. Γι’ αυτό και ο νόμος για το Αντι-ντόπινγκ προνοεί συγκεκριμένες ενέργειες ώστε αυτά, όταν φτάνουν στους αθλητές, να μην περιέχουν ουσίες ντόπινγκ. Η Κυπριακή Αρχή Αντι-ντόπινγκ έχει ολοκληρώσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα ελέγχου των συμπληρωμάτων διατροφής που διατίθενται στην κυπριακή αγορά. Έχουμε αναλύσει 30 συμπληρώματα διατροφής, που διατίθενται σε καταστήματα πώλησης συμπληρωμάτων διατροφής, σε Λευκωσία και Λεμεσό.
Και ποια ήταν τα αποτελέσματα;
Από τα 30 «ύποπτα» συμπληρώματα διατροφής που αναλύθηκαν, στα 10 εντοπίστηκαν ουσίες ντόπινγκ.
Οι οποίες, φυσικά, δεν αναγράφονται στη συσκευασία...
Όχι σε όλες περιπτώσεις. Σε κάποιες αναγραφόταν η απαγορευμένη ουσία στη συσκευασία αλλά, παρ’ όλα αυτά, το σκεύασμα πέρασε στην αγορά. Και γι’ αυτό διατάχθηκε έρευνα από το Υπουργείο Υγείας.
Τι ουσίες ήταν αυτές που εντοπίσατε;
Εντοπίστηκαν μη εγκεκριμένα φάρμακα, αναβολικές ουσίες, αλλά και διεγερτικές ουσίες όπως η στρυχνίνη, που είναι ισχυρό δηλητήριο. Με τη χρήση τέτοιων συμπληρωμάτων οι αθλητές δεν κινδυνεύουν μόνο να βρεθούν θετικοί σε έλεγχο ντόπινγκ, αλλά θέτουν σε κίνδυνο και την υγεία τους. Δράττομαι της ευκαιρίας να πω ότι, όλοι οι αθλητές, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στο τι καταναλώνουν. Επαναλαμβάνω, όχι γιατί θα βρεθούν θετικοί σε έλεγχο, αλλά γιατί κάνουν κακό στην υγεία τους.
Η συνεργασία με τις Ομοσπονδίες, τον ΚΟΑ και την ΚΟΕ
Επειδή στο έργο του Αντι-ντόπινγκ δεν είσαστε μόνοι, έχει τεράστια σημασία να έχετε και βοήθεια από τους αθλητικούς φορείς. Πώς κρίνετε το επίπεδο της συνεργασίας σας με τον ΚΟΑ, την ΚΟΕ και τις Ομοσπονδίες;
Διατηρούμε στενή συνεργασία με τον ΚΟΑ και την ΚΟΕ. Είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς για τη μέχρι τώρα συνεργασία μας. Σε ό,τι αφορά τις Ομοσπονδίες, μπορούμε να πούμε ότι με αρκετές έχουμε πολύ καλή συνεργασία. Με άλλες, η κατάσταση χρήζει βελτίωσης. Εμείς θέλουμε οι Ομοσπονδίες να μας ανοίξουν τις πόρτες τους για να είμαστε κοντά στους αθλητές τους. Δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε και να βοηθήσουμε όλους τους αθλητές. Χρειαζόμαστε τη βοήθεια των Ομοσπονδιών. Όλοι οι αθλητικοί παράγοντες, με δηλώσεις τους, τάσσονται ενάντια στο ντόπινγκ. Τους καλούμε, αυτό, να γίνεται και στην πράξη. Πρέπει να πούμε και κάτι ευχάριστο. Όλο και περισσότεροι αθλητές ζητούν τη βοήθειά μας. Είτε για να βεβαιωθούν ότι η φαρμακευτική αγωγή ή και συμπληρώματα διατροφής που λαμβάνουν είναι ασφαλή είτε για θέματα που αφορούν στους κανονισμούς του Αντι-ντόπινγκ. Αυτό μας χαροποιεί ιδιαίτερα. Εμείς θέλουμε να είμαστε κοντά στους αθλητές. Θεωρούμε ότι αυτό είναι μέρος της δουλειάς μας. Άλλωστε, το Αντι-ντόπινγκ θωρακίζει τον αθλητισμό και προστατεύει τους καθαρούς αθλητές.
Είχαμε περιπτώσεις στην Κύπρο, όπου τα ονόματα ντοπαρισμένων αθλητών δεν ανακοινώθηκαν. Γιατί συμβαίνει αυτό, όταν σε άλλες χώρες όλοι μαθαίνουμε αυτούς τους αθλητές;
Είναι αλήθεια ότι η Κυπριακή Αρχή Αντι-ντόπινγκ, μέχρι σήμερα, δεν έχει ανακοινώσει το όνομα κάποιου ντοπαρισμένου αθλητή, παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο επιβάλλεται από τον Κώδικα του WADA. Ο λόγος που δεν το κάναμε, είναι γιατί θεωρείται ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο και μας απαγορεύεται από την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Πλην του Ηνωμένου Βασιλείου, καμία Αρχή Αντι-ντόπιγνκ δεν ανακοινώνει τα ονόματα. Η ανακοίνωση, συνήθως, προέρχεται από τις Διεθνείς Ομοσπονδίες των αθλημάτων. Εμείς, σε κάθε περίπτωση, είμαστε υπέρ της ανακοίνωσης των ονομάτων των ντοπαρισμένων αθλητών, γιατί αυτό αποτελεί μια μορφή τιμωρίας, αλλά και σημαντικό μέτρο πρόληψης. Πέραν τούτων, διασφαλίζει τη διαφάνεια απέναντι στην κοινωνία και στους υπόλοιπους αθλητές, και διασφαλίζει την αξιοπιστία του αποτελέσματος των αγώνων. Ακόμη, με τη δημοσιοποίηση των ονομάτων, εκτιμώ ότι δεν θα είχαμε φαινόμενα ντοπαρισμένοι αθλητές να λαμβάνουν μέρος σε αγώνες, μέχρι να εκδικαστούν οι υποθέσεις τους. Υπήρξαν ακόμη και περιπτώσεις προσπάθειας μετεγγραφής ντοπαρισμένων αθλητών, λόγω της μη δημοσιοποίησης των ονομάτων. Σ' εμάς, βέβαια, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να έχει συμβεί.
Στην Κύπρο, οι Ομοσπονδίες, γιατί δεν ανακοινώνουν αυτούς τους αθλητές;
Σ' αυτό θα πρέπει να απαντήσουν οι Ομοσπονδίες.
ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΕΤΡΟΥ
Ο Μιχάλης Πέτρου είναι ιατρός. Σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και αργότερα στο Πανεπιστήμιο του Sheffield στο Ηνωμένο Βασίλειο, απ' όπου απέκτησε τον τίτλο MSc στην Αθλητιατρική. Μεταξύ άλλων, εργάστηκε ως ιατρός πολλών αθλητικών ομάδων και ως σύμβουλος πολλών αθλητών. Διετέλεσε Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Αντι-ντόπινγκ το 2003-2006 και 2008-2009, ενώ με την ίδρυση της Κυπριακής Αρχής Αντι-ντόπινγκ, το 2009, διορίστηκε στη θέση του Προέδρου. Συμμετέχει σε πολλές ομάδες εργασίας και επιτροπές για θέματα Αντι-ντόπινγκ, στο Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση και διετέλεσε Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για Επιστημονικά Θέματα σε σχέση με το Αντι-ντόπινγκ στο Συμβούλιο της Ευρώπης, από το 2006 μέχρι το 2010. Από το 2009 είναι μέλος της Επιτροπής Καταρτισμού του Καταλόγου Απαγορευμένων Ουσιών και Μεθόδων του Παγκόσμιου Κώδικα Αντι-ντόπινγκ.
