Το τι είναι ηγεσία είναι ερώτημα δύσκολο, που για ν' απαντηθεί, θα χρειαστεί πολύ μελάνι και στο τέλος δεν θα είναι παρά μια προσέγγιση, σύμφωνα με τους ειδικούς. Όμως μια πρακτική προσέγγιση είναι ότι η ηγεσία δίνει κατευθύνσεις.
Στην Παιδεία, όμως, σήμερα φαίνεται να μην υπάρχει κατεύθυνση. Αυτό τουλάχιστον εισπράττω όταν φίλοι, ακόμα και συνάδελφοι και άνθρωποι του χώρου, με ρωτούν με αυτό το αποκλινουσών προεκτάσεων «τι θα κάνουμε με την Παιδεία;».
Φυσικά η έλλειψη ηγεσίας δεν χρεώνεται σε ένα άτομο, όπως τον Υπουργό, αλλά σε στελέχη του χώρου, συμπεριλαμβανομένων και ακαδημαϊκών, δεδομένης της στενής σχέσης με τον χώρο τα τελευταία χρόνια. Στα χαρτιά υπάρχουν στόχοι, αλλά αυτό δεν το κάνει να είναι δείγμα ηγεσίας, σύμφωνα πάλι με τους ειδικούς, γιατί στόχοι και κατεύθυνση δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Με αυτήν την προοπτική κάποιες εισηγήσεις ή πλαίσια διαχείρισης μπορούν να γίνουν. Βασική αρχή ή αφετηρία είναι η διαπίστωση για έλλειψη διαβάθμισης στις αναφορές για το τις πταίει στην Παιδεία. Η διαπίστωση αυτή μπορεί να διατυπωθεί διαφορετικά με το ότι η Παιδεία αποτελεί έναν τομέα όπου συχνά διοχετεύονται ανησυχίες μεν, ποτέ δεν είναι συγκεκριμένες όμως με αποτέλεσμα να μένουμε στον ίδιο παρονομαστή: άγνοια και παραπλανημένες διαγνώσεις.
Απ' όσο μπόρω να γνωρίζω από εκ των έσω πληροφορίες, γίνεται σπουδαία δουλειά σε θέματα κοινωνικοποίησης, ανθρωποκεντρισμού που παλιά απλώς αφήνονταν να προκύψουν μόνα τους. Με όλα τα αρνητικά της η κοινωνία έχει επιβάλει τουλάχιστον κουλτούρα κατά των περιστατικών επιθετικής συμπεριφοράς και οι νέοι έχουν ένα νέο είδος κοινωνικότητας που τείνει να περιορίσει τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Αυτά είναι αξιοσημείωτα, άσχετα αν υπάρχουν υποχωρήσεις σε άλλους τομείς. Από την άλλη, όταν μιλάμε για αρνητικά κανένας δεν δηλώνει ποιον τομέα θα θέλαμε να βελτιώσουμε γιατί η Παιδεία απαιτεί πολύ μεγάλη εμπειρογνωμοσύνη για να μπόρει να είναι κάποιος έγκυρος όταν εκφράζει απόψεις γι' αυτή.
Μιλούμε για αποτελεσματικότητα; Σε αυτό το θέμα υπάρχει ο στόχος μέσω διαφόρων μέτρων, όπως οι δείκτες επάρκειας, όμως η ανάμεικτων εντυπώσεων υποδοχή του δείχνει ότι δεν δίνει κατευθύνσεις. Μιλούμε για βελτίωση των στάνταρ κοινωνικής ομοιογένειας; Γι' αυτό όταν κατηγορούν την Παιδεία, αφήνουν ακόμα και υπαρξιακούς υπαινιγμούς.
Η σωστή ηγεσία θα έπρεπε ανά πάσα στιγμή να έχει τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, τουλάχιστον για να μην είναι ο χώρος θύμα ισοπεδωτικών χαρακτηρισμών το λιγότερο και απελπισίας το χειρότερο. Όπως δείχνει αυτή η ανάλυση, σε κάποια κομμάτια υπάρχει ηγεσία και συνήθως αυτά τα αγνοεί ο κόσμος λόγω της θεωρητικής πτυχής τους.
Υπάρχουν όμως και θέματα σοβαρά που δεν υπάρχει ηγεσία ή που οι στόχοι δεν δίνουν ξεκάθαρες κατευθύνσεις και αυτό πρέπει να μας προβληματίσει.
ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός
