Σημερινή

Δευτέρα, 25/03/2019
RSS

Ευρωεκλογές σε… σκληρό δίσκο

| Εκτύπωση | 10 Μάρτιος 2019, 18:04 | Του Γιάννη Γιωργαλλή

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ, ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΣΚΕΠΤΙΚΙΣΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΠΛΗΣΙΑΖΟΝΤΑΣ ΟΛΟΕΝΑ ΚΑΙ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΩΝ, ΜΟΙΑΖΕΙ ΠΙΑ ΞΕΚΑΘΑΡΟ ΟΤΙ Η ΜΑΧΗ, ΑΥΤΗΝ ΤΗ ΦΟΡΑ, ΘΑ ΔΟΘΕΙ ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΑ ΙΔΙΑ ΤΑ ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΠΟΣΟΣΤΑ, ΑΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΕΕ, ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΞΕΡΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ

Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν ότι είναι αναπόφευκτος ο κατακερματισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τα δύο μεγάλα κόμματα να συρρικνώνονται, ενώ τα μικρότερα, αντιστρόφως, να λαμβάνουν περισσότερες θέσεις


Σε λιγότερο από τρεις μήνες οι Ευρωπαίοι πολίτες οδηγούνται στις κάλπες για μια εκλογική διαδικασία που αναμένεται να είναι διαφορετική αυτήν τη φορά. Το πρόβλημα της μετανάστευσης, η άνοδος της ακροδεξιάς και του ευρωσκεπτικισμού αλλά και το αδιέξοδο στο Brexit μετέβαλαν, με καταλυτικό τρόπο, τη δημόσια συζήτηση γύρω από τη λειτουργικότητα της ίδιας της ΕΕ. Αυτές οι προκλήσεις έγιναν η κινητήριος δύναμη της αλλαγής του πολιτικού τοπίου στις Βρυξέλλες, ενώ η νέα τάση που ήδη διαφαίνεται αναμένεται να επιβεβαιωθεί στις 26 Μαΐου 2019. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν ότι είναι αναπόφευκτος ο κατακερματισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τα δύο μεγάλα κόμματα να συρρικνώνονται, ενώ τα μικρότερα, αντιστρόφως, να λαμβάνουν περισσότερες θέσεις.

Πλησιάζοντας ολοένα και πιο κοντά στην ημέρα των εκλογών, μοιάζει πια ξεκάθαρο ότι η μάχη αυτήν τη φορά θα δοθεί όχι για τα ίδια τα εκλογικά ποσοστά, αλλά για την τύχη της ΕΕ, όπως την ξέρουμε σήμερα.

«Στόχος» οι Γιούνκερ και Σόρος

Τα πρώτα ίχνη των προθέσεών του για τη μελλοντική του δράση μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδειξε από νωρίς το κυβερνών κόμμα της Ουγγαρίας του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν. Σε μιαν άνευ προηγουμένου εκστρατεία, το κόμμα Φίντες με διάφορες αφίσες καταφέρθηκε ανοιχτά κατά των Βρυξελλών, αλλά και του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου, Τζορτζ Σόρος, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται πίσω από το πρόβλημα της μετανάστευσης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Ο Όρμπαν, σε μια προσπάθεια να καθιερωθεί ως ο πλέον σφοδρός πολέμιος των μεταναστών στην ΕΕ, δεν δίστασε να θέσει στο στόχαστρο της εκστρατείας του τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Η συντονισμένη προσπάθειά του, η οποία για πολλούς συνοδεύτηκε από fake news εναντίον των «στόχων» του, δεν πέρασε απαρατήρητη από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), στο οποίο ανήκει και το κόμμα του Όρμπαν.

Με τελεσίγραφο προς το Φίντες ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής δεξιάς, Μάνφρεντ Βέμπερ, το κάλεσε να τροποποιήσει τις εθνικιστικές θέσεις του, εάν θέλει να αποφύγει την αποβολή από το ΕΛΚ. Σε αυτό συνέτειναν οι πιέσεις του Γιούνκερ υπέρ της αποβολής του Βίκτορ Όρμπαν και του κόμματός του, αφού ανήκει και ο ίδιος στην ευρωπαϊκή δεξιά.

Οι τρεις επιλογές του Όρμπαν

Με την τύχη του να κρίνεται στη σύνοδο του ΕΛΚ της 20ής Μαρτίου, το ακροδεξιό κόμμα του Βίκτορ Όρμπαν βρίσκεται ενώπιον τριών επιλογών. Αρχικά, μπορεί να υποκύψει στην κομματική πειθαρχία, μειώνοντας ή και εξαλείφοντας τις διακηρύξεις περί υπεράσπισης των ευρωπαϊκών χριστιανικών αρχών και το σταμάτημα της μετανάστευσης. Η παραμονή του στο ΕΛΚ θα πρέπει να συνοδεύεται από μιαν απολογία για τις «ακραίες» του πράξεις, ενώ η βαρύνουσας σημασίας «μεταμέλεια» του Όρμπαν θα μεταφραστεί από το ΕΛΚ ως «σίγαση» μιας ευρωσκεπτικιστικής φωνής εντός της μελλοντικής σύνθεσης του Κοινοβουλίου.

Εντούτοις, αυτή η μεταστροφή δεν αναμένεται να τύχει θερμής υποδοχής στο εσωτερικό της Ουγγαρίας, όπου ο Όρμπαν με μεγάλο ζήλο καλλιέργησε την άποψη ότι ο Γιούνκερ αποτελεί κίνδυνο για την ίδια την ασφάλεια της χώρας. Με αυτό το σενάριο της «μεταμέλειας» του Όρμπαν να μοιάζει απομακρυσμένο, μια από τις εναλλακτικές για το Φίντες είναι η ένταξη στο κόμμα «Ευρώπη των Εθνών και της Ελευθερίας», στο οποίο ανήκουν τα κόμματα του Ματέο Σαλβίνι, της Μαρίν Λεπέν και του Χάιντς Κρίστιαν Στράχε.

Αν και ιδεολογικά έχουν ομοιότητες, η ειδοποιός διαφορά βρίσκεται στο κρίσιμο πρόβλημα των ροών μεταναστών, αφού η Ουγγαρία τάσσεται κατά των ενιαίων ευρωπαϊκών πολιτικών για το ζήτημα, ενώ η Ιταλία επιδιώκει μεγαλύτερη βοήθεια από το μπλοκ των 28. Η τρίτη εναλλακτική είναι η ένταξη στους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές, όπου το πολωνικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη είναι η κυρίαρχη δύναμη. Ιδεολογικά, βρίσκονται κοντά σε καίρια ζητήματα όπως η μετανάστευση, ενώ στην εγχώρια αγορά δεσμεύονται με ιστορικούς δεσμούς. Εντούτοις, διαφοροποιούνται σε θέματα ασφάλειας και στη στάση απέναντι στη Ρωσία.

Το κλαμπ των ευρωσκεπτικιστών

Οι ομοιότητες που παρουσιάζουν τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα στην Ευρώπη εύκολα μπορούν να δώσουν την εντύπωση ότι μπορούν να διαμορφώσουν μια κοινή ομάδα εντός του Κοινοβουλίου. Παρόλα αυτά, όμως, όπως διαφάνηκε και πιο πάνω, οι ιδεολογικές διαφοροποιήσεις είναι τέτοιες, που στο παρόν στάδιο η δημιουργία μιας ευρύτερης ευρωσκεπτικιστικής ομάδας φαντάζει αδύνατη. Η προσπάθεια του Στιβ Μπάνον, πρώην συμβούλου του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να φτιάξει μια τέτοια ομάδα μοιάζει να φτάνει σε αδιέξοδο, αφού ο αρχικός ενθουσιασμός για το ενιαίο ευρωσκεπτικιστικό μέτωπο -υπό την επωνυμία The Movement- έχει καταλαγιάσει.

Πάντως, οι βαθιές τομές ανάμεσα στους ευρωσκεπτικιστές δεν αποθαρρύνουν τον Μπάνον, ο οποίος σχεδιάζει να κάνει περιοδεία σε όλη την Ευρώπη, ενώ θα συγκαλέσει μια μεγάλη σύνοδο στις αρχές Μαΐου στις Βρυξέλλες. Παραβλέποντας τις διαφορές της Λέγκας και του Vox για το ζήτημα της μετανάστευσης, με ευκολία τούς ενέταξε στην ομάδα The Movement, η οποία εξήγησε ότι δεν θα είναι ένα κόμμα, αλλά ένα «κλαμπ».

Ωστόσο, πολλά κόμματα πήραν αποστάσεις από αυτό το εγχείρημα, ενώ τραγική ειρωνεία αποτελεί η «ξενοφοβική» δήλωση της Μαρίν Λεπέν ότι πρέπει να προσέχει από τον Μπάνον, γιατί δεν προέρχεται από κάποια ευρωπαϊκή χώρα. Αν και στο παρόν στάδιο οι προσπάθειες του πρώην συμβούλου του Τραμπ μοιάζουν να πέφτουν στο κενό, εγκυμονεί ο κίνδυνος ο διαμεσολαβητικός του ρόλος ανάμεσα στα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα να κινήσει διαδικασίες για δημιουργία κοινής γραμμής εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τουλάχιστον σε θέματα που υπάρχει κοινό έδαφος.

Το ευρωσκεπτικιστικό «κύμα»

Οι πρώτες δημοσκοπήσεις που δημοσιοποίησε το Ευρωκοινοβούλιο επιβεβαιώνουν ότι το ευρωσκεπτικιστικό «κύμα» θα σαρώσει στις ευρωεκλογές του Μαΐου. Ειδικότερα, η ιταλική Λέγκα αναμένεται να έχει δραματική αύξηση των βουλευτών της, ενώ λίγο πιο χαμηλή θα είναι η αύξηση στα ποσοστά του Κόμματος των Πέντε Αστέρων, του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού της Λεπέν, του Φίντες καθώς και της Εναλλακτικής για τη Γερμανία. Αν και φαίνεται ότι τα παραδοσιακά κόμματα θα έχουν την πλειοψηφία στη νέα σύνθεση του Κοινοβουλίου, αναμένεται να δεχτούν σοβαρά πλήγματα στα ποσοστά από τα μικρότερα κόμματα.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν, παράλληλα, μια άνοδο της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, προδιαγράφοντας μια μάχη μεταξύ των «φιλελεύθερων» και των «ακροδεξιών» δυνάμεων. Οι Σοσιαλιστές, αντίθετα, υπολογίζεται να υποστούν τις μεγαλύτερες απώλειες, επιβεβαιώνοντας τον ευρύτερο προβληματισμό για την τύχη των σοσιαλιστικών κομμάτων στον ευρωπαϊκό χώρο.

Το ευρωπαϊκό μανιφέστο του Μακρόν

Μέσα σε αυτό το «βαρύ» αντιευρωπαϊκό κλίμα, ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, ξετύλιξε το όραμά του για το μέλλον της Ευρώπης. Κάνοντας λόγο για την «εθνικιστική αναδίπλωση που δεν προτείνει τίποτα», διακήρυξε, μεταξύ άλλων, την αναθεώρηση της Συνθήκης Σένγκεν, τη βελτίωση της προστασίας των συνόρων της ΕΕ, τον καθορισμό ευρωπαϊκού ελάχιστου εγγυημένου μισθού, καθώς και τον προσδιορισμό των οικολογικών πολιτικών της ΕΕ. Στο αίτημα των ευρωσκεπτικιστών για περισσότερη εθνική αυτονομία, μέσω του «μανιφέστου» του ο Γάλλος Πρόεδρος προτείνει «περισσότερη Ευρώπη», πράττοντας περισσότερα και με ταχύτερους ρυθμούς. Η ευρωπαϊκή αναγέννηση του Μακρόν βασίζεται στους άξονες της ελευθερίας, της προστασίας και της προόδου, ενώ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «δεν μπορούμε να αφήσουμε την εκμετάλλευση της οργής των λαών σε εθνικιστές που δεν έχουν να προτείνουν καμία λύση».