Σημερινή

Τετάρτη, 14/11/2018
RSS

Πυρηνικό πόκερ από Τραμπ

| Εκτύπωση | 31 Οκτώβριος 2018, 12:04 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΡΙΓΚΑΝ - ΓΚΟΡΜΠΑΤΣΟΦ ΤΟΥ 1987

ΜΕ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΑΠΕΙΛΕΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΑΡΧΗΣ, ΝΕΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΚΟΡΥΦΗΣ ΣΤΙΣ 11 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ Ο ΠΟΥΤΙΝ

Αν η απειλή Τραμπ υλοποιηθεί χωρίς την επίτευξη νέας συμφωνίας, τότε θα βρεθούμε κοντά στον δεύτερο «Ψυχρό Πόλεμο» μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας


Σε περίπτωση που η απειλή Τραμπ υλοποιηθεί και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρήσουν και από αυτήν τη συμφωνία για τα πυρηνικά μεσαίου βεληνεκούς, που συνήψαν -προ δεκαετιών- με την τότε Σοβιετική Ένωση, σημαίνοντας την αρχή του τέλους του Ψυχρού Πολέμου, τότε η διεθνής κοινότητα θα εισέλθει σε μια νέα εποχή, η οποία, όμως, δεν αποκλείεται να οδηγήσει στην αναβίωση της παγκόσμια ιστορίας και των πολέμων της. Ήδη ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει πως η χώρα του είναι έτοιμη να αρχίσει ξανά τη μαζική παραγωγή πυρηνικών όπλων μεσαίου βεληνεκούς, αφού δεν θα δεσμεύεται από καμιά συνθήκη.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον απειλεί με αποχώρηση από τη Συμφωνία, αφού το ίδιο είχε απειλήσει και ο Τζορτζ Μπους Τζούνιορ, το 2001. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, όντας στο ίδιο έργο θεατής, παραμένει λακωνικός. Τότε είχε πει πως αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρήσουν από τη Συμφωνία, θα ήταν λάθος ενέργεια. Σήμερα, 17 χρόνια μετά, προτείνει νέα συνάντηση κορυφής, μεταξύ του ιδίου και του Τραμπ, στις 11 Νοεμβρίου στο Παρίσι αυτήν τη φορά, αντίστοιχη της συνάντησης που είχαν στο Ελσίνκι, στις 16 περασμένου Ιούλη.

Μυστική συμφωνία (;)

Δεν αποκλείεται Βλαντίμιρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ, σε εκείνη τη μία ώρα που συνομίλησαν χωρίς τήρηση πρακτικών, στο Ελσίνκι, να συμφώνησαν πως είναι προς το συμφέρον και των δύο να καταρρεύσει αυτή η συμφωνία. Όχι για να έρθουν σε μεταξύ τους αντιπαράθεση. Αυτό, άλλωστε, δεν το επιδιώκει καμιά από τις δύο πλευρές, καθότι στις νικήτριες δυνάμεις του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, γιατί να ρισκάρουν να μπουν στην πλευρά του χαμένου;

Αν όντως έχει υπάρξει τέτοια συμφωνία είναι για μπορέσουν, «αναστατώνοντας» άλλες μεγάλες δυνάμεις, να τις συμπαρασύρουν σε μια νέα συμφωνία, που από διμερής θα μετεξελιχθεί σε διεθνής. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη θέσει ζήτημα κατάργησης της υφιστάμενης Συμφωνίας, αλλά αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης της ισχύος της με τη συμπερίληψη κρατών όπως η Κίνα, η Βόρειος Κορέα και η Ινδία. Γεγονός είναι, πάντως, ότι στο διάστημα του Ψυχρού Πολέμου είχαν αποτύχει παρόμοια εγχειρήματα. Αν αποτύχει και αυτήν τη φορά, θα βρεθούμε ενώπιον ενός νέου ανταγωνισμού πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

Τα δεδομένα

Στις 8 Δεκεμβρίου 1987, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν και ο Σοβιετικός ηγέτης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ συνυπέγραψαν τη Συμφωνία INF. Στόχος της συμφωνίας ήταν να εξουδετερώσουν τους πυρηνικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς και να μην κατασκευάσουν νέους στο εξής. Η συμφωνία ισχύει από την κύρωσή της, τον Ιούνιο του 1988. Σύμφωνα με τον διεθνούς κύρους αναλυτή, Ματίας Ντεμπίνσκι, ήταν «μια επαναστατική συμφωνία διότι δεν μεριμνούσε μόνο για έλεγχο των εξοπλισμών, αλλά έθετε στο περιθώριο μια ολόκληρη σειρά επικίνδυνων πυραυλικών συστημάτων».

Τα δύο κράτη κατέστρεψαν συνολικά 2.692 πυραύλους - 846 οι ΗΠΑ και 1846 η Σοβιετική Ένωση. Σύμφωνα με τον Νεμπίνσκι, ο οποίος μίλησε για το ζήτημα και τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τυχόν κατάρρευση της Συμφωνίας, το 1987 έγινε «η απαρχή μιας διαδικασίας που οδήγησε στην κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Η υλική και συμβολική σημασία της συμφωνίας δεν θα πρέπει να υποτιμάται καθόλου».

Μια συμφωνία που όλοι παραβιάζουν

Ο Γερμανός ειδικός αναλυτής επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ καταγγέλλουν παραβιάσεις της συμφωνίας εκ μέρους της Μόσχας. Αυτό άλλωστε ήταν και το επιχείρημα του Ντόναλντ Τραμπ, όταν δήλωσε την πρόθεσή του να αποχωρήσει από αυτήν, μαζί με το γεγονός ότι η Ρωσία συνεργάζεται με την Τεχεράνη. Ωστόσο και η Ρωσία ισχυρίζεται πως η Ουάσιγκτον παραβιάζει τη συμφωνία, ενώ εκπρόσωποι της Ρωσικής Δούμας αφενός ισχυρίζονται πως οι αμερικανικές κυβερνήσεις δεν κατέχουν τεκμήρια και, αφετέρου, εγείρουν πολύ συγκεκριμένες κατηγορίες. Μεταξύ αυτών, τα αμερικανικά οπλικά συστήματα που έχουν «σταθμεύσει» στη Ρουμανία. Αν και πρόκειται για αμυντικά όπλα που συγκαταλέγονται στην αντιπυραυλική ασπίδα του ΝΑΤΟ, τα συστήματα αυτά είναι παρόμοια με εκείνα που διαθέτουν τα πλοία του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού και τα οποία έχουν τη δυνατότητα να εκτοξεύουν και βαλλιστικούς πυραύλους.

Στην πραγματικότητα, η συμφωνία έχει καταφέρει να περιορίσει την παραγωγή πυρηνικών όπλων μεσαίου βεληνεκούς και την κατοχή πυραύλων βεληνεκούς 500 έως 5.500 χιλιομέτρων, ωστόσο δεν έχει εξαλείψει την ικανότητα των δύο χωρών να παράγουν τέτοια όπλα, μυστικά. Αν πρόκειται πάντως για προσυμφωνημένο παιχνίδι μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων, θα διαφανεί από τα παράθυρα διαλόγου που θα ανοίξουν σύντομα. Άλλωστε είναι δεδομένο πως η είσοδος σε μια νέα εποχή ανταγωνισμού οπλικών συστημάτων δεν είναι προς το συμφέρον κανενός.