Σημερινή

Παρασκευή, 14/12/2018
RSS

Σκοπιανό: Οι επιλογές και το ορόσημο Δεκεμβρίου

| Εκτύπωση | 07 Οκτώβριος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΜΕΤΡΟΥΝ ΠΛΗΓΕΣ ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Συνεχίζονται οι έξωθεν πιέσεις στα Σκόπια, την ώρα που στο εσωτερικό βαθαίνει η πληγή από τη σφοδρή αντιπαράθεση Κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για τη Συμφωνία των Πρεσπών. Το τοπίο αναμένεται να ξεκαθαρίσει την επόμενη εβδομάδα, διάστημα κατά το οποίο θα διαφανεί αν η χώρα οδεύει σε πρόωρες εκλογές ή όχι


Το δημοψήφισμα που έγινε, ωστόσο, αντί να αποτελέσει ξεκάθαρη ένδειξη για τα επόμενα βήματα στα οποία θα πρέπει να προβεί η κυβέρνηση Ζόραν Ζάεφ, κατάφερε να διχάσει την κοινή γνώμη και επιπρόσθετα να βαθύνει το ρήγμα μεταξύ Κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Η μεν πρώτη, ακολουθεί πιστά τον δάκτυλο της Δύσης - Ε.Ε., ΗΠΑ, ΝΑΤΟ - η δε δεύτερη ακολουθεί πιστά τον δάκτυλο της Ρωσίας. Μπροστάρης στην πρώτη περίπτωση είναι ο Πρωθυπουργός, Ζόραν Ζάεφ. Μπροστάρης στη δεύτερη περίπτωση είναι ο Πρόεδρος, Γκιόργκι Ιβάνοφ. Η συμμαχία του πρώτου επιμένει σε συνταγματική αναθεώρηση με επίτευξη του σκοπού μέσω κοινοβουλευτικής έγκρισης. Η συμμαχία του δεύτερου, απαιτεί τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών και την ανάληψη καθηκόντων από υπηρεσιακή κυβέρνηση, μέχρι την παρέλευση 100 ημερών για το άνοιγμα της κάλπης.

Η 10η Οκτωβρίου

Άλλες τρεις μέρες έχει στη διάθεσή της η πολιτική ηγεσία των Σκοπίων προκειμένου να ανακοινώσει πώς σκοπεύει να προχωρήσει, σε σχέση με την υλοποίηση των προαπαιτουμένων της Συμφωνίας των Πρεσπών και τον οδικό χάρτη που προκύπτει από αυτήν. Παρά τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, ωστόσο, κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν μπορούν να συμφωνήσουν καν στο μήνυμα που έβγαλε η κάλπη.

Ο Ζόραν Ζάεφ, ζητώντας τη στήριξη της αντιπολίτευσης (VMRO), διαμήνυσε πως δικαίωμα στις αποφάσεις έχουν μόνο εκείνοι που ψηφίζουν και όχι εκείνοι που απέχουν. Μετατρέποντας έτσι την ελάχιστη προσέλευση, σε ισχυρή λαϊκή εντολή που ξεπερνά το 91% εκείνων που πήραν τον λόγο μέσω ψηφοδελτίου. Από την άλλη, ο ηγέτης του VMRO-DPMNE προτάσσει το ποσοστό της αποχής, λέγοντας πως ο λαός «σκότωσε» τη συμφωνία των Πρεσπών, διά της σιωπής του.

Οι αριθμοί

Εκ των πραγμάτων, παρά τις έξωθεν ασφυκτικές πιέσεις που δέχεται ο Ζόραν Ζάεφ, οι πιέσεις από το εσωτερικό τον αποδυναμώνουν περισσότερο. Οι επιλογές λιγοστεύουν. Για να περάσει τη συνταγματική αναθεώρηση, αναγκάστηκε να κηρύξει το δημοψήφισμα ως συμβουλευτικού χαρακτήρα, δίνοντας επιχείρημα στους αντιπάλους του να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του. Είναι γεγονός πως για να υλοποιήσει τον στόχο του, μαζί και τους πόθους του δυτικού άξονα, ώστε να εξασφαλίσει είσοδο σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, χρειάζεται την έγκριση της Βουλής και μάλιστα κατά 2/3. Αυτό σε απόλυτους αριθμούς μεταφράζεται σε 80 βουλευτές, από το σύνολο των 120. Το κόμμα του, μαζί με τους συγκυβερνώντες του Μπέσα (5 βουλευτές), διαθέτει 67 βουλευτές.

Οι δύο βουλευτές του Δημοκρατικού Αλβανικού Κόμματος θα υπερψηφίσουν, με οδηγίες από τα Τίρανα, ανεβάζοντας τον αριθμό σε 69. Στη βάση της λογικής, έχει ανάγκη τη στήριξη του κόμματος, του οποίου ηγήθηκε στα σκληρά πρώτα χρόνια του 2000 ο Νικολά Γκρουέφσκι και το οποίο διαθέτει 54 βουλευτές και άρα αποτελεί τη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της Συνέλευσης των Σκοπίων. Όλες οι πολιτικές δυνάμεις τάσσονται υπέρ της ένταξης στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, η διαφορά στην ιδεολογία τους αφορά κυρίως στο τι είναι διατεθειμένες να παραχωρήσουν, για επίτευξη αυτού του στόχου.

Οι πρόωρες εκλογές

Ο Ζόραν Ζάεφ, πάντως, έχει ανακοινώσει δημόσια πως αν δεν εξασφαλίσει τη στήριξη της αντιπολίτευσης, τότε θα προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Οι πληροφορίες, μάλιστα, λένε πως θα ανακοινώσει ο ίδιος την παραίτηση της κυβέρνησής του, ώστε να ανάψει το «πράσινο φως» στον Πρόεδρο Ιβάνοφ, ο οποίος με τη σειρά του, σε αυτό το ενδεχόμενο θα ενεργοποιήσει συγκεκριμένα άρθρα του Συντάγματος, με τα οποία οι εκλογές θα διεξαχθούν νωρίτερα από τις 100 μέρες που προνοούνται, με πιο πιθανή ημερομηνία τα τέλη Νοεμβρίου.

Το VMRO-DPMNE, παρόλα αυτά, επιμένει σε σχηματισμό υπηρεσιακής κυβέρνησης 100 ημέρες πριν από τις εκλογές, στον διορισμό νέου Γενικού Εισαγγελέα της χώρας, ο οποίος θα προταθεί από την αντιπολίτευση, και στον σχηματισμό εξεταστικής επιτροπής στη Βουλή, προκειμένου να διερευνηθούν παρατυπίες που, όπως ισχυρίζεται η αντιπολίτευση, σημειώθηκαν πριν και κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος. Πρόταση που ο Ζάεφ απορρίπτει κατηγορηματικά.

Οι πιέσεις

Την ώρα που στο εσωτερικό η αντιπαράθεση για τον οδικό χάρτη και το ορόσημο του Δεκεμβρίου συνεχίζεται, ο Επίτροπος Διεύρυνσης, κυρίως για επικοινωνιακούς λόγους, εκφράζει την αισιοδοξία του πως θα υπάρξει η απαραίτητη πλειοψηφία των δύο τρίτων στη Βουλή των Σκοπίων και συμβουλεύει τον Ζόραν Ζάεφ να μην προσφύγει σε πρόωρες κάλπες. Σύμφωνα με τον Γιοχάνες Χαν, «πρόωρες εκλογές θα έφερναν μόνο μία καθυστέρηση στην πορεία της διαδικασίας ένταξης της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας με την ΕΕ, που διαφορετικά θα μπορούσε να δρομολογηθεί το καλοκαίρι του 2019, επισημαίνει ο Ευρωπαίος Επίτροπος». Ερωτηθείς αν οι τοποθετήσεις του συνιστούν επέμβαση στο εσωτερικό μιας άλλης χώρας, ο Γιοχάνες Χαν απάντησε πως τα Σκόπια εκτιμούν δεόντως το ξαφνικό ενδιαφέρον Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκε και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος προειδοποίησε μάλιστα για τον κίνδυνο πολέμου που ελλοχεύει στα Βαλκάνια, αν η ΕΕ εξαλείψει τις ελπίδες ένταξης των χωρών αυτής της περιοχής. Από πολλούς η δήλωση αυτή, τη δεδομένη χρονική στιγμή, ερμηνεύεται ως οιωνός των κινήσεων στις οποίες θα προβεί η ΕΕ και της διαχείρισης που θα αποφασίσει, ανεξάρτητα από την κατάρρευση της συμφωνίας των Πρεσπών.

Πρότεινε, μάλιστα, στις Βρυξέλλες να μελετήσουν το ενδεχόμενο προένταξης, ώστε οι χώρες αυτές να αναθαρρήσουν και να ενισχυθούν οικονομικά.
Όλα αυτά ακολούθησαν των δηλώσεων του Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, ο οποίος υπενθύμισε στην κυβέρνηση των Σκοπίων πως ένταξη χωρίς αλλαγή ονόματος δεν μπορεί να υπάρξει. Ταυτόχρονα, από την πρώτη στιγμή, Βερολίνο και Ουάσιγκτον συνεχάρησαν τον Ζάεφ για την αποφασιστικότητά του να οδηγήσει το ζήτημα ενώπιον της Βουλής και άρα να φέρει όλους τους βουλευτές ενώπιον της ευθύνης - και των ενδεχόμενων συνεπειών - από την κατάρρευση της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Στην αντίπερα όχθη

Το αντίπαλον δέος του δυτικού άξονα είναι η συμμαχία των Ρώσων. Η Μόσχα έχει ήδη δηλώσει την πρόθεσή της να ασκήσει βέτο, όταν η Συμφωνία των Πρεσπών έρθει ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών. Κατηγορώντας ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επεμβαίνουν στο εσωτερικό των Σκοπίων, κατήγγειλε την κυβέρνηση Ζάεφ ότι παραβιάζει το Σύνταγμα και τον κάλεσε να κηρύξει το δημοψήφισμα άκυρο, καθώς η προσέλευση στην κάλπη δεν άγγιξε το απαιτούμενο 50%.

Στο πλευρό των Ρώσων δραστηριοποιείται, φυσικά, η Άγκυρα, η οποία τις τελευταίες δεκαετίες έχει αυξήσει σημαντικά την επιρροή της στην περιοχή, διαθέτοντας σημαντική στρατιωτική παρουσία. Το ενδεχόμενο ένταξης της χώρας, όχι τόσο στο ΝΑΤΟ, όσο στην ΕΕ, χαλάει τους σχεδιασμούς της Άγκυρας, που διακαώς επιθυμεί να βάλει χέρι στο Ιόνιο, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου περικύκλωσης της Ελλάδας και της Κύπρου.

Αθόρυβα, αλλά ουσιαστικά, εργάζεται και η Κίνα, για την οποία τα Σκόπια αποτελούν τον νέο δρόμο του μεταξιού προς την ΕΕ. Η περίπτωση της ένταξης σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, των Σκοπίων, της αποκόπτουν κάθε άλλη δίοδο εισόδου στην περιοχή και άρα πρέπει, στη λογική του Πεκίνου, να αποφευχθεί.