Σημερινή

Τρίτη, 11/12/2018
RSS

Τα Βαλκάνια και ο «δηλητηριώδης καρπός»

| Εκτύπωση | 30 Σεπτέμβριος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΑΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Άνοιξαν οι κάλπες στο κράτος των Σκοπίων και οι πολίτες της χώρας καλούνται να αποφασίσουν για το μέλλον τους. Για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, θα πρέπει η συμμετοχή στην κάλπη να ξεπεράσει το 50% του εκλογικού σώματος, γι’ αυτό και ο Πρόεδρος της χώρας, Γκιόρκι Ιβανόφ, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, κάλεσε σε μποϊκοτάζ της διαδικασίας. Ο ίδιος, μάλιστα, ξεκαθάρισε ότι δεν θα ψηφίσει. Είναι γεγονός πως η Κυβέρνηση Ζόραν Ζάεφ κάθεται σε «αναμμένα κάρβουνα»

Μέχρι σήμερα 98 χώρες μέλη του ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει τα Σκόπια με τη συνταγματική τους ονομασία, ενώ άλλες 115 τα αποκαλούν με την προσωρινή τους ονομασία


Για τον Πρόεδρο των Σκοπίων η αποδοχή, από τους Σκοπιανούς, της Συμφωνίας των Πρεσπών, είναι αυτοκτονία. Για τον Πρωθυπουργό της χώρας είναι ιστορική ευκαιρία. Τον τελικό λόγο σήμερα έχει ο λαός, που, οριστικά, είτε θα αναλάβει το κόστος της απόρριψης είτε θα ρίξει την μπάλα στο γήπεδο της Ελλάδας, όπου ήδη η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης στην επόμενη κυβέρνηση, που θα προκύψει, κατά πάσα πιθανότητα, από τις πρόωρες εκλογές, με τις πληροφορίες να δείχνουν ως επικρατέστερη ημερομηνία, τον ερχόμενο Μάρτιο.

Οι πιέσεις που δέχεται το εκλογικό σώμα των Σκοπίων δεν περιορίζονται στο εσωτερικό, μεταξύ των δύο στρατοπέδων, επικεφαλής των οποίων είναι ο Ζόραν Ζάεφ και ο Γκιόργκι Ιβανόφ. Από τη μια πλευρά οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για αποδοχή, από την άλλη η Μόσχα για απόρριψη. Πίσω από τα επιχειρήματα της καθεμιάς βρίσκεται ο ίδιος παράγοντας. Η ενίσχυση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας του ΝΑΤΟ.

Στοίχημα σπάνιας νίκης

Η επούλωση των πληγών που δημιουργήθηκαν από τη δεκαετία του 1990 στα Βαλκάνια είναι το μεγάλο στοίχημα της Δύσης, που θέλει να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή και να κερδίσει έδαφος στη διεθνή πολιτική σκηνή, το επίκεντρο της οποίας μεταφέρεται πλέον με ταχύτητα στην ευρύτερη περιοχή. Τα Βαλκάνια, ωστόσο, αποτελούν παραδοσιακή διελκυστίνδα ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία. Από τη μια, η Μόσχα, «εχθρός» της επέκτασης του ΝΑΤΟ, επιχειρεί με όλους τους τρόπους να αποτρέψει την εφαρμογή της συμφωνίας των Πρεσπών.

Μάλιστα, έχει κατηγορηθεί από αξιωματούχους του αντίπαλου δέους, πως για την επίτευξη του στόχου χρησιμοποιεί τόσο θεμιτά, όσο και αθέμιτα μέσα. Η Μόσχα στηρίζει την εθνικιστική αντιπολίτευση, η οποία κυβερνούσε επί μία δεκαετία πριν ηττηθεί από τον προοδευτικό Ζόραν Ζάεφ. Η Ουάσιγκτον στηρίζει τη σημερινή κυβέρνηση, ενώ επιχειρεί να επηρεάσει το εσωτερικό, με τη χρήση κυρίως υποσχέσεων για λαμπρό μέλλον της χώρας. Το δυνατό χαρτί του Λευκού Οίκου είναι η ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ.

Οι δύο μεγάλες δυνάμεις, με τη μεν Μόσχα να έχει στο πλευρό της την Τουρκία και τη δε Ουάσιγκτον να έχει στο πλευρό της την Ε.Ε., κυριολεκτικά διασταυρώνουν τα ξίφη τους για να κατακτήσουν αυτήν τη σπάνια νίκη.

Ο παράγοντας Ελλάδα

Η συμφωνία απορρίπτεται από τον κυβερνητικό εταίρο του Πρωθυπουργού της Ελλάδος, Αλέξη Τσίπρα, τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Όμως με τον ΣΥΡΙΖΑ να βρίσκεται πίσω στις δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές της επόμενης χρονιάς, ο Τσίπρας και οι εταίροι του αποφάσισαν να αναβάλουν τις αποφάσεις και να τις μεταθέσουν στις πλάτες της επόμενης κυβέρνησης, ανακοινώνοντας πως η ενότητα στο εσωτερικό είναι προτεραιότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, Τσίπρας και Καμμένος ανακοίνωσαν πως, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος που διεξάγεται σήμερα στα Σκόπια, θα φέρουν το ζήτημα ενώπιον της Βουλής των Ελλήνων, την ερχόμενη άνοιξη. Κερδίζοντας έδαφος για τις προεκλογικές καμπάνιες, αλλά κρατώντας παράλληλα ήρεμες τις έξωθεν δυνάμεις.

Η αλήθεια είναι πως η Ελλάδα απολαύει της πλήρους στήριξης των Ηνωμένων Πολιτειών, ωστόσο κοινό μυστικό είναι πως, πριν από τη στήριξη, αλλά και μέχρι τώρα, βρίσκεται και υπό πλήρη πίεση. Το ιστορικό μομέντουμ και το γεγονός πως ναι μεν τα Σκόπια, αλλά και κυρίως η Ελλάδα, επιδιώκουν καλά οικονομικά αποτελέσματα, έξοδο στις αγορές, ανάπτυξη και προσέλκυση επενδύσεων, έστρωσε τις ιδανικές συνθήκες για να φτάσουν τα πράγματα, με δούναι και λαβείν, εδώ που είναι σήμερα.

Οι απαραίτητες προϋποθέσεις

Ο Ζάεφ, εν τω μεταξύ, θα πρέπει να αποσπάσει πλειοψηφία 2/3 στο Κοινοβούλιο για να εγκριθεί η συνταγματική αλλαγή, που σημαίνει ότι χρειάζεται βοήθεια από τα κόμματα της αντιπολίτευσης για να βγουν οι αριθμοί. Κι αυτό είναι το επόμενο στοίχημα, αν το δημοψήφισμα περάσει από την έγκριση του λαού, σήμερα. Ως κίνητρα, η κυβέρνησή του, έχει υποσχεθεί ότι μπορεί να υπογράψει ένα πρωτόκολλο ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Αυτό, στο πλαίσιο της εκστρατείας στήριξης, το είχε ανακοινώσει ήδη από τις 6 Σεπτεμβρίου, ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας, Γενς Στόλτενμπεργκ. Ταυτόχρονα, στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δώσει υπό όρους ημερομηνία για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων τον ερχόμενο Ιούνιο.

Τα σενάρια της επόμενης μέρας

Το πρώτο σενάριο που εξετάζεται, για την επόμενη μέρα του δημοψηφίσματος, είναι αυτό που χαρακτηρίζεται εύκολο για την Ελλάδα. Να μην περάσει το δημοψήφισμα είτε να μη θεωρηθεί έγκυρο, λόγω αποχής. Σε αυτό το ενδεχόμενο η συμφωνία καταρρέει, η κυβέρνηση της Ελλάδας θα μπορέσει να αποποιηθεί τις ευθύνες της και το βάρος της ευθύνης θα πέσει στις πλάτες των Σκοπίων. Αν και το σενάριο επιχειρείται να θεωρηθεί απομακρυσμένο, αποτελεί τον εφιάλτη του Ζόραν Ζάεφ, στον οποίο έδωσαν υπόβαθρο τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων, τα οποία δείχνουν πως σήμερα δεν αναμένεται τίποτα λιγότερο από μια μάχη στήθος με στήθος, μεταξύ των δύο αντίπαλων στρατοπέδων.

Οι μόνοι «σίγουροι» ψηφοφόροι του Σκοπιανού Πρωθυπουργού, προς το παρόν, θεωρούνται οι Αλβανοί, οι οποίοι παίρνοντας γραμμή από τα Τίρανα, τάσσονται υπέρ της συμφωνίας. Ο αλβανικός πληθυσμός των Σκοπίων αποτελεί το ? του συνολικού πληθυσμού της χώρας και ο ρόλος τους είναι καθοριστικός. Το ενδιαφέρον των Τιράνων, ωστόσο, αποτελεί άλλο, εξίσου μεγάλο, κεφάλαιο της Ιστορίας, το οποίο αφορά περισσότερο στις επεκτατικές βλέψεις του Αλβανού Προέδρου.

Συνολικά το εκλογικό σώμα των Σκοπίων αριθμεί 1.800.000 ψηφοφόρους, εκ των οποίων οι 300.000 ζουν σε χώρες του εξωτερικού.

Το δεύτερο σενάριο είναι η έγκριση της Συμφωνίας των Πρεσπών, από τον λαό των Σκοπίων, που όμως δεν σημαίνει αυτόματη επικύρωσή της, αφού θα πρέπει ακολούθως να περάσει με πλειοψηφία 2/3 από τη Βουλή, η αναθεώρηση του Συντάγματος. Στην περίπτωση που το δημοψήφισμα είναι θετικό, ωστόσο, θεωρείται σχεδόν απίθανο η διαδικασία να απορριφθεί στη Βουλή, η οποία άλλωστε νωρίτερα φέτος ενέκρινε το κείμενο της Συμφωνίας.

Σε αυτό το ενδεχόμενο είναι σαφές ότι το διεθνές προφίλ της «Βόρειας Μακεδονίας» -όπως θα μετονομαστεί η χώρα- θα αναβαθμιστεί και η μπάλα της συνέχειας θα περάσει πλέον στο ελληνικό γήπεδο. Ταυτόχρονα τα Σκόπια θα προχωρούν με την αναθεώρηση, τις μεταρρυθμίσεις και την εκπλήρωση των προϋποθέσεων, ώστε να προχωρήσουν με τη σειρά τους οι διαδικασίες ένταξης σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ.

Αν η συμφωνία «πέσει» στη Βουλή των Ελλήνων, η Αθήνα είναι εκείνη που θα αναλάβει και την ευθύνη και δεν αποκλείεται οι διαδικασίες να ακολουθηθούν κανονικά, παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις των αρμοδίων. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πορεία ένταξης στην Ε.Ε., επειδή οι διαδικασίες είναι πιο χρονοβόρες, δεν αποκλείεται να υπάρξει στασιμότητα.

Δεν αποκλείεται όμως η χώρα να γίνει μέλος, με το προσωρινό της όνομα, «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας», που επίσης εμπεριέχει τον όρο Μακεδονία. Στην περίπτωση του ΝΑΤΟ, ωστόσο, το μπλοκάρισμα των διαδικασιών μοιάζει σχεδόν ανέφικτο, αφού έχει φτάσει στο επίπεδο της έγκρισης στα εθνικά κοινοβούλια των χωρών μελών.

Το χείριστο χαρτί των ισχυρών είναι να αναγνωρίσουν την ούτω καλούμενη Δημοκρατία της Μακεδονίας, απομονώνοντας την Ελλάδα, που θα πρέπει να πληρώσει το κόστος. Μέχρι σήμερα 98 χώρες μέλη του ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει τα Σκόπια με τη συνταγματική τους ονομασία, ενώ άλλες 115 τα αποκαλούν με την προσωρινή τους ονομασία. Μεταξύ των χωρών που έχουν αναγνωρίσει το κράτος των Σκοπίων ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» είναι η Ρωσία, η Τουρκία, η Βρετανία και η Κίνα.