Σημερινή

Σάββατο, 22/09/2018
RSS

Πλανήτης σε κρίση

| Εκτύπωση | 19 Αύγουστος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΣΤΙΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΤΑΔΙΟ ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΡΙΖΙΚΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ, ΩΣΤΟΣΟ, ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΑ. Ο ΤΡΑΜΠ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΑΝΑΚΑΤΕΥΕΙ ΤΗΝ ΤΡΑΠΟΥΛΑ ΚΑΙ ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΕΝΑ ΣΚΛΗΡΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΠΟΚΕΡ, ΑΝΑΜΕΙΓΝΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΣΑΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ, ΠΑΡΑ ΣΑΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ


Μπορεί ολόκληρος ο πλανήτης να παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις και τις επιπτώσεις από το διπλωματικό θρίλερ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Τουρκίας, ωστόσο, πίσω από αυτήν την κρίση, σε πλήρη εξέλιξη είναι μια δεύτερη, ίσως και με μεγαλύτερη δυναμική, αφού στην πραγματικότητα θα καθορίσει τις ισορροπίες στη Μέση και εγγύς Ανατολή. Ισραήλ και Ιράν ήδη άρχισαν να αναμετρώνται, προς το παρόν σε επίπεδο αυξομειώσεων στην επιρροή που ασκούν στην περιοχή, πριν περάσουν στην τελευταία πράξη του «δράματος», αν και εφόσον χρειαστεί, που δεν είναι άλλη από μια πραγματική στρατιωτική αντιπαράθεση, στο έδαφος της Συρίας.

Τόσο ο Βενιαμίν Νετανιάχου όσο και ο Χασάν Ρουχανί γνωρίζουν πως ένας πραγματικός πόλεμος δεν θα ευνοήσει καμιά πλευρά, ούτε καν τη νικήτρια δύναμη ενός τέτοιου πολέμου. Από τη μια η Τεχεράνη έχει απόλυτη ανάγκη την αποδοχή και τη συνεργασία του δυτικού κόσμου, προκειμένου να «ξαναμπεί και γιατί όχι να πρωταγωνιστήσει» στο ενεργειακό παιχνίδι.

Από την άλλη το Τελ-Αβίβ ενδιαφέρεται μόνο για την κατοχύρωση της ασφάλειάς του και την εξάλειψη κάθε απειλής στους ενεργειακούς σχεδιασμούς του. Την ίδια ώρα, το Ιράν επιχειρεί να κλείσει τα προβλήματα γειτνίασης του άξονα της Σαουδικής Αραβίας. Μπορεί η Ισλαμική Δημοκρατία να ανήκει στον ρωσικό άξονα, ωστόσο, η Σαουδική Αραβία ανήκει στον αμερικανικό και, ως εκ τούτου, η εξεύρεση της μαγικής ισορροπίας μεταξύ των δύο είναι μονόδρομος.

Παράλληλα, το Ισραήλ επιθυμεί να κλείσει την παλαιστινιακή πληγή και σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ ετοιμάζεται να συναινέσει στην αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης, υπό γεωγραφικούς και γεωστρατηγικούς όρους, προκειμένου να σταματήσει τις επικριτικές φωνές εναντίον του.

Η ρωσική συναίνεση

Ήδη από τα τέλη Ιουλίου οι διπλωμάτες «διαβάζουν» στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή τη ρωσική συναίνεση που κατάφερε να επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Βλαντιμίρ Πούτιν, αποδεχόμενος κι εκείνος μεταγενέστερα την αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσικού εδάφους και την παραμονή του Μπασάρ Αλ Άσαντ στην εξουσία.

Την επιβεβαίωση πως η Ρωσία εκπλήρωσε την υπόσχεσή της να εγγυηθεί την παρουσία του συριακού στρατού στα σύνορα Συρίας - Ισραήλ, απομακρύνοντας τις δυνάμεις των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης, έφερε η μηδαμινή αντίδραση στην κατάρριψη συριακού αεροσκάφους από τις δυνάμεις του Ισραήλ στις 24 Ιουλίου. Είχε προηγηθεί τηλεφώνημα μεταξύ του Βενιαμίν Νετανιάχου και του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Στο ίδιο παζλ, σημαντική ήταν, όπως φαίνεται, η ετοιμότητα που εξέφρασε η Τεχεράνη, για να εξετάσει την απόσυρση στρατευμάτων εάν η Ρωσία μπορούσε να εγγυηθεί τα συμφέροντά του. Παράλληλα η πρόσφατη αποχώρηση των «Λευκών Κρανών» από τη Συρία, με την οποία προχώρησε το Ισραήλ, δείχνει ότι οι συμφωνίες υλοποιούνται.

Κακό αγκάθι στην υλοποίηση των σχεδιασμών, όπως αυτοί συμφωνήθηκαν αυστηρά μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντιμίρ Πούτιν, παραμένει η Τουρκία του Ερντογάν, ο οποίος βλέποντας τον γεωστρατηγικό ρόλο της Τουρκίας να υποβαθμίζεται, επιχειρεί να προκαλέσει προβλήματα και τετελεσμένα.

Ως «χλευασμός» ερμηνεύθηκε και η αθέτηση της συμφωνίας με τον Αμερικανό Πρόεδρο για άμεση απελευθέρωση του πάστορα Μπράνσον (ο οποίος μέχρι σήμερα τελεί υπό κατ’ οίκον περιορισμό στην Τουρκία), με αντάλλαγμα την απελευθέρωση της 27χρονης Εμπρού Οζκάν, η οποία είχε φυλακιστεί στο Ισραήλ με την κατηγορία της συνεργασίας με την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς και η οποία απελευθερώθηκε με απόφαση του Βενιαμίν Νετανιάχου. Ο πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου πείστηκε, βεβαίως, να δώσει το πράσινο φως, έπειτα από τηλεφώνημα που του έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Το νέο «Ανατολικό Ζήτημα»

Βλέποντας την αιώνια διαμάχη του Ισραήλ με το Ιράν να οδηγείται προς ύπνωση, όχι όμως και την κρίση στις σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ, ο Τούρκος Πρόεδρος, ως πολιτικός κερδοσκόπος, εκτίμησε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να παίξει ηγετικό ρόλο στη Μέση Ανατολή και τον ισλαμικό κόσμο. Για τον σκοπό αυτό δεν θα διστάσει, για πολύ καιρό ακόμη, να λαμβάνει αποφάσεις που πλήττουν τα δυτικά συμφέροντα.

Άλλωστε, οι κακές σχέσεις με το Ισραήλ, η σύσφιγξη των σχέσεων με τη Ρωσία -επιλογή που για τον Ερντογάν αποτελεί περισσότερο αλλαγή στρατηγικής και όχι διαπραγματευτικό χαρτί- και η υβριδική στάση απέναντι στο Ιράν, ήταν τα τρία στοιχεία που θα απέφευγε οποιοσδήποτε νοήμων Τούρκος ηγέτης, αν δεν επιθυμούσε οριστική ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Δυτικό κόσμο.

Γι’ αυτό και οι εβραϊκές, κατά βάση, δεξαμενές σκέψεις και οι αντίστοιχοι κύκλοι επιρροής στην Ουάσιγκτον αλλά και στην Ε.Ε. έχουν ήδη πιάσει δουλειά και σχεδιάζουν τις στρατηγικές στη μετά τουρκικής απόκλισης εποχή και τον ρόλο που θα διαδραματίζει το Ισραήλ, σε πρώτο στάδιο και ακολούθως στο πλαίσιο της συνεργασίας, η Κύπρος, η Ελλάδα και η Αίγυπτος.

Βλέποντας τις νέες ισορροπίες να διαμορφώνονται, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως σε ό,τι συμβαίνει σήμερα στη σύγκρουση Ηνωμένων Πολιτειών - Τουρκίας, συμμετέχει παρασκηνιακά και το Ισραήλ, το οποίο έχει καθοριστικό ρόλο. Καθοριστικό ρόλο είχε και παλαιότερα με τη συμμαχία μεταξύ των ΗΠΑ, της Τουρκίας και του Ισραήλ, που ήταν από τις πιο ισχυρές και, εκ του αποτελέσματος, για δεκαετίες λειτουργούσε σε βάρος αριθμού εθνικών θεμάτων του Ελληνισμού.