Σημερινή

Τετάρτη, 14/11/2018
RSS

Ιερουσαλήμ: Το απόλυτο μήλον της Έριδος

| Εκτύπωση | 20 Μάιος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΔΕΚΑΔΕΣ ΝΕΚΡΟΙ ΣΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΠΡΕΣΒΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Πριν καλά-καλά καταλαγιάσει ο σάλος από την απομάκρυνση των Hνωμένων Πολιτειών από τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα εγκαίνια της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ ήρθαν να πάρουν την πρώτη θέση στη διεθνή επικαιρότητα. Η βίαιη καταστολή των διαδηλωτών από τις ισραηλινές δυνάμεις, με απολογισμό 60 νεκρούς και 3.000 τραυματίες, έδωσε την απαραίτητη τροφή στους πολέμιους του Ισραήλ, αλλά και τον απαραίτητο χρόνο στους ουδέτερους της Ευρώπης να ζυγίσουν τις νέες ισορροπίες.


Η Ιερουσαλήμ είναι ίσως η πιο αμφισβητούμενη πόλη στη σύγχρονη ιστορία των κρατών και αποτελεί το απόλυτο μήλον της Έριδος μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, οι οποίοι διεκδικούν την πόλη ως πρωτεύουσα, καθένας για το δικό του κράτος. Με δεδομένο ότι με την απόφαση των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία αναγνωρίζουν ως σύνορα του Ισραήλ εκείνα που υπήρχαν πριν από τον πόλεμο των 6 ημερών το 1967, η Ιερουσαλήμ είναι πρωτεύουσα και των δύο, στη βάση της λύσης δύο κρατών με κομμένη στα δυο την πόλη σύμβολο, όπου θα συνυπήρχαν ειρηνικά - βάσει σχεδίου - μπορεί κανείς να καταλάβει γιατί αποτελεί κόκκινο πανί για τα δύο στρατόπεδα.

Η Ανατολική Ιερουσαλήμ θα γινόταν πρωτεύουσα της Παλαιστίνης, η Δυτική Ιερουσαλήμ πρωτεύουσα του Ισραήλ. Ολόκληρη η πόλη θα αποτελούσε, ωστόσο, παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και, επειδή θα αποτελούσε την πόλη-σύμβολο της ειρηνικής συνύπαρξης των δύο λαών, θα ήταν υπό την εποπτεία των Ηνωμένων Εθνών.

Η σημειολογία

Κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει το όραμα των Ηνωμένων Εθνών να μετατρέψουν την πόλη της απόλυτης διαφιλονικίας, σε πόλη-σύμβολο ειρηνικής συνύπαρξης, δεδομένου ότι η Ιερουσαλήμ είναι η πόλη που φιλοξενεί την ιερότητα της πίστης των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών και δεδομένου ότι Ισραηλίτες και Παλαιστίνιοι ανήκουν σε διαφορετικούς, αλλά βαθιά θρησκευόμενους, πολιτισμούς. Διαβάζοντας πίσω από τα γεγονότα, είναι παραδεκτό ότι τα εγκαίνια της πρεσβείας δεν έγιναν τυχαία ανήμερα την 70ή επέτειο από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Μόνο που την ίδια μέρα οι Παλαιστίνιοι τιμούν τη Νάκμπα, την αποφράδα μέρα…

Ήταν αναμενόμενες οι μαζικές διαδηλώσεις των Παλαιστινίων, οι οποίοι διαδηλώνουν άλλωστε από τις 30 Μαρτίου, έχοντας αρχίσει έναν αγώνα επιστροφής. Το γεγονός ότι η καταστολή των διαδηλωτών, κυρίως στα τείχη που χωρίζουν τη Γάζα από το Ισραήλ, έγινε τη συγκεκριμένη στιγμή εκλαμβάνεται από τους Εβραίους ως τυφλή στήριξη των Αμερικανών στο πρόσωπό τους, προκειμένου να λειτουργήσει με όποιο τρόπο κρίνει απαραίτητο για ν' ανταπεξέλθει στις προκλήσεις. Οι Αμερικανοί άναψαν το πράσινο φως στους Ισραηλινούς να λειτουργήσουν όπως κρίνουν, ήδη από την απομάκρυνσή τους από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα. Τουλάχιστον έτσι ερμηνεύει την αμερικανική στάση το Τελ Αβίβ, το οποίο στη σκιά των εξελίξεων, πέρα από την παραδοσιακή έχθρα με το Ιράν, έχει έρθει σε έντονη αντιπαράθεση και με την Τουρκία, ο πρόεδρος της οποία διεκδικεί την πατρότητα των Παλαιστινίων και τον έλεγχο της αρχαίας πόλης.

Άνθρωποι εγκλωβισμένοι σε «ανύπαρκτα» σώματα

Η αλήθεια είναι πως με δεδομένη τη σημερινή εικόνα συσχετισμού των μεγάλων δυνάμεων, τα διεθνή σώματα είναι εγκλωβισμένα στις ορέξεις, αλλά κυρίως τις εξουσίες των ισχυρών μελών τους. Η διεθνής κοινότητα λοιπόν χαρακτήρισε προκλητική την τελετή εγκαινίων, με βάση τα δεδομένα, καταδίκασε την υπέρμετρη χρήση βίας εναντίον των διαδηλωτών, εκδήλωσε συμπάθεια για τον αριθμό των νεκρών, αλλά δεν έλαβε καμιάν απόφαση που να προσβάλει τα συμφέροντα των πρωτεργατών.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν υιοθέτησε ψήφισμα για την προστασία των διαδηλωτών της Παλαιστίνης. Ο Αραβικός Σύνδεσμος ζήτησε τη διεξαγωγή έρευνας. Και ο Οργανισμός Ισλαμικής Διάσκεψης ζήτησε την προστασία των Παλαιστινίων. Οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι βλέπουν την ιστορία να επαναλαμβάνεται. Τον Μάιο του 1948 οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν το κράτος του Ισραήλ.

Της αναγνώρισης αυτής ακολούθησαν δεκάδες άλλοι, μέχρι που σχεδόν το σύνολο των αναγνωρισμένων κρατών αναγνώρισαν το πρώτο κράτος των Εβραίων, οι οποίοι θυμούνται καλά τα ταξίδια της διασποράς και τους κόπους, τις θυσίες, τις δυσκολίες, τον θάνατο μέχρι να αποκτήσουν τη δική τους πατρίδα. Μια πατρίδα που σήμερα απειλείται, αλλά δεν πρόκειται να παραδώσουν.

Οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν τη δική τους πλήρη αναγνώριση ως κράτος. Παρόλα αυτά δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν την Ιερουσαλήμ, προκειμένου να πετύχουν τον σκοπό τους. Έχοντας πλέον στο πλευρό τους τη στήριξη του άξονα της Τουρκίας και του Ιράν, δηλώνουν έτοιμοι για τη μεγαλύτερη Ιντιφάντα, την τρίτη στην ιστορία του έθνους τους. Έτοιμοι για έναν πόλεμο μέχρι τελικής πτώσεως.

Ο ρόλος που θα διαδραματίσουν τα αραβικά κράτη μοιάζει θολός. Από τη μια η συμμαχία της Σαουδικής Αραβίας, περιλαμβανομένων των Αραβικών Εμιράτων και της Αιγύπτου, από την άλλη οι φίλοι των σιιτικών δυνάμεων, με μπροστάρη το Ιράν. Η θέση της Ρωσίας εδώ είναι ουδέτερη, ενώ η Ε.Ε. δεν θα αργήσει να καταλάβει πως όσο κι αν έρχεται σε αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το συμφέρον της, οικονομικά και όχι μόνο, είναι προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ερντογάν ή Νετανιάχου

Οι ηγέτες των δύο χωρών βίωσαν την αγάπη που έγινε μίσος. Πέρασαν απ' όλα τα στάδια της στενής επαφής και εμπιστοσύνης, μέχρι την οριστική ρήξη που, όπως όλα δείχνουν, έχει επέλθει. Η Κύπρος αποτελεί τους τελευταίους μήνες μόνιμο σημείο αναφοράς των λεκτικών τους αντιπαραθέσεων. Κάθε φορά που ο Ερντογάν αποκαλεί κατοχική δύναμη και δυνάστη τον Νετανιάχου, εκείνος επιστρέφει τα πυρά επικαλούμενος την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το 1974 και τη συνεχιζόμενη μέχρι σήμερα κατοχή, παράλληλα με τις κατηγορίες της καταπίεσης και τον κατατρεγμό των Κούρδων, την εισβολή στη Συρία και τις επιχειρήσεις στο Ιράκ. Η αντιπαράθεση των δύο ισχυρών ανδρών, αυτήν τη φορά, έχει ένα επιπρόσθετο στοιχείο, ωστόσο, που δεν πρέπει να περάσει «στα ψιλά γράμματα».

Μετά την έντονη ανταλλαγή κατηγοριών, το Ισραήλ προειδοποίησε την Τουρκία να σταματήσει τις συνεχείς επικρίσεις. Διαφορετικά θα αναγκάσει το Ισραήλ να κάνει ό,τι πρέπει να κάνει. Η απειλή δεν ήρθε από τα χείλη του Βενιαμίν Νετανιάχου, αλλά από τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ρούβεν Ρίβλιν, ο οποίος δεν συνηθίζει να λαμβάνει θέση σε αντιπαραθέσεις.

Παράλληλα με την απειλή το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ εξέδωσε ταξιδιωτική οδηγία, με την οποία καλεί τους Εβραίους να μην επισκέπτονται την Τουρκία και αναφέρεται στην επίθεση Τούρκων πολιτών σε Εβραίους δημοσιογράφους, οι οποίοι βρέθηκαν στην Τουρκία για να καλύψουν την είδηση της συνεδρίασης του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης. Επιπρόσθετα, αν και επιχειρεί να μη διασυνδέσει το γεγονός με τις εξελίξεις, η Κνεσέτ (Εβραϊκή Βουλή) μελετά το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Στο άκουσμα της είδησης ο Ερντογάν έθεσε άμεσα θέμα γενοκτονίας των Παλαιστινίων.