Σημερινή

Σάββατο, 17/11/2018
RSS

Θέσεις μάχης… σε αναμονή

| Εκτύπωση | 13 Μάιος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΜΕ «ΑΡΩΜΑ» ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ ΙΡΑΝ-ΙΣΡΑΗΛ

ΑΠΟ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟ ΣΕ ΧΑΜΕΝΟ ΠΑΙΚΤΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΜΕΤΑΤΡΑΠΗΚΕ ΕΝ ΜΙΑ ΝΥΚΤΙ ΤΟ ΙΡΑΝ. ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΜΑΤ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΕΚΑΝΕ Ο ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ, ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ, ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΗ ΓΝΩΜΗ, ΟΜΩΣ, ΤΟΣΟ ΤΗΣ ΣΑΟΥΔΙΚΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ, ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΑΡΑΒΙΚΩΝ ΕΜΙΡΑΤΩΝ. ΣΤΗΝ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ, ΤΑ ΠΙΟΝΙΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ ΚΙΝΕΙ Η ΡΩΣΙΑ, ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΚΛΗΡΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗΣ, ΑΓΝΩΣΤΟ ΓΙΑ ΠΟΣΟ, Η Ε.Ε. ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΟΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΤΡΑΜΠ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΙΡΑΝ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΑΖΟΥΝ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ ΣΕ ΠΟΙΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΑΝΗΚΕΙ. ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΠΑΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΣΣΟΥΣΑΣ ΣΥΡΙΑΣ, ΓΙΑ ΤΑ «ΜΑΤΙΑ» ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ. ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΠΟΜΕΝΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ, Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟΥΣ ΤΑΚΤΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΓΕΩΣΤΡΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ. ΟΙ ΙΣΧΥΡΟΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΥ, ΜΕ ΟΜΗΡΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ


Με κομμένη την ανάσα παρακολουθεί η Διεθνής Κοινότητα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Διεθνή Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Από τις πρώτες κιόλας ώρες της ανακοίνωσης του Αμερικανού Προέδρου, Τεχεράνη και Τελ Αβίβ προχώρησαν με ομοβροντία πυραύλων. Το μεν Ιράν, στα υψίπεδα Γκολάν, το δε Ισραήλ σε αεροπορικές βάσεις εντός της Συρίας, τις οποίες χρησιμοποιούν οι δυνάμεις Αλ Κουντς, οι επίλεκτοι των Φρουρών της Επανάστασης, αρμόδιοι για τις επιχειρήσεις εξωτερικού.

Παράλληλα στρατιωτικές κινήσεις παρατηρήθηκαν στα σύνορα των δύο κρατών, ενώ ο στρατός του Ισραήλ άρχισε την προετοιμασία καταφυγίων, προχώρησε με μερική επιστράτευση και ανακοίνωσε προς τον λαό ότι δεν αποκλείονται «παράξενες επιθετικές κινήσεις» από το Ιράν.

Την ίδια ώρα ο Χασάν Ρουχανί διαμήνυε πως ίσως επαναφέρει το πυρηνικό του πρόγραμμα, υπό τις πιέσεις των διαδηλωτών που ξεχύθηκαν στους δρόμους καίγοντας αμερικανικές σημαίες, παράλληλα όμως υποστήριξε πως δεν εποφθαλμιά εδάφη άλλης χώρας και πως η στρατιωτική του θωράκιση γίνεται μόνο για αμυντικούς σκοπούς. Παρά τις κυρώσεις και την επαναφορά του εμπάργκο πώλησης όπλων, από τις ΗΠΑ, η Ρωσία δήλωσε πως θα συνεχίσει κανονικά τη συνεργασία. Στο περίπλοκο κουβάρι προστέθηκαν και οι προειδοποιήσεις της Σαουδικής Αραβίας, με τις ευλογίες της οποίας ο Τραμπ αποχώρησε από τη Διεθνή Συμφωνία, ότι αν το Ιράν επαναφέρει το πυρηνικό του πρόγραμμα, τότε και το Ριάντ θα προχωρήσει με ανάπτυξη πυρηνικού οπλοστασίου. Η πιο επικίνδυνη πυριτιδαποθήκη στήνεται ξανά στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι διεθνείς προσπάθειες είχαν εστιάσει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων, τόσο με τη Βόρειο Κορέα όσο και με τα Βαλκάνια.

Οι απειλές Νετανιάχου

Στην πραγματικότητα το Ιράν, με οδηγίες ρωσικής ταυτότητας, γνωρίζει τη δύσκολη θέση στην οποία περιέρχεται. Από το 2015 μέχρι σήμερα εθεωρείτο «ο τυχερός παίκτης» της Μέσης Ανατολής, καθώς με τη Διεθνή Συμφωνία είχε επιτύχει σταδιακή άρση εμπάργκο και κυρώσεων που του επιβάλλονταν από την εποχή της Ιρανικής Επανάστασης. Σε αυτά τα τρία χρόνια κατάφερε να ενισχύσει τη θέση του στο ενεργειακό παιχνίδι της περιοχής, εκμεταλλευόμενο τα πλούσια αποθέματα που διαθέτει, τη συνεργασία με τον σιιτικό άξονα του Κατάρ και του Λιβάνου, «κλέβοντας» τρόπον τινά τα ηνία της Σαουδικής Αραβίας.

Σε αντίθεση με τους ήπιους τόνους του Χασάν Ρουχανί και του Αγιοταλάχ Αλί Χαμενέι, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός τόνισε ότι οι δυνάμεις της χώρας του είναι σε ετοιμότητα, παρακολουθούν τις εξελίξεις και αντιδρούν προνοητικά και εκ των προτέρων. «Βρισκόμαστε εν μέσω μιας παρατεταμένης μάχης και η πολιτική μας είναι σαφής: δεν θα επιτρέψουμε στο Ιράν να εδραιωθεί στρατιωτικά στη Συρία», διεμήνυσε, προσθέτοντας πως «θα βομβαρδίσουμε στο εκατονταπλάσιο όσους μας επιτεθούν. Και θα δράσουμε εναντίον όσων ετοιμάζονται να μας επιτεθούν, πριν το πράξουν. Αυτό κάναμε και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε». Την ίδια ώρα από τα υψίπεδα Γκολάν, τοποθεσία με ιδιαίτερη σημειολογία, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Άβιγκτον Λίμπερμαν, απευθύνθηκε στην κυβέρνηση της Συρίας ζητώντας της να «διώξει» τους Ιρανούς.

Το παιχνίδι των κυρώσεων

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν τη μονομερή αποχώρησή τους από τη Διεθνή Συμφωνία, την επαναφορά οικονομικών και πετρελαϊκών κυρώσεων, οι οποίες επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις ευρωπαϊκές χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία το 2015, αλλά το Συμβούλιο Ασφαλείας έκλεισε τα μάτια στα δεδομένα που διαμορφώνονται, γνωρίζοντας την ανικανότητά του ν' ανταπεξέλθει στις ανάγκες των εξελίξεων, για πολλοστή φορά τα τελευταία δύο χρόνια. Το σώμα δεν έκρινε αναγκαία την έκτακτη σύγκλησή του, ωστόσο έκανε αποδεκτό το αίτημα της Γερμανίας για συζήτηση του ζητήματος, κυρίως σε ό,τι αφορά την εξαίρεση των ευρωπαϊκών εταιρειών από τις κυρώσεις Τραμπ, στο μοτίβο της εξαίρεσης των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στην Κούβα.

Το διακύβευμα της Συρίας και το διακύβευμα του Ιράν έχουν πλέον συγχωνευθεί και η κατάσταση είναι πιο εκρηκτική από ποτέ. Στόχος να γονατίσει το Ιράν και ο έλεγχος της Συρίας να επανέλθει στα χέρια του αμερικανοσιωνιστικού άξονα.

Σε αυτό το πλαίσιο είχε προηγηθεί και η κρίση του Κόλπου πριν από μερικούς μήνες, όταν ο σουνιτικός άξονας με μπροστάρη την ουαχαμπιστική Σαουδική Αραβία απομόνωνε το Κατάρ για την άρση του εμπάργκο εκμετάλλευσης του κοιτάσματος που μοιράζεται με το Ιράν. Στο ίδιο μοτίβο και οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν τώρα και οι οποίες επαναφέρουν το εμπάργκο των πετρελαϊκών εξαγωγών, σε διάστημα 90 ημερών, τις συναλλαγές σε δολάρια και την απαγόρευση των εργασιών εναντίον έξι επιχειρηματιών με διεθνή δραστηριότητα και τριών επιχειρήσεων. 10.000 γερμανικές εταιρείες έχουν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, από αυτές 120 βρίσκονται στη χώρα και απασχολούν δικό τους προσωπικό.

Το Γερμανικό Βιομηχανικό και Εμπορικό Επιμελητήριο κάνει λόγο για «τεράστια ανασφάλεια λόγω των αμερικανικών κυρώσεων», παρά το γεγονός ότι η Ε.Ε. δεν απενεργοποιεί τις δικές της κυρώσεις. Κι αυτό γιατί όλες οι εταιρείες της Ε.Ε. που έχουν εμπορικές συναλλαγές και με τις ΗΠΑ θα πρέπει να υπολογίζουν σε αμερικανικές κυρώσεις σε περίπτωση που παραβιάσουν τις αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Μόνο που αυτό σημαίνει αυτόματα πως «με τον τρόπο αυτό η Ευρώπη δεν ασκεί κανέναν έλεγχο στις δικές της επιχειρήσεις, δεν θα τις ελέγχουν οι Βρυξέλλες, αλλά η Ουάσιγκτον», εξηγεί στην DW ο Σάσα Λόμαν, ειδικός σε θέματα κυρώσεων στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Καλύτερα σύντομα παρά αργότερα

Στη λογική του καλύτερα σύντομα να τελειώνουμε παρά αργότερα, φαίνεται πως προσανατολίζονται Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες, στο ζήτημα της σύγκρουσης με το Ιράν που έχει αρχίσει να πλησιάζει απειλητικά. Η λογική του Ισραήλ είναι να «προλάβει» τον εξοπλισμό και την ανάπτυξη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, όσο ακόμη ισχύει η συμμαχία και με τη Σαουδική Αραβία και πριν κανείς προλάβει να εδραιωθεί στη Συρία.

Η λογική των Ηνωμένων Πολιτειών εδράζεται κυρίως στο γεγονός ότι η Ρωσία δεν είναι διατεθειμένη επί του παρόντος να εμπλακεί για την προστασία οποιουδήποτε στη Μέση Ανατολή, καθώς έτσι ερμηνεύεται η στρατιωτική της απάθεια τόσο στις επιχειρήσεις του δυτικού άξονα στη Συρία τον προηγούμενο μήνα, όσο και στα χειρουργικά χτυπήματα του Ισραήλ σε συριακές αεροπορικές βάσεις.

Σε όλες τις περιπτώσεις οι χώρες που ανέλαβαν τα χτυπήματα επί συριακού εδάφους είχαν ενημερώσει εκ των προτέρων τη Μόσχα, η οποία προφύλαξε εαυτόν και αντέδρασε μόνο εκ των υστέρων και μόνο λεκτικά. Όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά και διανύουμε πλέον μόλις την πρώτη πράξη της νέας τάξης πραγμάτων που επιχειρούν οι ισχυροί. Οι επόμενοι τρεις μήνες είναι καθοριστικοί για τις εξελίξεις στον χάρτη της Μέσης Ανατολής και οι «ανίσχυροι» θα κληθούν να διαλέξουν στρατόπεδο, προκειμένου να διαμορφωθούν οι νέες συνθήκες.