Σημερινή

Σάββατο, 17/11/2018
RSS

Στις κάλπες τον Ιούνη οι Τούρκοι ψηφοφόροι

| Εκτύπωση | 22 Απρίλιος 2018, 18:04 | Του Μάριου Ζίττη

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΝΑ ΚΑΡΠΩΘΕΙ ΤΑ ΛΑΦΥΡΑ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΣΙΝΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΗΔΗ ΠΟΛΛΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΕΣΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΔΙΝΟΥΝ ΣΤΟΝ ΤΑΓΙΠ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΑΚΡΟΔΕΞΙΟΥΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΑΔΙΣΜΑ ΓΙΑ ΝΙΚΗ ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 24ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ. ΩΣΤΟΣΟ, ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΤΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ ΝΑ ΠΡΟΚΥΨΕΙ ΝΤΕΡΜΠΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΑΝΕΦΕΛΗ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΣΟΥΛΤΑΝΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ

Η αμερικανική κυβέρνηση εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα της Τουρκίας να διεξάγει ελεύθερες και δίκαιες εκλογές δεδομένης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης


Σε πρόωρες εκλογές κατέρχονται οι Τούρκοι ψηφοφόροι στις 24 Ιουνίου, ένα μόλις χρόνο μετά το δημοψήφισμα για την αλλαγή του καταστατικού. Τις εκλογές προανήγγειλε από το προεδρικό μέγαρο της χώρας στην Άγκυρα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την περασμένη Τετάρτη, 18 Απριλίου. Της ανακοίνωσης προηγήθηκε απαίτηση του ακροδεξιού ηγέτη Ντεβλούτ Μπαχτσελί για πρόωρες εκλογές. Ο Τούρκος Πρόεδρος δήλωσε ότι υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της εκτελεστικής εξουσίας της χώρας, ενώ συμπλήρωσε ότι η απόφαση λήφθηκε για λόγους σχετικούς με την οικονομία της χώρας και τον πόλεμο στη Συρία.

Ο Ερντογάν ελπίζει ότι οι εκλογές θα του παρέχουν ευελιξία για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, αφού θα του δώσουν εξουσίες που προνοούνται με βάση το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε οριακά τον Απρίλιο του περασμένου χρόνου. Τέτοιες εξουσίες είναι το δικαίωμα να διορίζει αντιπροέδρους, υπουργούς, αξιωματούχους υψηλού επιπέδου και ανώτερους δικαστές, να διαλύει το κοινοβούλιο, να εκδίδει εκτελεστικά διατάγματα και να επιβάλλει κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Ανανεώθηκε η… έκτακτη ανάγκη

Η χώρα βρίσκεται από τον Ιούλιο του 2016 σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, η οποία ανανεώθηκε την περασμένη Τετάρτη, από το Κοινοβούλιο. Οι επερχόμενες εκλογές στην Τουρκία θα διεξαχθούν υπό αυτό το καθεστώς, το οποίο επεκτάθηκε γι' ακόμα 3 μήνες. Οι εκλογές κανονικά ήταν προγραμματισμένες για να διεξαχθούν τον Νοέμβριο του 2019. Αναλυτές υποστηρίζουν ότι δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι η ημερομηνία επιλέχθηκε τόσο νωρίς. Ο Ερντογάν μαζί με τον Μπαχτσελί, που όπως φαίνεται θα είναι ο σύμμαχός του στις εκλογές, βασίζονται πολύ στο σύντομο χρονικό διάστημα μέχρι τις εκλογές.

Ο λίγος χρόνος προετοιμασίας δίνει προβάδισμα στον Ερντογάν έναντι άλλων πιθανών υποψηφίων για τον προεδρικό θώκο. Ταυτόχρονα, ανησυχία στους δύο ηγέτες προκαλεί η άνοδος του κεμαλικού κόμματος IYI («Καλό Κόμμα»), το οποίο ιδρύθηκε μόλις τον Οκτώβριο του 2017, το οποίο στοχεύει σε πολλούς ψηφοφόρους και απειλεί τα ποσοστά των AKP και MHP.

Δείχνουν ντέρμπι

Ήδη πολλές εφημερίδες και άλλα μέσα ενημέρωσης δίνουν στον Ταγίπ Ερντογάν και τους συμμάχους του ακροδεξιούς σημαντικό προβάδισμα για νίκη στις εκλογές της 24ης Ιουνίου. Ωστόσο, δημοσκοπήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, δείχνουν ότι ενδεχομένως να προκύψει ντέρμπι και να μην είναι τόσο ανέφελη η πορεία του Σουλτάνου προς την επικράτηση.

Για παράδειγμα, το πρώτο γκάλοπ που βγήκε αμέσως μετά τον αιφνιδιασμό του Ερντογάν έδειξε ότι το ΑΚΡ θα ελάμβανε 50%-51%, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) 25%, το ακροδεξιό ΜΗΡ 10-11% και το φιλοκουρδικό HDP 8-9%. Ο πρόεδρος της εταιρείας Genar, που διενήργησε το δημοψήφισμα, Ιχσάν Ακτάς, είπε πως μετά το δημοψήφισμα δεν αλλάζουν τα ποσοστά των κομμάτων και ότι φάνηκε πως ποσοστό 5% από το ΑΚΡ ψήφισε «όχι» στο δημοψήφισμα.

Όμως, η τελευταία δημοσκόπηση της εταιρείας ΜΑΚ δίνει στη συμμαχία του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ με το ακροδεξιό κόμμα ΜΗΡ, 48%, σύμφωνα με την αντιπολιτευόμενη εφημερίδα «Τζουμχουριέτ», η οποία αναφέρει πως, ως εκ τούτου, θα υπάρξει και δεύτερος γύρος εκλογών. Η εφημερίδα αναφέρει ότι η δημοσκόπηση ολοκληρώθηκε μόλις πριν ο αρχηγός του ΜΗΡ Ντεβλέτ Μπαχτσελί υποβάλει την πρότασή του για πρόωρες εκλογές.

Σύμφωνα με τον διευθυντή της ΜΑΚ, Μεχμέτ Αλί Κουλάτ, αυτήν τη στιγμή η συμμαχία ΑΚΡ-ΜΗΡ είναι κάτω από το 50+1, κοντά στο 48%. Το ΑΚΡ είναι στο 41,5% και το ΜΗΡ στο 7%, με αποτέλεσμα τα ποσοστά τους να μη φτάνουν το 50+1. Ωστόσο, αναφέρει ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η δημοσκόπηση έγινε πριν ληφθεί απόφαση για πρόωρες εκλογές, προσθέτοντας ότι η απόφαση για επιτάχυνση των εκλογών μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες.

Σύμφωνα με το ΚΥΠΕ, βασική αντίπαλος της ισχυρής υποψηφιότητας του Ταγίπ Ερντογάν είναι μέχρι στιγμής η αρχηγός του IYI Parti (Καλό Κόμμα) Μεράλ Ακσενέρ, η οποία ελπίζει ότι θα πάει στον δεύτερο γύρο και θα καταφέρει να πάρει όλες τις ψήφους της αντιπολίτευσης ανατρέποντας τον Ταγίπ Ερντογάν. Από την άλλη η συμμαχία ΑΚΡ-ΜΗΡ εκτιμά ότι το 45-46% που τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις αυτήν τη στιγμή μπορεί γίνει 50% μέχρι τις 24 Ιουνίου και να κερδίσουν τις εκλογές από τον πρώτο γύρο.

Ανησυχούν οι Αμερικάνοι

Η αμερικανική κυβέρνηση εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα της Τουρκίας να διεξάγει ελεύθερες και δίκαιες εκλογές δεδομένης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που παραμένει σε ισχύ, μία ημέρα μετά την κήρυξη των εκλογών από τον Πρόεδρο της χώρας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για την 24η Ιουνίου. «Κατά τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, θα είναι δύσκολο να διεξαχθούν απόλυτα ελεύθερες, δίκαιες και διαφανείς εκλογές με τρόπο που θα συνάδει με το τουρκικό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της Τουρκίας», επισήμανε η εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Χέδερ Νάουερτ, κατά τη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων, υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία παραμένει υπό το καθεστώς έκτακτης ανάγκης για σχεδόν δύο χρόνια, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016.

«Διατυπώνουμε ανησυχίες σχετικά με την ικανότητά τους να τις διεξάγουν (τις εκλογές) κατά τη διάρκεια αυτού του είδους κατάστασης έκτακτης ανάγκης», τόνισε η Αμερικανίδα αξιωματούχος.

Οι προκλήσεις στην οικονομία

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται εδώ και 15 χρόνια στην εξουσία ως πρωθυπουργός και πρόεδρος. Έχει μετατρέψει τη φτωχή αγροτική Τουρκία σε ένα σύγχρονο κράτος με μεγάλη αναδυόμενη αγορά. Η χώρα, όμως, παρά την ανάπτυξη που γνώρισε τα τελευταία 15 χρόνια, έχει αρκετά σημαντικά προβλήματα, όπως είναι ο χρόνια υψηλός πληθωρισμός και προβλήματα που προέκυψαν μετά το πραξικόπημα του 2016. Ο πληθωρισμός στη χώρα ξεπερνά το 10% αυτήν τη στιγμή. Επίσης, η χώρα απέτυχε στον στόχο της για τη διεύρυνση της οικονομίας, η οποία υπολογίζεται στο 4,1%, ενώ ο στόχος της τουρκικής κυβέρνησης ανερχόταν στο 5,5%.

Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια η τουρκική λίρα έχει χάσει κοντά στο 40% της αξίας της. Αυτό δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην οικονομία της χώρας, και κυρίως στον τραπεζικό τομέα. Γύρω στο 30% των δανείων των τραπεζών στη χώρα είναι σε ξένο συνάλλαγμα, κάτι που κάνει τα πράγματα ακόμα πολύ δύσκολα για αρκετούς Τούρκους επιχειρηματίες. Με την πτώση της τουρκικής λίρας αρκετές τουρκικές εταιρείες βλέπουν τα δάνειά τους να μεγαλώνουν και την αποπληρωμή να γίνεται πολύ δύσκολη. Μια από αυτές είναι ο κολοσσός τροφίμων Yildiz Holding, ο οποίος θα χρειαστεί σύντομα να αναδιαρθρώσει χρέος ύψους 6.5 δισεκατομμυρίων δολαρίων απότοκο της πτώσης της τουρκικής λίρας, με εγγύηση δανείου μεταξύ άλλων σχεδόν ολόκληρή του την ακίνητη περιουσία.

Παράμετρος νίκης η προέλαση στη Συρία;

Παρότι τόσο ο αυταρχικός ηγέτης της Τουρκίας, όσο και οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης έκαναν λόγο για ανάγκη να μεταβιβαστούν περισσότερες εξουσίες στον πρόεδρο σχετικά με τις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού στη Συρία, αναλυτές υποστηρίζουν ότι μπορεί να ισχύει το αντίθετο. Το ότι, δηλαδή, Ερντογάν και Μπαχτσελί στοχεύουν στην εκμετάλλευση του εθνικιστικού κύματος στη χώρα, με στόχο αυτό να αποτυπωθεί εκλογικά και να τους οδηγήσει σε μια νέα επιτυχία. Εξ ου και η πρόταση για πρόωρες εκλογές φαίνεται ότι προήλθε από τον ηγέτη του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος (MHP).

Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) κάλεσε την κυβέρνηση να τερματίσει την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εφόσον ο πρόεδρος της χώρας έχει ανακοινώσει νέες εκλογές τον Ιούνιο. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Μπουλέντ Τεζκάν, «η κατάσταση έκτακτης ανάγκης πρέπει να αρθεί άμεσα, δεν μπορούν να διεξαχθούν εκλογές υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης». Ταυτόχρονα όμως ο Τεζκάν δήλωσε την ετοιμότητα του κόμματος για τις επερχόμενες εκλογές. Το φιλοκουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP) άσκησε κριτική στην κυβέρνηση, λέγοντας ότι δεν υπάρχει λόγος για πρόωρες εκλογές.