Σημερινή

Τετάρτη, 25/04/2018
RSS

Επί ξύλου κρεμάμενη η ειρήνη

| Εκτύπωση | 15 Απρίλιος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

Έβαλε το φιτίλι ο Τραμπ, στα χέρια του Πούτιν η πυροδότηση

ΜΕ ΚΟΜΜΕΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΣΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ, ΣΤΗ ΣΥΡΙΑ. ΠΡΟΤΟΥ ΚΑΛΑ-ΚΑΛΑ ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ ΠΟΙΟΣ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΣΗ ΜΕ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΗΝ ΝΤΟΥΜΑ, ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ ΜΕ ΟΡΑΤΟ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΝΑ ΒΥΘΙΣΤΕΙ Η ΧΩΡΑ ΣΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΧΑΟΣ. ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ, ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΖΑΜΕ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΕΝΑΣ «ΤΡΕΛΟΣ» ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΕΝΑΣ «ΣΚΙΩΔΗΣ» ΠΟΥΤΙΝ ΚΡΑΤΟΥΝ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥΣ


Χτύπημα ελεγχόμενο και εντός ορίων κατάφεραν ξημερώματα του Σαββάτου οι Αμερικανοί, συνεπικουρούμενοι από τους Βρετανούς και τους Γάλλους, στη Συρία. Η επιχείρηση, που διήρκεσε 60 λεπτά, έπληξε «χειρουργικά» στόχους που σχετίζονται με το χημικό οπλοστάσιο του Μπασάρ Αλ Άσαντ, ένα κοντά στη Δαμασκό και δύο κοντά στη Χομς. Η αμερικανική επιχείρηση δεν διαφοροποιεί -μέχρι την ώρα που η εφημερίδα οδηγείτο στο τυπογραφείο- το πολεμικό σκηνικό, ενώ καθίσταται πλέον ξεκάθαρο πως η ευρύτητα του πολέμου θα καθοριστεί από την απάντηση της Μόσχας στην επίθεση των αμερικανικών «έξυπνων» πυραύλων. Κομβικό είναι πάντως το γεγονός ότι η πυραυλική επίθεση δεν έπληξε ρωσικές βάσεις, πράγμα το οποίο επιβεβαιώνει τα σενάρια των προηγούμενων 24ώρων περί χαμηλής έντασης και ρίσκου επίθεσης.

Το δραματικό διάγγελμα Τραμπ και η επίθεση που ακολούθησε, εισέπραξαν την έντονη αντίδραση της Ρωσίας, η οποία, καταλογίζοντας την ευθύνη στις ΗΠΑ, Βρετανία και Γαλλία, προειδοποίησε ότι θα έχει συνέπειες. Το κουβάρι περιπλέκει, ωστόσο, και η αντίδραση του Ιράν, το οποίο, καταδικάζοντας την πυραυλική επίθεση και προειδοποιώντας επίσης για «περιφερειακές συνέπειες», επιχείρησε να εμπλέξει και το Ισραήλ, κατηγορώντας το για ενορχήστρωση του χτυπήματος.

Η απειλή αιωρείτο επικίνδυνα τις τελευταίες μέρες, γεγονός που αναγνώρισε και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. Η τελευταία έκτακτη συνεδρία (Παρασκευή) έγινε στην παρουσία του, επί της ουσίας, ωστόσο, επαναλήφθηκε η «παράσταση» που είχε παιχτεί την περασμένη Τρίτη, με τις εκατέρωθεν κατηγορίες και απειλές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας σε μια συνεδρία εξπρές ολοκληρώθηκε χωρίς απόφαση, χωρίς κατάληξη και χωρίς να κατατεθούν οι αποδείξεις που και οι δύο πλευρές υποστήριζαν πως έχουν. Η μεν Ρωσία, ότι τα χημικά στην Ντούμα είναι προβοκάτσια της Βρετανίας. Οι δε Ηνωμένες Πολιτείες, ότι τα χημικά στην Ντούμα προήλθαν από το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Άσαντ -ο οποίος φαίνεται πως φυγαδεύτηκε και βρήκε καταφύγιο σε ρωσική βάση- με την ανοχή, ωστόσο, της Ρωσίας.

Όλοι έχουν αποδείξεις, λένε, κανείς, όμως, δεν τις παρουσιάζει και αρκούνται στις θεωρητικές τοποθετήσεις περί της ευθύνης του αντιπάλου. Από αυτού του είδους την εξωτερική πολιτική εξαρτώνται οι ζωές χιλιάδων ανθρώπων, που ήδη υποφέρουν από τον πολύχρονο εμφύλιο στη Συρία, με τα πολλά και σκληρά μέτωπα. Όποιος κι αν ευθύνεται, ένα δεδομένο δεν αλλάζει: Εκατοντάδες παιδικά κορμάκια τρέμουν από τον πόνο, εκατοντάδες αθώα μάτια μαρτύρησαν την επίγεια κόλαση, εκατοντάδες αθώες ψυχές ξεσκίστηκαν στον βωμό των συμφερόντων.

Κι όπως ο ίδιος ο Αντόνιο Γκουτέρες ανέφερε από το βήμα των Ηνωμένων Εθνών στη διάρκεια της ψυχροπολεμικού τύπου συνεδρίασης, «βρισκόμαστε ενώπιον του κινδύνου μιας ολοκληρωτικής στρατιωτικής κλιμάκωσης»… μόνο που, όπως πρόσθεσε, «οι μηχανισμοί διαχείρισης και διασφάλισης των κλιμακούμενων κινδύνων, που υπήρχαν στο παρελθόν, δεν λειτουργούν πια». Με λίγα λόγια, το Συμβούλιο Ασφαλείας έπαψε να επιτελεί το έργο του και αποτελεί πλέον μοχλό πίεσης για την επιβολή του δικαίου του ισχυρού.

Διπλωματία έστω και στον αναπνευστήρα

Την ώρα που οι ΗΠΑ, Γαλλία και Μεγάλη Βρετανία αναλάμβαναν στρατιωτική δράση στη Συρία, αναθεωρείτο συνεχώς προς τα πάνω ο αριθμός των ευρωπαϊκών χωρών που «έκλειναν την πόρτα στη σύρραξη» και παρατάσσονταν με το «ανοιχτό παράθυρο» της διπλωματίας.

Μετά την Ιταλία και τη Γερμανία, οι οποίες, από την πρώτη στιγμή, τάχθηκαν υπέρ της επιμονής στη διπλωματική οδό και της αύξησης της πίεσης στη Ρωσία, ώστε να αποκαθηλωθεί ο Μπασάρ Αλ Άσαντ, στην ίδια λογική συντάχθηκε και η Ελλάδα. Πέρα από τους αυτονόητους λόγους, οι τρεις βλέπουν με διαφορετικό μάτι και το νέο κύμα προσφύγων που ενδέχεται να δημιουργήσει μια εκτεταμένη επίθεση και ολοκληρωτική στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ των ισχυρών.

Την ίδια πρόθεση, υπέρ της διπλωματίας, εξέφρασε και ο Πρωθυπουργός της Ολλανδίας, υποδεικνύοντας, παράλληλα, πως η θέση του δεν αθωώνει τον Μπασάρ Αλ Άσαντ από τα εγκλήματα που του καταλογίζει η Δύση. Σύμφωνα με τις Ηνωμένες Πολιτείες, από την έναρξη του πολέμου στη Συρία, το 2011, ο Σύρος Πρόεδρος χρησιμοποίησε χημικά όπλα εναντίον του λαού του, σε 50 διαφορετικές περιπτώσεις.

Κρίσιμο 24ωρο

Οι εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών, έχοντας και το παράδειγμα του περασμένο Απρίλη, δικαιώθηκαν. Η επίθεση περιορίστηκε σε στοχευμένα χτυπήματα χαμηλού ρίσκου, δηλαδή στη βάση απ' όπου άρχισε η επίθεση με τα χημικά και χωρίς να χτυπηθούν ρωσικά στρατεύματα. Υπέρ αυτής της θέσης ήταν και ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, με αποτέλεσμα αυτό να καταστεί η πιο πιθανή επιλογή.

Ρωσική η… σάλπιγγα πολέμου

Στην πραγματικότητα, αυτός που θα αποφασίσει, αν θα ανοίξει το συριακό… κουτί της Πανδώρας, δεν είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά ο Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς εκείνος θα κρίνει αν η οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση θα έχει απάντηση, ώστε οι δύο ισχυροί και, κατ’ επέκτασιν, οι σύμμαχοί τους, να έρθουν αντιμέτωποι στο πεδίο των μαχών. Προς το παρόν, το Κρεμλίνο παίζει ακόμα και με τις δύο όψεις του νομίσματος. Ο πρέσβης της χώρας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών κρατά υψηλά τους τόνους. Λέγει πως οι Ρώσοι θα απαντήσουν όπου κι αν χτυπηθεί η Συρία και μιλά για «στημένη» επίθεση με καθοδήγηση της Μεγάλης Βρετανίας.

Ανάλογη κατηγορία, χωρίς να κατονομάσει τη χώρα, είχε απευθύνει και ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, μιλώντας για τον ρόλο μιας «ρωσόφοβης» χώρας σε μια «σκηνοθετημένη» επίθεση.

Βρόμικο παιχνίδι με σκληρούς παίκτες

Το μέλλον της Συρίας στην πραγματικότητα αποφασίζεται με τη μέθοδο του «μπρα ντε φερ», στο πάρε-δώσε που γίνεται πίσω από τις κλειστές πόρτες, σε μυστικές συναντήσεις διπλωματών και μυστικές επικοινωνίες ηγεσιών. Ο διαμελισμός της Συρίας και τα οφέλη που θα αποκομίσουν όσοι προλάβουν να εγκαθιδρύσουν εαυτόν στη χώρα, προφανώς και αποτελούν βασικό στοιχείο αυτής της σκοτεινής διπλωματίας που προηγήθηκε, ενώ και οι σφαίρες επιρροής παίζουν τον δικό τους ρόλο.

Δεδομένη θεωρείται η αλλαγή του χάρτη, και το ερώτημα αν πρόκειται για αφανισμό της χώρας αιωρείται επικίνδυνα. Γι’ αυτό, πέρα από επιθετικές ρητορικές βλέπουμε και ελιγμούς. Το ζητούμενο είναι ποιοι εποφθαλμιούν εδάφη και ποιοι μπορούν να επωφεληθούν από τις εξελίξεις.

Ακτινογραφώντας τον χάρτη της Συρίας, είναι ξεκάθαρο πως η Τουρκία θέλει τη Βόρεια Συρία, το Ιράκ, επίσης, φαίνεται να διεκδικεί από την πίτα που θα μοιραστεί. Όμως και το Ιράν έχει εκδηλώσει σχετικό ενδιαφέρον. Θεωρείται, μάλιστα, από τους ειδικούς ότι αυτή θα είναι η αιτία που θα τα «σπάσει» με την Τουρκία ξανά, καθώς, αν συμβεί κάτι τέτοιο και πάρει συριακή γη, σημαίνει αυτόματα ότι η Τουρκία χάνει έδαφος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα υποχωρήσουν από τις βάσεις στη Συρία, θέλοντας να ελέγχουν το Ιράν. Η δε Ρωσία, επίσης δεν θα υποχωρήσει, καθώς από τις εκεί θέσεις της έχει τον έλεγχο σε Μέση Ανατολή, αλλά και Τουρκία, Ιράν και Λίβανο, ειδικά.

Σε καθεμιάν από τις προαναφερθείσες περιπτώσεις, η ανάληψη δράσης κρινόταν επιβεβλημένη. Υπάρχει η λεγόμενη Ευθύνη Προστασίας από την εποχή της Ρουάντα, όπου η Δύση παρακολουθούσε άπραγη να σφαγιάζονταν πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Η επέμβαση είναι, λοιπόν, θεμιτή όταν υπάρχουν και οι ανάλογες αποδείξεις. Στην παρούσα φάση, αν και τα Ηνωμένα Έθνη, το Συμβούλιο Ασφαλείας δηλαδή, έχει παραλύσει, η στρατιωτική επέμβαση θα δικαιολογούσε στις συνειδήσεις των πολιτών του κόσμου, την αλλαγή του χάρτη της Συρίας. Ως αναγκαία εξέλιξη δηλαδή και όχι ως αρπαγή.

Ωστόσο, ούτε η Ρωσία, ούτε και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ρισκάρουν συντριβή τους επί του εδάφους, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι ο χαμένος θα χάσει και τη διεθνή επιρροή και ισχύ του. Προφανώς και η μια θα σεβαστεί, στη μάχη, τα όρια της άλλης. Προφανώς και η καθεμιά γνωρίζει καλά τόσο τις δικές της δυνατότητες, όσο και τις δυνατότητες του αντιπάλου. Η εμπλοκή του Ιράν, στο πλευρό της Ρωσίας, και του Ισραήλ, στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών, θεωρείται το χειρότερο σενάριο, καθώς σε αυτήν την περίπτωση οι διαστάσεις που θα πάρει ένας πόλεμος είναι ανεξέλεγκτες και η χρήση πυρηνικών όπλων δύσκολα ελεγχόμενη.