Σημερινή

Παρασκευή, 16/11/2018
RSS

Προεόρτια ενός ψυχρού πολέμου

| Εκτύπωση | 01 Απρίλιος 2018, 18:04 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΑΝΤΙ ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΡΩΣΙΑΣ-ΔΥΣΗΣ

ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ΕΚΤΙΜΟΥΝ ΟΤΙ ΑΥΤΗ Η ΝΕΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΥΣΗΣ ΟΔΗΓΕΙ ΜΕ ΙΛΙΓΓΙΩΔΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΝΕΟ ΨΥΧΡΟ ΠΟΛΕΜΟ. ΩΣΤΟΣΟ, ΣΟΒΑΡΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΓΕΙΡΟΝΤΑΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ ΓΙΓΑΝΤΩΝΟΝΤΑΙ

Η Κύπρος αποφάσισε να μείνει αμέτοχη στον πόλεμο της Δύσης κατά της Ρωσίας, μαζί με άλλα δέκα κράτη μέλη της Ε.Ε., υπό το πρόσχημα ότι η Ρωσία είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ

Συνολικά 20 χώρες αποφάσισαν να στηρίξουν τη Βρετανία και προχώρησαν με απελάσεις Ρώσων διπλωματών, κατηγορώντας ευθέως τη Μόσχα για εμπλοκή στη σκοτεινή υπόθεση δηλητηρίασης του διπλού πρώην πράκτορα Σεργκέι Σκριπάλ και της κόρης του Γιούλιας, σε έδαφος της Βρετανίας. Αν και οι έρευνες για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι δύο ήρθαν σε επαφή με τον παράγοντα Νοβιτσόκ είναι σε εξέλιξη -σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις ήρθαν σε επαφή στην είσοδο του σπιτιού του Σκριπάλ στη Βρετανία- αυτές οι χώρες, μεταξύ των οποίων και 16 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν προαποφασίσει πως ένοχος είναι ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η Μόσχα, από την άλλη, έχει ανακοινώσει πως, παρά τα κατ’ επανάληψιν αιτήματα προς τη Βρετανία για νομική αρωγή και παράδοση δειγμάτων των τεκμηρίων της αυτοψίας και του χημικού παράγοντα, κανείς δεν θέλει να συνεργαστεί. Ως εκ τούτου, το Κρεμλίνο αποφάσισε να ακολουθήσει την πολιτική τού «οφθαλμός αντί οφθαλμού».

Ο Εμμανουέλ Μακρόν διευθέτησε, ως ηγέτης της Ε.Ε, να συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του τον Μάιο, ελπίζοντας σε αποκλιμάκωση, προς όφελος του πλανήτη, ο Υπουργός Εξωτερικών του,  ωστόσο, κατηγόρησε ευθέως τη Ρωσία ότι θέλει ως υπερδύναμη να εξαιρεί εαυτόν από το Διεθνές Δίκαιο. Υπονοώντας ταυτόχρονα ότι το ίδιο πράττουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και οι σχέσεις Ευρώπης - ΗΠΑ βρίσκονται σε επικίνδυνη καμπή, κυρίως λόγω της στάσης της Ουάσιγκτον σε Μέση Ανατολή, αλλά και στις συμφωνίες του Κλίματος και του Διεθνούς Εμπορίου.

Η εξαίρεση των δέκα και η Κύπρος

Ήδη δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου θέτουν έντονα το ερώτημα της εξαίρεσης των 11 κρατών μελών της Ε.Ε., μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, από τα αντιρωσικά τιμωρητικά μέτρα που υιοθέτησε στην πλειοψηφία της η Ένωση, αφενός σε ένδειξη συμπαράστασης στη Βρετανία, αφετέρου σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την πρακτική ανάπτυξης μυοπαραλυτικών παραγόντων. Το αξιοπερίεργο είναι πως ενώ και η Βρετανία, σύμφωνα με τις εκθέσεις των ειδικών, αναπτύσσει τέτοιους παράγοντες, ουδείς την έστησε στον τοίχο.

Όπως ούτε και καμιά από τις άλλες πέντε χώρες που αναπτύσσουν αντίστοιχα προγράμματα, εμπνευσμένα από τις τακτικές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, στη διάρκεια και λίγο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μεταξύ αυτών οι ΗΠΑ, η Ουκρανία και η Δανία. Οι χώρες που δεν έχουν λάβει μέτρα είναι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Πορτογαλία, η Σλοβακία και η Σλοβενία.

Βεβαίως, το Βέλγιο εξετάζει τους στόχους μιας τέτοιας κίνησης μεταξύ των 140 Ρώσων διπλωματών της Πρεσβείας στις Βρυξέλλες, ενώ και ο Ιρλανδός Υπουργός Εξωτερικών υποσχέθηκε σύντομα να προχωρήσει στις προσήκουσες ενέργειες. Οι υπόλοιπες όμως έχουν ξεκαθαρίσει, έχοντας κοινό μέτωπο, πως δεν σκοπεύουν να προχωρήσουν με απελάσεις ή άλλα μέτρα, καθώς άλλο οι αποφάσεις και τα ψηφίσματα, τα οποία αποτελούν συνολική ενέργεια της Ε.Ε., και άλλο να ανάγεται το ζήτημα σε επίπεδο κρατών.

Ενδεχόμενα ρωσικά αντίποινα

Κύπρος, Ελλάδα και Μάλτα διατηρούν στενούς δεσμούς με τη Μόσχα, ενώ και οι μικρές οικονομίες τους στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στις ιδιαίτερες σχέσεις και ειδικές συνεργασίες που έχουν υπογράψει με τη Ρωσία. Ενδεχόμενα ρωσικά αντίποινα, σε περίπτωση αντίστοιχων ενεργειών, προφανώς και θα επηρέαζαν σε μεγάλο βαθμό τις οικονομίες τους, το πλήγμα των οποίων θα μπορούσε ακόμη και να γονατίσει κάποιους τομείς, τη μερίδα του λέοντος, των οποίων, διαχειρίζονται Ρώσοι επιχειρηματίες.

Σύμφωνα με τον EUObserver, «η Ελλάδα, στον κυβερνητικό συνασπισμό της οποίας συμμετέχει ένα φιλορωσικό ακροδεξιό κόμμα, οι ΑΝ.ΕΛ., είχε δηλώσει ότι δεν θα προχωρήσει σε κυρώσεις κατά χώρας - μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ότι θα πρέπει να υπάρξουν περισσότερες αποδείξεις για το περιστατικό στη Βρετανία. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να κάνει σχόλιο στον EUObserver». Αναφέρει επίσης πως «η Κύπρος, στις τράπεζες της οποίας είναι κατατεθειμένα πολλά δισ. ευρώ ρωσικών κεφαλαίων και η οποία πουλάει ευρωπαϊκά διαβατήρια σε πλούσιους Ρώσους, ακολούθησε το παράδειγμα της Ελλάδας».

Ο εκπρόσωπος της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας εξήγησε πως η Κύπρος διαχώρισε τη θέση της στη διάρκεια της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, ξεκαθαρίζοντας πως η Λευκωσία δεν είναι σε θέση να λάβει αποφάσεις ενάντια σε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αυτό διατηρεί χαμηλά το προφίλ της Κύπρου, η οποία άλλωστε χρειάζεται τις όποιες συμμαχίες ένεκα του εθνικού της προβλήματος.

Άλλωστε αυτή η νέα κόντρα, που γίνεται με αφορμή τη δηλητηρίαση σε έδαφος της Βρετανίας, εξελίσσεται σε μιαν άνευ προηγουμένου κόντρα μεταξύ της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Λευκωσία δεν θα ήθελε να βρίσκεται στη μέση αυτής της κόντρας και να διαλέξει στρατόπεδο, με συγκεκριμένα οφέλη, χάνοντας τα οφέλη του αντίπαλου δέους. Ως εκ τούτου υιοθέτησε στάση ουδετερότητας, η οποία αποτελεί και στάση απόστασης από τη διαφοροποιημένη, πιο φιλοτουρκική ατζέντα της, μετά διαζυγίου με την Ε.Ε., Βρετανίας.

Το ξέπλυμα της περιουσίας Πούτιν

Με βάση τα δημοσιεύματα των διεθνών πρακτορείων ειδήσεων, η νέα αυτή διπλωματική κρίση έχει στόχο να εμποδίσει το ξέπλυμα του ρωσικού χρήματος στη Δύση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύονται, περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια ξεπλένονται ετησίως στις ΗΠΑ. Από τη Βρετανία και τα υπεράκτια χρηματοοικονομικά της κέντρα περνάνε περίπου 125 δισεκατομμύρια δολάρια.

Όπως υποστηρίζει ο Άντερς Άσλουντ, ειδικός στη ρωσική οικονομία, ένα μεγάλο ποσοστό των χρημάτων αυτών είναι από τη Ρωσία. Ο προσωπικός πλούτος του Βλαντίμιρ Πούτιν υπολογίζεται περί τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Ποσό που υπερβαίνει το ΑΕΠ των περισσότερων χωρών του ΟΗΕ. H απέλαση 130 Ρώσων διπλωματών από τη Δύση μοιάζει, σύμφωνα με τον Άντερς, με κίνηση καταπολέμησης αυτού ακριβώς του φαινομένου.

Στην πραγματικότητα, οι παραδοσιακές εκατέρωθεν απελάσεις, όμως, σύμφωνα με τους ειδικούς, προσφέρουν την ψευδαίσθηση μιας κρίσης που εξυπηρετεί τον Ρώσο Πρόεδρο και βολεύει τις υπερδυνάμεις που ευνοούνται από τους φορολογικούς παραδείσους.

Θεωρίες συνωμοσίας ή εικονική κρίση;

Σύμφωνα με κάποιους άλλους αναλυτές διεθνολόγους, οι οποίοι φαίνεται να υπερασπίζονται και να ασπάζονται περισσότερο τις θεωρίες συνωμοσίας και τα παιχνίδια που στηρίζονται σε αυτές, στη διεθνή σκακιέρα, «τα κίνητρα του Αμερικανού Προέδρου και της Βρετανίδας Πρωθυπουργού πρέπει να εξεταστούν πιο προσεκτικά. Η επίθεση με χημική ουσία στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτόν  τον μήνα ήταν τόσο σφοδρή, που δεν μπορούσε να αγνοηθεί. Ήταν σαν ο Πούτιν να άφησε την υπογραφή του».

Κι αυτό δεν μπορεί παρά να είναι ύποπτο. Τη δεδομένη χρονική στιγμή, που η χώρα παίρνει ένα δύσκολο διαζύγιο από την Ε.Ε., χρειαζόταν πάση θυσία μια μάχη που αφενός θα της προσέφερε τη στήριξη τής μέχρι τώρα νομικής της οικογένειας. Αφετέρου θα έκανε τη Βρετανία και την κυβέρνησή της να εμφανίζεται δυναμικά αποφασιστική να αναλάβει διεθνή δράση, ως μοναχική υπερδύναμη και να αυξήσει την επιρροή της στη διεθνή σκηνή.

Όλα όσα τεκταίνονται, λοιπόν, σύμφωνα με ειδικούς, δεν είναι παρά επικοινωνιακά τρικ για εσωτερική κατανάλωση, αφού εκ των πραγμάτων οι απελάσεις δεν θα αλλάξουν πολλά και κυρίως την αδυναμία, τόσο της Βρετανίας, όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών, στον πλούτο από βρόμικο χρήμα.

Τα εθνικά ζητήματα του Ελληνισμού

Η περιοχή μας, σε περίπτωση που ο ψυχρός πόλεμος δεν μπορέσει να αποφευχθεί, θα επηρεαστεί και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Σε αυτήν τη νέα διπλωματική κρίση οι εξωτερικές σχέσεις περιπλέκονται λόγω των ζωτικών συμφερόντων πολλών αμερικανικών και ευρωπαϊκών εταιρειών στη Ρωσική Ομοσπονδία, ενώ επενδύσεις υψηλής αξίας έχουν και ρωσικοί όμιλοι σε πλήθος δυτικών χωρών. Το πρώτο στοίχημα είναι στα Βαλκάνια και μάλιστα διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι είναι το μεγαλύτερο και το πιο δύσκολο για τον Ελληνισμό, ο οποίος όμως θα πρέπει πάση θυσία να βρει τρόπο να ισορροπήσει. 

Εδώ και μερικά χρόνια ο αμερικανικός παράγοντας κατηγορεί τη Ρωσία για κακόπιστη και υπονομευτική δράση στην περιοχή των Βαλκανίων και πλέον η Ουάσιγκτον καλεί την Αθήνα να στηρίξει ενεργά την προοπτική του ευρωπαϊκού και ΝΑΤΟϊκού προσανατολισμού των Βαλκανίων. Γι’ αυτό άλλωστε έχουν αυξηθεί οι πιέσεις για λύσεις στα φλέγοντα ζητήματα τόσο με το κράτος των Σκοπίων, όσο και με την Αλβανία.

Στην προοπτική αυτής της εξέλιξης η ρωσική αρκούδα έχει δείξει ήδη τα δόντια της και μάλιστα πριν από μερικές ημέρες πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες κρίσιμη συνάντηση ανωτάτων στελεχών, κατά την οποία Ρώσοι αξιωματούχοι δήλωσαν κατηγορηματικά αντίθετοι στην ανάμειξη μόνο του ΝΑΤΟ στα δυτικά Βαλκάνια, ενώ έθεσε ως προϋπόθεση ότι οι Βρυξέλλες δεν θα προβάλουν εμπόδια στις σχέσεις της Μόσχας με τα βαλκανικά κράτη, σε περίπτωση που κάποιο από αυτά εισέλθει στην Ε.Ε.

Ο παράγοντας Τουρκία

Το ίδιο ισχύει και για τις σχέσεις Τουρκίας - Ε.Ε. - ΗΠΑ και Τουρκίας - Ρωσίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταστήσει σαφές τόσο στην κυβέρνηση της Ελλάδος, όσο και της Κύπρου, ότι δεν μπορούν, στο παρόν στάδιο, να χάσουν τον παράγοντα Τουρκία από την εξίσωση της Δύσης και το όφελος που θα μπορούσε να έχει η Μόσχα σε αυτήν την όλο και στενότερη συνεργασία με την Άγκυρα. Οι Αμερικανοί ζητούν από τις δύο κυβερνήσεις, Ελλάδος και Κύπρου, να δείξουν κατανόηση και κυρίως υπομονή τόσο στο Αιγαίο, όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο, για όσο διάστημα καταβάλλονται προσπάθειες για τη συγκράτηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο δυτικό στρατόπεδο.