Σημερινή

Παρασκευή, 21/09/2018
RSS

Ο Τραμπ δείχνει αποφασισμένος

| Εκτύπωση | 18 Μάρτιος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΕΞ ΤΙΛΕΡΣΟΝ ΣΤΟΝ ΜΑΪΚ ΠΟΜΠΕΟ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΚΟΡΕΑ ΣΤΟ ΙΡΑΝ…

Καθόλου άσχετη με τις εξελίξεις τόσο στην Κορεατική Χερσόνησο, όσο και σε σχέση με τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, είναι η αποπομπή του μέχρι σήμερα Υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι πλέον ξεκάθαρο πως οι δύο άνδρες δεν είχαν κοινές απόψεις για την εξωτερική πολιτική που πρέπει να ακολουθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αφενός είχαν συγκρουστεί για το σκηνικό πολέμου που είχε δημιουργήσει τους προηγούμενους μήνες ο Ντόναλντ Τραμπ με τη Βόρειο Κορέα, αφετέρου συγκρούστηκαν για την προσπάθεια Τραμπ να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία με το Ιράν


Είναι προφανές ότι η απομάκρυνση του Ρεξ Τίλερσον από το υψίστης σημασίας Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών δείχνει την αποφασιστικότητα του Ντόναλντ Τραμπ να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο στην πολιτική, καθώς φτάνει στο δεύτερο έτος της θητείας του και όντας ο μόνος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών που δεν έχει, ήδη από τον πρώτο χρόνο, κηρύξει τον πόλεμο σε κάποιο μέρος του πλανήτη.

Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερες ανησυχίες στη Διεθνή Κοινότητα είναι πως όλοι οι αξιωματούχοι που πλαισίωναν τον πλανητάρχη τον πρώτο χρόνο της θητείας του και οι οποίοι είχαν χαρακτηριστεί ως οι ώριμοι «παίκτες» που τον συμμάζευαν, έχουν πλέον αφήσει πίσω τους τη διακυβέρνηση Τραμπ. Τη σκυτάλη έχουν παραλάβει πρόσωπα τα οποία έχουν τον ίδιο επιθετικό τρόπο σκέψης και άρα δεν αποκλείεται σε αυτό το δεύτερο έτος της θητείας του να δούμε να κυριαρχεί το ένστικτο του Τραμπ στη διεθνή σκακιέρα.

Ποιος είναι ο Μάικ Πομπέο

Ο Μάικ Πομπέο κέρδισε περγαμηνές ως διευθυντής της CIA, είναι 54 ετών, ένθερμος υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ, και στη διεθνή διπλωματική σκηνή φέρει το παρατσούκλι «γεράκι». Έχει αγωνιστεί σθεναρά από τη θέση που κατείχε μέχρι σήμερα για την ανάκληση της πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν, αποκαλώντας τη συμφωνία, στη γραμμή που πρώτος έδειξε ο Αμερικανός Πρόεδρος, ως τη χειρότερη συμφωνία που υπέγραψε ποτέ η χώρα του. Μάλιστα θεωρεί ότι το Ιράν επιδιώκει να ζημιώσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει δηλώσει έτοιμος να καταστρέψει τη σιιτική δημοκρατία.

Είναι ανοιχτά φιλο-ισραηλινός και ο διορισμός του χαροποίησε το σιωνιστικό κράτος, ιδιαίτερα σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία γίνονται οι προετοιμασίες για τη μετακίνηση της αμερικανικής πρεσβείας από το Τελ Αβίβ, στην Ιερουσαλήμ, στον απόηχο της αναγνώρισης της πόλης, ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, κατά παράβαση των ψηφισμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Επίσης ο Μάικ Πομπέο τάσσεται υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στη Βόρειο Κορέα και η τοποθέτησή του στο νευραλγικό Υπουργείο Εξωτερικών, λίγο πριν από τη συνάντηση Τραμπ - Κιμ τον ερχόμενο Μάιο, μάλλον επιφυλάσσει εκπλήξεις.

Θέσεις εναντίον της Τουρκίας

Ο νέος Υπουργός έχει επίσης έντονες θέσεις εναντίον της Τουρκίας. Έχει, μάλιστα, στο παρελθόν, χαρακτηρίσει την Άγκυρα ως ολοκληρωτική ισλαμιστική δικτατορία, την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να εμπιστεύονται. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, έντονη είναι η ανησυχία που επικρατεί στην Τουρκία μετά τον διορισμό του, σε μια χρονική στιγμή που οι σχέσεις των δύο χωρών δοκιμάζονται επικίνδυνα. Μάλιστα, στην πρώτη του αντίδραση, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ανέφερε πως «η Τουρκία ελπίζει να οικοδομήσει καλές σχέσεις με τον Μάικ Πομπέο, όμως πρέπει να σέβεται τη χώρα». Λόγω του νέου διορισμού, πάντως, ακυρώθηκε η προγραμματισμένη επίσκεψη του Τούρκου Υπουργού, στην Ουάσιγκτον, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 19 Μαρτίου.

Πρώτο «στοίχημα» το Ιράν

Αυτό που σχολιάζουν οι ειδικοί είναι πως ο διορισμός του θα μπορούσε να σημάνει άσχημα νέα για το Ιράν, αφού ο Πομπέο έχει συνδέσει το Ιράν με το Ισλαμικό Κράτος, αλλά έχει επίσης δεσμευθεί ότι θα καταπνίξει το επενδυτικό περιβάλλον της χώρας, η οποία σύμφωνα με τον ίδιο έχει σκοπό να καταστρέψει την Αμερική. Η αμερικανική κυβέρνηση, πριν από ένα μήνα, έδωσε σε Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία 120 ημέρες για να σκληρύνουν την πολιτική τους, ειδάλλως θα υπάρξουν κυρώσεις από τις ΗΠΑ.

Ο Πομπέο είναι πιθανό να αποδειχτεί πιο αυστηρός από τον Τίλερσον, ενώ η θέση του υπέρ των βασανιστηρίων και των παρακολουθήσεων έχει προκαλέσει ανησυχία. Η σκληρή ρητορική του Πομπέο εναντίον του Ιράν κάνει πολλούς ειδικούς να αναρωτιούνται ποιο θα είναι το μέλλον της συμφωνίας με το Ιράν ή ακόμα και του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA), το οποίο περιορίζει τον εμπλουτισμό του ουρανίου του Ιράν.

Για τον Ιρανό Υφυπουργό Εξωτερικών, η αποπομπή του Τίλερσον δείχνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι «αποφασισμένες να εγκαταλείψουν τη συμφωνία». Διεθνολόγοι εκτιμούν πως η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή, και ιδιαίτερα σε σχέση με τη συμφωνία για το Ιράν, δεν θα αλλάξει άμεσα, καθώς αυτό θα δημιουργούσε προβλήματα στις συνομιλίες με τη Βόρειο Κορέα, καθιστώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες αναξιόπιστες.

Πάντως, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν δείχνει να πτοείται από τέτοιου είδους επικοινωνιακές τεχνικές. Άλλωστε και στο παρελθόν απομακρύνθηκε από συμφωνίες που υπέγραψαν οι προκάτοχοί του, όπως για παράδειγμα οι συμφωνίες για το κλίμα και το διεθνές εμπόριο (επιβάλλοντας δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο), υποστηρίζοντας πως δεν θα συνεχίσει τα λάθη των προηγούμενων κυβερνήσεων, προκειμένου να μην πληγεί η αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε στάση αναμονής η Ε.Ε.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών γνωρίζουν πολύ καλά τα προσόντα, τις απόψεις, και τις τακτικές του νέου Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών. Επί του παρόντος κανένας Ευρωπαίος ηγέτης δεν έχει τοποθετηθεί σχετικά, αναμένοντας το πώς η ανάληψη καθηκόντων από τον Πομπέο θα επηρεάσει τις διατλαντικές σχέσεις. Βέβαια, και σε αυτήν την περίπτωση, η χρονική στιγμή της αλλαγής σκυτάλης είναι ενδιαφέρουσα, αφού γίνεται εν μέσω αυξημένων εντάσεων, λόγω των δασμών στον χάλυβα και των αμφιβολιών για τη δέσμευση των ΗΠΑ σχετικά με τη διατλαντική ασφάλεια και την αντιμετώπιση των ρωσικών απειλών.