Σημερινή

Τρίτη, 20/11/2018
RSS

Καμία ειρήνη στον ορίζοντα για Συρία

| Εκτύπωση | 11 Μάρτιος 2018, 18:05 | Του Μάριου Ζίττη

ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ, Ο ΚΛΟΙΟΣ ΣΤΗ ΓΟΥΤΑ ΣΤΕΝΕΥΕΙ

Την ώρα που οι τουρκικές επιχειρήσεις στο Αφρίν εντείνονται, κοινή επιχείρηση εναντίον Κούρδων μαχητών στο βόρειο Ιράκ, εκεί όπου βρίσκεται ουσιαστικά η αυτόνομη περιοχή των Κούρδων, ετοιμάζει η Τουρκία και η ιρακινή κεντρική κυβέρνηση της Βαγδάτης. Ήδη οι στρατιωτικές ηγεσίες των δύο χωρών βρίσκονται σε πλήρη προεργασία και το σύνθημα για την έναρξη των επιχειρήσεων θα δοθεί μετά τις βουλευτικές εκλογές του Ιράκ, τον Μάιο

Γύρω στους 1700 Κούρδους μαχητές έχουν μεταβεί από τις μάχες κατά του «Ισλαμικού Κράτους» ανατολικά του Ευφράτη στο Αφρίν, για να αντιμετωπίσουν τον τουρκικό στρατό


Με αμείωτους ρυθμούς συνεχίστηκαν και αυτήν την εβδομάδα οι βομβαρδισμοί στην Ανατολική Γούτα, με τις κυβερνητικές δυνάμεις της Συρίας να έχουν τον έλεγχο πέραν του 50% της περιοχής. Στις πιο πρόσφατες επιχειρήσεις της, η κυβέρνηση προσπάθησε καταλάβει το χωριό Μέσραμπα στη Δούμα και να μοιράσει τον θύλακα της Γούτα στα δύο, αποκόπτοντας έτσι το βόρειο από το νότιο κομμάτι που ελέγχεται από την αντιπολίτευση.

Με την ανθρωπιστική κρίση να συνεχίζεται και τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται, ο ρωσικός στρατός πρότεινε στους μαχητές της αντιπολίτευσης να επιτρέψουν στους πολίτες να εγκαταλείψουν την περιοχή. Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το Ρωσικό Κέντρο Συμφιλίωσης στη Συρία έδωσε στους επαναστάτες την εναλλακτική να αποχωρήσουν από την Ανατολική Γούτα μαζί με τις οικογένειές τους και τον προσωπικό τους οπλισμό μέσω ασφαλούς περάσματος που θα τους εγγυηθεί. Τους κάλεσε, επίσης, στην περίπτωση που δεν δεχτούν καμιάν από τις δύο προτάσεις, να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να επιτρέψουν «την απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας» στους πολίτες. Η Ρωσία και το καθεστώς έχουν κατηγορηθεί τους ότι βομβαρδίζουν τους αμάχους στον θύλακα, ενώ η Ρωσία άφησε να εννοηθεί ότι οι μαχητές στη Γούτα χρησιμοποιούν τους αμάχους ως «ανθρώπινες ασπίδες».

Μεγάλες ανάγκες για τρόφιμα

Την ίδια ώρα οι μεγάλες ανάγκες για τρόφιμα και είδη πρώτων βοηθειών συνεχίζουν να υφίστανται. Την περασμένη Δευτέρα μπήκε στον θύλακα της Ανατολικής Γούτα κομβόι των Ηνωμένων Εθνών με ανθρωπιστική βοήθεια, μόλις το 2ο εντός του 2018, αφού οι συριακές Αρχές είχαν προηγουμένως αφαιρέσει από αυτό είδη θεραπείας τραυμάτων και εργαλεία χειρουργείου. Εργαζόμενοι που ήταν στο κομβόι των Η.Ε. δήλωσαν ότι η κατάσταση στον θύλακα είναι απελπιστική. Το κομβόι αποχώρησε από την Ανατολική Γούτα προτού ξεφορτώσει όλο το φορτίο του για λόγους ασφαλείας.

Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τις τελευταίες εβδομάδες έχουν χάσει τη ζωή τους πέραν των 910 αμάχων στις μάχες στην Ανατολική Γούτα. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με ομόφωνη απόφασή του είχε περάσει στις 24 Φεβρουαρίου το Ψήφισμα 2401, με το οποίο ζητούσε παύση των εχθροπραξιών για 30 ημέρες σε όλη τη Συρία, κάτι το οποίο δεν εφαρμόστηκε, ενώ σε νέα του συνεδρία την περασμένη Τετάρτη έκανε εκ νέου κάλεσμα για εκεχειρία.

Οι τουρκικοί σχεδιασμοί στο Αφρίν

Την ίδια στιγμή συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι τουρκικές επιχειρήσεις στην επαρχία του Αφρίν. Γύρω στους 1700 κούρδους μαχητές έχουν μεταβεί από τις μάχες κατά του «Ισλαμικού Κράτους» ανατολικά του Ευφράτη στο Αφρίν, για να αντιμετωπίσουν τον τουρκικό στρατό. Στον δυτικό θύλακα του συριακού Κουρδιστάν, οι Τούρκοι βρίσκουν σθεναρή αντίσταση από τους Κούρδους μαχητές, παρά την υπεροπλία τους. Πέραν των επιχειρήσεων επί του εδάφους, ο τουρκικός στρατός έχει το πλεονέκτημα να κτυπά θέσεις του YPG από αέρος.

Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μέχρι στιγμής, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Κλάδος Ελαίας» της Τουρκίας στο Αφρίν έχουν σκοτωθεί πέραν των 200 αμάχων πολιτών. Την περασμένη Δευτέρα το Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP) κατηγόρησε την Τουρκία ότι σχεδιάζει να επανεγκαταστήσει εκατοντάδες χιλιάδες Σύρους πρόσφυγες στην περιοχή του Αφρίν, σε μια προσπάθεια των Τούρκων να αλλοιώσουν τον δημογραφικό χαρακτήρα της περιοχής.

Η Τουρκία φοβάται την εδραίωση των Κούρδων μαχητών στα νοτιοανατολικά σύνορά της, φοβούμενη ότι κάτι τέτοιο θα της δημιουργήσει ζητήματα ασφάλειας. Για αυτόν τον σκοπό τον περασμένο Ιανουάριο, με την ανοχή της διεθνούς κοινότητας, εισέβαλε στη Συρία με την επονομαζόμενη επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας». Η Τουρκία υποστηρίζει ότι η εισβολή είναι αυτοάμυνα της χώρας εναντίων των μαχητών του YPG, τους οποίους θεωρεί τρομοκράτες, παρακλάδι του PKK.

Ο ρόλος των Αμερικανών

Η Τουρκία βρήκε την αφορμή να εισβάλει στη Συρία τον περασμένο Ιανουάριο, μετά από δηλώσεις Αμερικανού αξιωματούχου. Ο Ράιαν Ντίλον είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν μια νέα Συριακή Δύναμη Συνοριακής Ασφάλειας για να φυλάει την περιοχή κοντά στα σύνορα στη Βόρεια Συρία, η οποία θα αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από βετεράνους του Συριακού Στρατού, συμπεριλαμβανομένων και πολλών Κούρδων, με τις δηλώσεις αυτές να προκαλούν ένταση στις ήδη σχέσεις βεβαρημένες σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας.

Σε έγγραφο που κατέθεσε το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ για τον προϋπολογισμό του 2019 τον περασμένο Φεβρουάριο, με τίτλο «Αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και της Συρίας», συμπεριλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, ένα ποσό $300 εκατ. για εκπαίδευση και εξοπλισμό επιχειρήσεων στη Συρία. Στόχος αυτού του ποσού, σύμφωνα με το έγγραφο, είναι να εξοπλίσει και να συντηρήσει 35.000 δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας μαζί με 30.000 συμμαχικές δυνάμεις συνεργατών (όπως απαιτείται) για την απελευθέρωση, την ασφάλεια και την υπεράσπιση της επικράτειας που ελεγχόταν προηγουμένως από το «Ισλαμικό Κράτος».

Η Ουάσιγκτον πάντως είχε κατηγορηθεί στο παρελθόν ότι στην προσπάθειά της να ανατρέψει τον Σύρο Πρόεδρο, εξόπλισε μαχητές οι οποίοι αργότερα κατέληξαν να μάχονται για το «Ισλαμικό Κράτος» και τη Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ-Σαμ (πρώην Μέτωπο Αλ Νούσρα) και ότι οι επιχειρήσεις της στη Συρία δεν αποσκοπούν στην καταπολέμηση του ΙΚ αλλά στην ικανοποίηση των γεωπολιτικών της συμφερόντων και την ανατροπή του Άσαντ.

Η αλλαγή του σκηνικού

Ο πόλεμος στη Συρία έφερε, μεταξύ άλλων, ανατροπές και συνεργασίες μεταξύ χωρών με συγκρουόμενα συμφέροντα. Τόσο για την Τουρκία όσο και για τις υπόλοιπες χώρες του ΝΑΤΟ, η απομάκρυνση του Άσαντ ήταν προαπαιτούμενο για μια ειρηνική επίλυση στον εμφύλιο της Συρίας. Η κυβέρνηση του Μπασάρ Αλ Άσαντ φαινόταν να υποχωρεί με την άνοδο του ΙΣ και της συριακής αντιπολίτευσης. Τα πράματα άλλαξαν μετά την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους Σουχόι τον Νοέμβριο του 2015.

Με την παρέμβαση της Ρωσίας και δη με την κάθοδο των S400 στο τέλος του 2015 η Τουρκία βρέθηκε προ του κινδύνου να μείνει εντελώς εκτός του παιχνιδιού στη Συρία και να διατρέχει ορατούς κινδύνους στα σύνορά της. Γι' αυτόν τον σκοπό αναγκάστηκε να ψάξει συνεργασίες στη Ρωσία και τον μεγάλο της ανταγωνιστή για την ηγεμονία της Μέσης Ανατολής, το Ιράν, κόντρα στα συμφέροντα των Δυτικών της συμμάχων που επέλεξαν να στηρίξουν τους Ροζάβα και άλλες δυνάμεις επαναστατών.

Παρότι η συνεργασία Ρωσίας-Τουρκίας φαινόταν απίθανη, οι δύο χώρες σήμερα έχουν πλήρη συνεργασία, με την Τουρκία να επιχειρεί αεροπορικώς στο Αφρίν υπό την έγκριση της Ρωσίας. Η συνεργασία Ρωσίας-Τουρκίας έθεσε στο περιθώριο τις ΗΠΑ, όπως και τις δυνάμεις που υποστήριζαν στη Συρία.

Επιχείρηση και στο Ιράκ

Κοινή επιχείρηση εναντίον Κούρδων μαχητών στο βόρειο Ιράκ, εκεί όπου βρίσκεται ουσιαστικά η αυτόνομη περιοχή των Κούρδων, ετοιμάζει στο μεταξύ η Τουρκία και η ιρακινή κεντρική κυβέρνηση της Βαγδάτης. Την επιχείρηση πρότεινε η Άγκυρα και αυτό έχει τη σημασία του, ωστόσο από τη στιγμή που υπάρχει η συνεργασία της ιρακινής κυβέρνησης, δεν μπορούμε να μιλάμε, τυπικά, για νέα εισβολή. Σύμφωνα με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, η επιχείρηση σε μέγεθος και ισχύ θα είναι ανάλογη της εισβολής στο Αφρίν. Ήδη οι στρατιωτικές ηγεσίες των δύο χωρών βρίσκονται σε πλήρη προεργασία και το σύνθημα για την έναρξη των επιχειρήσεων θα δοθεί μετά τις βουλευτικές εκλογές του Ιράκ, τον Μάιο.