Σημερινή

Τρίτη, 23/10/2018
RSS

Ένα βήμα μπρος και δύο πίσω…

| Εκτύπωση | 11 Φεβρουάριος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΕΠΙΜΕΝΟΥΝ ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΑΛΥΤΡΩΤΙΣΜΟΥΣ

Αλλάζουν όνομα στο αεροδρόμιο των Σκοπίων, αλλά δεν έχουν καμία πρόθεση να αναθεωρήσουν το Σύνταγμα της χώρας τους, καθώς, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, Ζόραν Ζάεφ, αυτό θα συνιστούσε συναίνεση σε λύση με υψηλό κόστος. Σε αμηχανία παραμένει η Κυβέρνηση της Ελλάδος, με τα φώτα στο εσωτερικό της χώρας να είναι, όμως, τεχνηέντως, στραμμένα στο σκάνδαλο Novartis


Ένα βήμα μπροστά και δύο πίσω φαίνεται πως κάνουν τα Σκόπια, υιοθετώντας πλήρως την τακτική του καρότου και του μαστιγίου και έχοντας το βλέμμα στο εσωτερικό, παρά στη διεθνή διάσταση των πραγμάτων. Την ώρα που ολόκληρη η Ελλάδα στρέφει το δικό της βλέμμα στο σκάνδαλο Novartis, ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων όχι μόνο ανακοινώνει τις κόκκινες γραμμές της χώρας του στο ζήτημα της ονοματοδοσίας της, αλλά επιπρόσθετα ξεκαθαρίζει πως δεν τίθεται θέμα αλλαγής του Συντάγματος. Γιατί; Επειδή το Σύνταγμα των Σκοπίων, σύμφωνα με τη δική του άποψη, δεν εμπεριέχει αλυτρωτικά άρθρα.

«Αναθεωρήσαμε ήδη το Σύνταγμά μας»

Τα Σκόπια αναθεώρησαν το Σύνταγμά τους το 1993, αφαιρώντας ή διαφοροποιώντας ορισμένες αλυτρωτικές αναφορές. Ωστόσο, τουλάχιστον 6 άρθρα του Συντάγματος δηλώνουν, έμμεσα ή άμεσα, σύμφωνα με την Αθήνα, τις αλυτρωτικές βλέψεις της χώρας. Πριν από περίπου ένα μήνα, ο Αλέξης Τσίπρας, στο πλαίσιο κοινής συνέντευξης Τύπου, έπειτα από συνάντηση που είχε με τον Σκοπιανό ομόλογό του στο Νταβός, αναφέρθηκε στην ανάγκη εξάλειψης του αλυτρωτισμού στο Σύνταγμα των Σκοπίων, ως προϋπόθεση. Ο Ζόραν Ζάεφ δεν σχολίασε το ζήτημα και σε μια κίνηση επιθετικής φιλίας ανακοίνωσε την αλλαγή ονόματος στο αεροδρόμιο των Σκοπίων και της κεντρικής λεωφόρου που ενώνει τις δύο χώρες.

Από τότε μέχρι πριν από μερικές ημέρες καμιά αναφορά δεν έγινε γύρω από το ζήτημα, παρά μόνο μετά τις επαφές του ειδικού διαμεσολαβητή του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, σε Αθήνα και Σκόπια. Αφού, λοιπόν, ο κύριος Νίμιτς ξεκαθάρισε πως η Ελλάδα δεν έχει θέσει θέμα εθνικής ταυτότητας των Σκοπιανών, οι οποίοι αυτοαποκαλούνται Μακεδόνες, και από τη στιγμή που η Ελλάδα ασχολείται με ένα νέο σκάνδαλο, ο Ζόραν Ζάεφ δήλωσε δημόσια τις προθέσεις της χώρας του.

«Δεν βλέπω κανένα λόγο να αλλάξουμε το Σύνταγμά μας, θέλουμε λύση, αλλά όχι με κάθε κόστος», διεμήνυσε, λοιπόν, ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων, ξεκαθαρίζοντας ότι «η διαδικασία επίλυσης του ονοματολογικού δεν εμπεριέχει την πιθανότητα αλλαγής του Συντάγματος. Το Σύνταγμά μας άλλαξε το 1993, και αυτό ήταν ένα μεγάλο βήμα για την εξάλειψη του αλυτρωτισμού. Ό,τι κάνουμε τώρα, είναι να αποδείξουμε ότι δεν έχουμε κανενός είδους φιλοδοξίες, είτε εδαφικές είτε άλλες. Σύμφωνα με τον Σκοπιανό Πρωθυπουργό, «οποιαδήποτε λύση πρέπει, επίσης, να εγγυάται την ταυτότητα και την αξιοπρέπεια και των δύο πλευρών».

Η απάντηση των Αθηνών

Στις νέες προκλητικές αναφορές του Πρωθυπουργού των Σκοπίων ο Αλέξης Τσίπρας τήρησε σιγήν ιχθύος. Απάντησε, ωστόσο, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος. Αναφερόμενος στους αλυτρωτισμούς, ξεκαθάρισε πως για την Ελλάδα είναι απόλυτη προϋπόθεση η αλλαγή του Συντάγματος των Σκοπίων, προτού συναινέσει σε οποιαδήποτε λύση για το ονοματολογικό. Αυτή, σύμφωνα με τον Προκόπη Παυλόπουλο, είναι μία από τις κόκκινες γραμμές της Ελλάδας και ίσως και η πιο απαραβίαστη.

Σε αυτό το κλίμα αναμένεται να γίνει η πρώτη επίσημη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Σκοπίων στις 15 και 16 Φεβρουαρίου, στη Σόφια. Ο Νίκος Κοτζιάς αναμενόταν να αναχωρήσει αεροπορικώς για τα Σκόπια, σε μια συμβολική πτήση, την πρώτη μετά την αλλαγή του ονόματος του αεροδρομίου, από Μέγας Αλέξανδρος σε Διεθνές Αεροδρόμιο των Σκοπίων, ωστόσο, τελικά, αυτό δεν θα συμβεί, προς το παρόν. Οι δύο άνδρες θα συναντηθούν στο περιθώριο της ανεπίσημης συνάντησης των επικεφαλής των διπλωματικών αντιπροσωπειών των κρατών - μελών της ΕΕ και των υποψήφιων προς ένταξη χωρών. Ο Κοτζιάς και ο Ντιμιτρόφ αναμένεται να συζητήσουν τα επόμενα βήματα στην επίλυση του ονοματολογικού.

Σε αυτήν τη συνάντηση ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος αναμένεται, επίσης, να παραδώσει το προτεινόμενο πακέτο λύσης της Ελλάδος, στη βάση του οποίου η Αθήνα ορίζει τη συνέχεια των συζητήσεων για λύση.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με διαρροές των Σκοπιανών Μέσων Ενημέρωσης, οι διαπραγματευτές Αδαμάντιος Βασιλάκης και Βάσκο Ναουμόφσκι δεν θα συμμετέχουν, πλέον, στις συνομιλίες για το όνομα, ενώ τη θέση του διαμεσολαβητή Μάθιου Νίμιτς θα πάρουν οι Υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, εξετάζεται, όμως, αν παραστεί ανάγκη, να συμπεριλάβουν κάποιο άτομο, για να διευκολύνει τη διαδικασία κοντά στην ολοκλήρωσή της. Σύμφωνα με πληροφορίες, το άτομο αυτό θα πρέπει να είναι εγνωσμένου και παγκοσμίου κύρους διπλωμάτης και θα αναλάβει να δώσει λύση στην περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις για το ονοματολογικό βρεθούν σε προχωρημένο σημείο και χρειαστεί να «ξεμπλοκάρουν».

Πηγές της σκοπιανής Κυβέρνησης διευκρινίζουν, μάλιστα, ότι αυτό θα συμβεί μόνον «εάν η σύγκλιση των δύο πλευρών φτάσει σε προχωρημένο σημείο» και εάν η διαδικασία «φρενάρει», λόγω ορισμένων λεπτομερειών που θα πρέπει να ξεπεραστούν με κάθε κόστος, προκειμένου να επιτευχθεί μια τελική συμφωνία.

Το παράδειγμα της Μιανμάρ

Με αφορμή τη διαμάχη Ελλάδας - Σκοπίων για την ονομασία, η ιταλική εφημερίδα La Stampa δημοσιεύει ανάλυση σχετικά με τη διαδικασία επιλογής ονόματος από ένα κράτος. Όπως επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, οι αλλαγές στα ονόματα κρατών δεν είναι συχνές, αλλά συμβαίνουν. Ως παράδειγμα αναφέρεται η περίπτωση της Μιανμάρ, η οποία επέλεξε να ονομαστεί έτσι το 1989, σύμφωνα με την απόφαση της στρατιωτικής χούντας που βρισκόταν τότε στην εξουσία. Το προηγούμενο όνομα ήταν Βιρμανία.

Έπειτα από ειδικό αίτημα, τα Ηνωμένα Έθνη δέχτηκαν το νέο όνομα, ωστόσο η Μεγάλη Βρετανία, της οποίας η Βιρμανία υπήρξε αποικία, αλλά επίσης και οι Ηνωμένες Πολιτείες αντέδρασαν έντονα. Χρειάστηκαν δεκαετίες για να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τον όρο Μιανμάρ στις εφημερίδες και στα επίσημα έγγραφα, επικαλούμενοι ως αιτιολογία το γεγονός ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών δεν έχει αρμοδιότητες αναγνώρισης ή όχι ενός κράτους και της ονομασίας αυτού.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της La Stampa, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν, ωστόσο, ομάδες εμπειρογνωμόνων που ασχολούνται με την επιλογή των γεωγραφικών και πολιτικών ονομάτων και δημοσιεύουν ενημερώσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να χρησιμοποιούνται αυτά τα ονόματα, αλλά ο γενικός κανόνας είναι ότι ένα κράτος αποκαλείται με το όνομα με το οποίο έγινε δεκτό ως μέλος του ΟΗΕ. Ως εκ τούτου, καταλήγει το δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας, η Ελλάδα θα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά τα επόμενα βήματά της, προκειμένου να διασφαλίσει τις θέσεις της.