Σημερινή

Πέμπτη, 16/08/2018
RSS

Ερντογανικό «χέρι» στα Βαλκάνια

| Εκτύπωση | 04 Φεβρουάριος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΣΟΥΛΤΑΝΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Σε έναν άνευ προηγουμένου «πόλεμο επιρροής» έχουν επιδοθεί οι μεγάλες δυνάμεις στην επικίνδυνη σκακιέρα των Βαλκανίων. Ιδιαίτερο ρόλο επιχειρεί να διαδραματίσει στις εξελίξεις, που αποκλείουν ακόμη και την αλλαγή των μέχρι σήμερα συνόρων, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φορώντας τον μανδύα του ειρηνοποιού και με στόχο την αναβίωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Κινητήριος δύναμη του νεοσουλτάνου δεν είναι άλλη από την περίοπτη θέση της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ, η οποία της ανάβει επί της ουσίας το πράσινο φως για υλοποίηση των στόχων της

Την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας στα Βαλκάνια είχε προβλέψει ο Καγκελάριος της Αυστρίας, Σεμπάστιαν Κουρτς, όταν πριν από οκτώ μήνες υπηρετούσε από τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών


Ως στρατηγική και συστηματική προώθηση της ιδέας του παντουρκισμού ερμηνεύεται η μελετημένη σε βάθος πολιτική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το καθόλου αναπάντεχο «φλερτ» του Τούρκου Προέδρου, στα Βαλκάνια. Ο νεοσουλτάνος, χωρίς να κρύβει τις βλέψεις του για την αναβίωση μιας νέας, ισλαμικής μεν, πιο μοντέρνας δε, οθωμανικής αυτοκρατορίας, έχει επιδοθεί τους τελευταίους μήνες σε ένα μπαράζ επαφών με τους ηγέτες των Βαλκανίων. Σε κάθε του κίνηση φροντίζει να αναγνωρίζει τις μουσουλμανικές μειονότητες ως τουρκικές, και να τονώνει το εθνικό αίσθημα των λαών, της κάθε χώρας, των Βαλκανίων.

Νέα «αγαπημένη» η Σερβία

Μπορεί από την πλευρά των ανατολικών της συνόρων η Άγκυρα να βομβαρδίζει ανελέητα τους Κούρδους της Συρίας, μπορεί να μη σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα πολιτών και επισκεπτών της, ωστόσο η Τουρκία διαδραματίζει τον ρόλο του ειρηνοποιού στα φλεγόμενα Βαλκάνια. Στις παλιές αγαπημένες του Ερντογάν, που δεν είναι άλλες από την Αλβανία, τα Σκόπια, το Κόσοβο και τη Βοσνία, έρχεται πλέον να προστεθεί και η Σερβία. Το μεγάλο άνοιγμα έγινε όταν ο Μπακίρ Ιζετμπέκοβιτς εισήλθε στις πύλες του τουρκικού προεδρικού, προ μερικών ημερών, μετά από πρόσκληση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παρών στη συνάντηση ήταν και ο εκπρόσωπος της βοσνιακής μουσουλμανικής εθνότητας και κύριο θέμα στην ατζέντα οι σχέσεις Σερβίας - Βοσνίας.

Ουσιαστικά η νέα κρίση μεταξύ Βελιγραδίου και Σεράγεβο ξέσπασε όταν ο Μπακίρ Ιζετμπέκοβιτς μίλησε για την ανάγκη αναγνώρισης του ανεξάρτητου Κοσόβου. Ο «καταλύτης» Ερντογάν δεν άφησε την ευκαιρία να πάει χαμένη και άμεσα επικοινώνησε με τις δύο πλευρές και έχρισε εαυτόν ειρηνοποιό. Σύμφωνα, μάλιστα, με τον πρώην Υπουργό Εξωτερικών της Σερβίας, Βλάντισλαβ Γιοβάνοβιτς, «ο Ερντογάν θα ζητήσει από τον Ιζετμπέγκοβιτς να επιδείξει μετριοπάθεια και να στραφεί στη συνεργασία με το Βελιγράδι, διότι η Τουρκία θέλει να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή και αυτό θα μπορέσει να το κάνει έχοντας ως εταίρο τη Σερβία».

«Money talks»

Η Τουρκία κάμπτει τις εθνικές αντιδράσεις των κυβερνήσεων των χωρών των Βαλκανίων, καταβάλλοντας σημαντικά ποσά για έργα, υποδομές και συνεργασίες, με στόχο βεβαίως τον έλεγχο αυτών και ως εκ τούτου την αύξηση της τουρκικής επιρροής στα Βαλκάνια. Επιρροή που μπορεί αφενός να αναδείξει τον ρόλο της Τουρκίας στις διεθνείς εξελίξεις και, αφετέρου, να ασκήσει πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι σχέσεις της οποίας με την Άγκυρα έχουν διασαλευτεί επικίνδυνα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016 και η οποία αναγνωρίζει πως τα Βαλκάνια είναι πυριτιδαποθήκη έτοιμη να εκραγεί, στην είσοδο της Ένωσης.

Στις τελευταίες επαφές του Τούρκου Προέδρου με τον Σέρβο ομόλογό του τέθηκαν, ακριβώς γι' αυτόν τον σκοπό, οι οικονομικές σχέσεις Τουρκίας, Σερβίας, Βοσνίας και μάλιστα ο Ταγίπ Ερντογάν έδειξε ασυνήθιστα μεγάλη προθυμία να χρηματοδοτήσει έργα υποδομής που θα συνδέσουν τη Σερβία με τη Βοσνία, μεταξύ αυτών ο αυτοκινητόδρομος που θα συνδέει το Βελιγράδι με το Σεράγεβο.

Ο αυτοκινητόδρομος της «ειρήνης»

Η κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου είναι έργο κομβικής σημασίας -μεταξύ άλλων για τον συμβολισμό του- θα έχει κόστος 800 εκατομμύρια ευρώ, και αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Γι' αυτόν τον σκοπό, ο Ταγίπ Ερντογάν υποδέχτηκε και πάλι προ μερικών ημερών, στο παλάτι του, τους προέδρους της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Μπακίρ Ιζετμπέκοβιτς, προκειμένου να μιλήσουν γι' αυτό ακριβώς το έργο.

Ο μεν Ιζετμπέκοβιτς, ο οποίος είναι γιος του πανισλαμιστή, πρώτου προέδρου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Αλίγια Ιζετμπέκοβιτς (ο οποίος λίγο πριν πεθάνει, το 2003, είχε πει πως αφήνει τη Βοσνία στα χέρια τού Ερντογάν), είναι αδελφικός φίλος του Τούρκου Προέδρου. Ο δε Πρόεδρος της Σερβίας, Βούτσιτς, είχε συναντηθεί άλλες τρεις φορές, πριν από αυτήν την συνάντηση, τον τελευταίο ένα χρόνο, εξασφαλίζοντας διμερείς συμφωνίες μεταξύ Τουρκίας και Σερβίας, ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων τον χρόνο.

Το Βελιγράδι έχει αναδειχθεί, πέραν πάσης αμφιβολίας, στο κέντρο των τουρκικών επενδύσεων στα Βαλκάνια, μετά τη χώρα των Σκοπίων. Παράλληλα, στο ίδιο παιχνίδι της τουρκικής επιρροής στα Βαλκάνια, πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν οι τουρκικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, οι οποίες ανοίγουν γραφεία, η μία μετά την άλλη, με σκοπό την προώθηση της οθωμανικής κληρονομιάς σε Βοσνία, Αλβανία, Κόσοβο, χώρα των Σκοπίων, Μαυροβούνιο και Σερβία.

Το είπε, μα δεν τον άκουσαν…

Την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας στα Βαλκάνια είχε προβλέψει ο Καγκελάριος της Αυστρίας, Σεμπάστιαν Κουρτς, όταν πριν από 8 μήνες υπηρετούσε από τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών. Ο Σεμπάστιαν Κουρτς είχε μιλήσει τον Αύγουστο του 2017 για την αυξανόμενη επιρροή στα Βαλκάνια από την Τουρκία, τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία, ζητώντας παράλληλα την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της περιοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να μείνουν σε απόσταση η Τουρκία και η Ρωσία. Το Brexit, είχε πει ο Αυστριακός νυν Καγκελάριος, δεν πρέπει να στρέψει την προσοχή της Ε.Ε. από τα Δυτικά Βαλκάνια.