Σημερινή

Σάββατο, 21/07/2018
RSS

Η ανατολή μιας νέας Αραβικής Άνοιξης

| Εκτύπωση | 07 Ιανουάριος 2018, 18:05 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΤΟ «ΠΑΙΓΝΙΔΙ» ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΣΤΟ ΙΡΑΝ
 
Για πρώτη φορά μετά το 2009 μαζικές διαδηλώσεις λαμβάνουν χώραν σε διάφορες πόλεις του Ιράν, παρά τις προειδοποιήσεις και τη σκληρή στάση της Τεχεράνης. Μεταρρυθμίσεις ζητούν οι διαδηλωτές, ωστόσο, ερωτηματικά προκαλούν τα φιλο-αμερικανικά συνθήματα, σε μια στιγμή που οι ΗΠΑ απειλούν να τινάξουν στον αέρα τη διεθνή συμφωνία για τα πυρηνικά
 
Μετά την πρώτη εβδομάδα αναταραχών στο εσωτερικό του Ιράν και αφού έχουν σκοτωθεί, από τις συμπλοκές μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, περισσότεροι από 22 άνθρωποι, η Τεχεράνη εξαπέλυσε πυρά κατά της Ουάσιγκτον, κατηγορώντας τη CIA ότι κρύβεται πίσω από τη σποραδική επανάσταση του Ιράν, που έχει το άρωμα της Αραβικής Άνοιξης. Τα ερωτήματα που ανακύπτουν από το κύμα οργής που έχει ξεσπάσει, τις τελευταίες ημέρες, στο Ιράν είναι πολύ περισσότερα από τις απαντήσεις. 
 
Εκείνο που δεν αμφισβητείται, όμως, είναι ότι το πολιτικό σκηνικό συνταράσσεται. Οι διαδηλωτές δεν συμβιβάζονται με μεταρρυθμίσεις, απαιτούν πολιτική αλλαγή. Δηλώνουν τη διαφωνία τους με την «παραδοσιακή εχθρότητα» της Τεχεράνης με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ και αμφισβητούν την «παραδοσιακή στήριξη» σε Παλαιστινίους, Συρία και Λίβανο. Οι διαδηλωτές δηλώνουν τη διαφωνία τους με τη Σιιτική πολιτική και τείνουν χείρα, για βοήθεια, στις σουνιτικές αραβικές χώρες. Η κυβέρνηση Τραμπ διέψευσε πάντως ότι έχει οποιαδήποτε σχέση με τις διαμαρτυρίες, ενώ και η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει το ζήτημα.
 
Οι διαδηλώσεις
 
Οι διαδηλώσεις άρχισαν στις 28 Δεκεμβρίου και είναι οι μαζικότερες που σημειώνονται στο Ιράν από το 2009. Μέχρι στιγμής έχουν σκοτωθεί 22 άνθρωποι, ενώ οι Αρχές έχουν προχωρήσει σε εκατοντάδες συλλήψεις, με την τελευταία ενημέρωση να αναφέρεται σε 500 διαδηλωτές. Τα τελευταία χρόνια, και μετά τη συμφωνία για τα πυρηνικά το 2015, η οικονομία του Ιράν έχει αρχίσει να βαδίζει σε πιο στέρεο έδαφος. Η ανάπτυξη έχει επιστρέψει και ο πληθωρισμός έχει πέσει από την εκλογή του Προέδρου Χασάν Ρουχανί το 2013. Μια εξέγερση τη δεδομένη χρονική στιγμή, μοιάζει μάλλον σαν παραφωνία.
 
Τα συνθήματα
 
- «Θάνατος στους κληρικούς - Θάνατος στον Χαμενεΐ - Θάνατος στον δικτάτορα».
 
- «Παράσιτα οι συντηρητικοί, παράσιτα οι μεταρρυθμιστές. Ποια η διαφορά; Και οι δυο πρέπει να διαγραφούν».
 
- «Ούτε Γάζα ούτε Λίβανος, η ζωή μου είναι για το Ιράν».
 
- «Αφήστε τη Συρία και νοιαστείτε για μας».
 
Αυτά είναι μόνο μερικά από τα συνθήματα που ακούγονται στις πορείες διαμαρτυρίας, οι οποίες, λόγω του λουκέτου που μπήκε σε τηλεοπτικούς σταθμούς και Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, είναι άγνωστο στον δυτικό κόσμο, αν είναι ακόμη σε εξέλιξη.
 
Η οργή κατευθύνεται στα σύμβολα του συστήματος. Πυρπολούνται κρατικές τράπεζες, κυβερνητικά κτήρια, περιπολικά, καταστρέφονται αφίσες του Χομεϊνί, του Χαμενεΐ και του επικεφαλής των στρατιωτικών επιχειρήσεων εκτός Ιράν, Κασέμ Σολεϊμάνι. Με λίγα λόγια, ό,τι συμβολίζει το θεοκρατικό καθεστώς που θεμελίωσε ο Αγιατολάχ Χομεϊνί, με την επανάσταση του 1979, μοιάζει να είναι στο στόχαστρο. Η βασική διαφορά με το 1979 και την ανατροπή του Σάχη, είναι η μαζικότητα των διαδηλώσεων. Ωστόσο, δεν αποκλείεται οι αριθμοί να αυξηθούν, όπως πριν από 4 δεκαετίες, που αρχικά στους δρόμους βρέθηκαν μερικές δεκάδες άνθρωποι και ακολούθησαν λαοθάλασσες, στρέφοντας το Ιράν στο Σιιτικό θεοκρατικό κράτος που γνωρίζουμε σήμερα.
 
Άλλωστε, μεταξύ των συνθημάτων που ακούγονται σήμερα αναφέρεται και το όνομα του Σάχη, ωσάν η νέα επανάσταση να γίνεται εξ ονόματός του.
 
- «Σάχη Ρεζά, αναπαύσου εν ειρήνη», «Δεν θέλουμε μια Ισλαμική Δημοκρατία, δεν θέλουμε, δεν θέλουμε», φωνάζουν οι διαδηλωτές και δείχνουν προς το άνοιγμα των θρησκειών που έκανε η Σαουδική Αραβία.
 
Το Σ.Α. και οι ρωσικές προειδοποιήσεις
 
Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συγκλήθηκε εκτάκτως, κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ, για να συζητήσει σχετικά με το Ιράν, την Παρασκευή, παρά τις έντονες αντιδράσεις της Μόσχας. Συγκεκριμένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν από το Συμβούλιο να εξετάσει το θέμα των διαδηλώσεων στο Ιράν, ωστόσο η Ρωσία θεωρεί το θέμα ως εσωτερικό ζήτημα της Τεχεράνης και οποιαδήποτε επέμβαση αντιτίθεται στο διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα του κυρίαρχου κράτους του Ιράν. Η Αμερικανίδα Νίκι Χέιλι είχε δηλώσει, επίσης, ότι θα ζητούσε να συγκληθεί και το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη, για να συζητήσει σχετικά με τα βίαια επεισόδια και την καταστολή στην Ισλαμική Δημοκρατία. Ωστόσο, η θέση της Ρωσίας είναι ότι οι διαδηλώσεις στο Ιράν δεν συνιστούν απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, κατά συνέπειαν δεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Συμβουλίου Ασφαλείας.
 
Διπλωματική διστακτικότητα
 
Οι τελευταίες ημέρες κατέδειξαν για πολλοστή φορά τις διαμετρικά αντίθετες πολιτικές θεωρήσεις της Ευρώπης από τη μια και των ΗΠΑ από την άλλη. Όλα αυτά, τη στιγμή που οι φόβοι για κατάρρευση της συμφωνίας για τα πυρηνικά εντείνονται. Σύμφωνα με εγνωσμένου κύρους διεθνολόγους, οι δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ, μέσω tweet, υπέρ της αλλαγής του καθεστώτος στην Τεχεράνη, είναι αν μη τι άλλο αντιπαραγωγικές. Κι αυτό γιατί προφανώς και ενισχύουν την επιχειρηματολογία του καθεστώτος της Τεχεράνης, ότι οι διαδηλώσεις υποκινούνται από έξωθεν δυνάμεις. Το έδαφος για το επιχείρημα της «συνωμοσίας των εχθρών του Ιράν» είναι πρόσφορο.
 
Αντίθετα, τόσο οι Βρυξέλλες όσο και το Βερολίνο αντέδρασαν ιδιαιτέρως προσεκτικά και ψύχραιμα. Ενώ και η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εξωτερικής Πολιτικής, Φεντερίκα Μογκερίνι, κάλεσε απλώς την Τεχεράνη να σεβαστεί το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης και του συνέρχεσθαι, ενώ η γερμανική κυβέρνηση κάλεσε το ιρανικό καθεστώς να αντιμετωπίσει τις διαδηλώσεις με προθυμία για διάλογο. Όντως η Τεχεράνη, κι αυτό οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε, δεν έχει απαντήσει με τον σκληροπυρηνικό τρόπο που συνηθίζει, χωρίς βέβαια να αποκλείεται πως θα προχωρήσει με τέτοια βήματα, τα επόμενα 24ωρα, αναλόγως και των εξελίξεων, εντός και εκτός συνόρων.
 
Πάντως, την επιφυλακτική στάση των Ευρωπαίων επέκρινε σφόδρα ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός, Βενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι «πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σιωπούν την ώρα που ήρωες Ιρανοί ξυλοκοπούνται στους δρόμους».
 
** Το Ιράν είναι περικυκλωμένο από 24 αμερικανικές βάσεις, σε όλο το εύρος των συνόρων τους. Δεν είναι τυχαία, υποστηρίζουν οι αναλυτές, η χρονική στιγμή της ισχυροποίησης των δεσμών ΗΠΑ - Σαουδικής Αραβίας και το άνοιγμα της τελευταίας στις υπόλοιπες θρησκείες, καθώς επίσης και το άνοιγμα της επικοινωνίας του Ριάντ με το Ισραήλ