Σημερινή

Τετάρτη, 22/11/2017
RSS

Ο μονόδρομος της κουρδικής απομόνωσης

| Εκτύπωση | 05 Νοέμβριος 2017, 18:04 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΕΝ ΥΠΝΩΣΕΙ ΕΙΣΗΛΘΕ ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΜΕ ΤΑ ΗΝΙΑ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ

ΕΤΟΙΜΕΣ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΟΥΝ ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΙΧΑΝ ΔΗΛΩΣΕΙ, ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΠΟΡΤΕΣ, 20 ΜΕ 30 ΧΩΡΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΧΑΡΤΗ. ΩΣΤΟΣΟ ΟΙ ΒΙΑΣΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΜΠΑΡΖΑΝΙ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΣΕ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ. ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ, ΩΣΤΟΣΟ, ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΦΘΕΙ ΠΛΗΡΩΣ. ΤΑ ΝΗΜΑΤΑ ΚΡΑΤΟΥΝ ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ ΑΝΑΜΕΝΟΥΝ ΤΟ ΣΙΝΙΑΛΟ ΓΙΑ ΝΑ ΤΕΘΕΙ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Β

Τεχεράνη και Άγκυρα ερμηνεύουν τις εξελίξεις ως αποκλειστικά δική τους διπλωματική νίκη


Όταν ο μέχρι πρότινος ηγέτης των Κούρδων του Ιρακινού Κουρδιστάν, Μασούντ Μπαρζανί, ανακοίνωνε το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, δεν προέβαινε σε μιαν αυθόρμητη κίνηση ενθουσιασμού. Υλοποιούσε στην πραγματικότητα ένα καλά μελετημένο σχέδιο, το οποίο θα οδηγούσε στη διεθνή αναγνώριση του πρώτου κουρδικού κράτους. Ωστόσο, όπως εξήγησε μιλώντας στη «Σ» ο ειδικός επί κουρδικών θεμάτων, Σάββας Καλεντερίδης, «ο απόλυτος κυρίαρχος Μπαρζανί» έλαβε μιαν απόφαση εξασφαλίζοντας, πίσω από κλειστές πόρτες, διεθνείς εγγυήσεις, αλλά όχι εθνική συναίνεση. Η προ-πορεία του Ανεξάρτητου Κουρδιστάν άρχισε να διαγράφεται από το 2005.

Τότε, ωστόσο, άρχισε να φαίνεται και ο διχασμός στη βάση του κουρδικού λαού, πυρήνα του πολυδιασπασμένου προβλήματος και έρμαιου ενός «κρατικού μηχανισμού» που καθορίζεται από τα κόμματα. Στη βάση του, ο κουρδικός λαός δεν έχει να χωρίσει απολύτως τίποτα. Στην ηγεσία του, ωστόσο, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική, αφού η συναίνεση επιτυγχάνεται μόνο με τον «αποδεκτό» διαχωρισμό εξουσιών.

Σύμφωνα με τον Σάββα Καλεντερίδη, ακόμη ένας λόγος που οδήγησε τους Κούρδους σε αδιέξοδο, είναι πως δεν θωράκισαν τη διαπραγματευτική τους ισχύ, με την εδαφική θωράκιση των περιοχών δυτικά του Κιρκούκ, γεγονός που θα τους εξασφάλιζε μεγαλύτερη προστασία και άνεση απέναντι στα ιρακινά στρατεύματα. Όπως εξηγεί ο ειδικός, ο Μπαρζανί είχε εξασφαλίσει την αναγνώριση του Κουρδιστάν από 20 έως και 30 χώρες, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, αλλά και χώρες της Σκανδιναβίας. Παράλληλα η Βαγδάτη, σύμφωνα με τον κ. Καλεντερίδη, ήταν έτοιμη να συμφωνήσει σε φιλικό διαζύγιο, αρκεί το προτετελεσμένο γεγονός να γινόταν μεθοδικά και με τρόπο που δεν θα απειλείτο η ακεραιότητα του Ιράκ, από ενδεχόμενη εισβολή της Τουρκίας ή και του Ιράν.

Σ' αυτό ακριβώς το σημείο είναι που χάθηκε το «κουρδικό παιχνίδι». Η Βαγδάτη αναγκάστηκε να «αγριέψει» μπροστά στον κίνδυνο της εισβολής από Τουρκία και Ιράν, προκειμένου να αποφύγει να πέσει σε κατάσταση «έρμαιου» στα χέρια των δύο σκληροπυρηνικών χωρών. Με δεδομένο ότι η Βαγδάτη τήρησε αυτήν τη στάση, οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις, δεν μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά παρά να στηρίξουν τη θέση του κεντρικού κράτους.

Διπλωματικός πόλεμος

Ήδη το πέρασμα που ενώνει το Ιρακινό Κουρδιστάν με την Τουρκία βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ιρακινών δυνάμεων. Ταυτόχρονα στρατιωτική αντιπροσωπία του Ιράκ ανέλαβε τον έλεγχο της κουρδικής μεθοριακής περιοχής με τη Συρία. Επιπρόσθετα, η Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν, στο Βόρειο Ιράκ, υποστήριξε την κοινή ανάπτυξη Κούρδων μαχητών και Ιρακινών στρατιωτών, σε πέρασμα στρατηγικής σημασίας στα σύνορα με την Τουρκία, με τη συμμετοχή και παρατηρητών από τη διεθνή -υπό τις ΗΠΑ- συμμαχία που μάχεται κατά του λεγόμενου Ισλαμικού Χαλιφάτου.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για «κίνηση καλής θέλησης», για ενίσχυση της εμπιστοσύνης για την εξεύρεση μιας προσωρινής λύσης, μέχρι την επίτευξη συμφωνίας επί τη βάσει του συντάγματος του Ιράκ», ανέφερε χαρακτηριστικά ανακοίνωση του τμήματος για την άμυνα, της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν.

«Πανηγυρίζουν» Τουρκία και Ιράν

Η «εύκολη» και μη αναμενόμενη οπισθοχώρηση των Κούρδων στις αυξημένες πιέσεις, χαροποίησε ιδιαιτέρως τόσο την Τουρκία, τον μεγαλύτερο εχθρό των Κούρδων, όσο και το Ιράν, το οποίο επίσης είναι αντιμέτωπο με μεγάλη κουρδική μειονότητα στο έδαφός του. Δεν πρέπει ωστόσο να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι οι μεγάλες οπισθοχωρήσεις των Κούρδων ήρθαν μετά τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ. Σύμφωνα μάλιστα με τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης, προηγήθηκε συνάντηση του Μασούντ Μπαρζανί με αξιωματούχους του Ιράκ, «εντολοδόχους» των Ηνωμένων Πολιτειών, στην πόλη Σουλεϊμανίγιε.

Λίγο νωρίτερα ο Μπαρζανί είχε δηλώσει ότι θα παραδώσει την ηγεσία του Ιρακινού Κουρδιστάν, παρά το γεγονός της αναβολής των προγραμματισμένων εκλογών, μέσα από τις οποίες θα αναδεικνυόταν η νέα κουρδική ηγεσία και οι οποίες ακυρώθηκαν λόγω της τεταμένης κατάστασης. Τεχεράνη και Άγκυρα ερμηνεύουν τις εξελίξεις ως αποκλειστικά δική τους διπλωματική νίκη.

Ο τελευταίος λόγος στους Αμερικανούς

Φαίνεται, ωστόσο, ότι η παρτίδα δεν τελείωσε έτσι απλά… Όπως εκτιμά ο ειδικός επί κουρδικών θεμάτων, Σάββας Καλεντερίδης, «οι Κούρδοι σταδιακά θα ανακτήσουν τον έλεγχο των περιοχών που έχασαν στη βαριά σκιά του δημοψηφίσματος» και των φυσικών επακόλουθων. Εκφράζει μάλιστα σκεπτικισμό στο κατά πόσον η συμμαχία του Ιράν και της Τουρκίας θα κρατήσει στον χρόνο, καθώς τα παραδοσιακά προβλήματα των δύο χωρών δεν θα αργήσουν να βρυχώνται και πάλι.

Οι Αμερικανοί, όπως διαφαίνεται, δεν έχουν, ακόμη, πει την τελευταία τους κουβέντα, όσο κι αν ήδη στη βάση του κουρδικού λαού μοιάζουν με τους «εφιάλτες» της δικής τους ιστορίας και του πόθου τους για μια πατρίδα. Ερωτηθείς, ο κύριος Καλεντερίδης, έδειξε τη μελλοντική στάση των Αμερικανών στη Συρία. Όπως εξήγησε, «αν συνεχίσουν να εξοπλίζουν την κουρδική πολιτοφυλακή», τότε οι διαδικασίες θα αρχίσουν εκ νέου, με μεγαλύτερη ομαλότητα και η σύσταση του πρώτου κουρδικού κράτους, με πρωτεύουσα το Ερμπίλ, δεν θα αποτελεί ένα αποτυχημένο επιδιωκόμενο σενάριο του παρελθόντος.

«Οι εξελίξεις μάλλον θα είναι θετικές για τον κουρδικό λαό», εκτιμά ο Σάββας Καλεντερίδης, εφιστώντας την προσοχή στις αμερικανικές κινήσεις στο Συριακό, οι οποίες, ωστόσο, δεν μπορεί να εκτιμηθεί πότε θα γίνουν χρονικά.