Σημερινή

Κυριακή, 22/10/2017
RSS

Ζητούν ανεξαρτησία οι Καταλανοί

| Εκτύπωση | 01 Οκτώβριος 2017, 18:05 | Του Γιώργου Καυκαλιά

ΟΛΑ ΕΤΟΙΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ, ΠΟΥ Η ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕ ΩΣ ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Η ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΑΠΡΟΘΥΜΗ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΘΕΙ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ Ή ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ, ΚΑΘΩΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ, ΑΝ ΤΟ ΠΡΑΞΕΙ, ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΝΑ ΠΡΟΒΕΙ ΣΕ ΧΑΛΑΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΚΥΡΙΩΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΩΝΙΑΣ ΣΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Πρόκειται για μιαν από τις πιο ισχυρές αλλά και πλούσιες περιοχές της Ισπανίας καθώς εκπροσωπεί περίπου το 16% των Ισπανών, οι οποίοι παράγουν γύρω στο 20% του πλούτου της χώρας


Όλα έτοιμα για το σημερινό δημοψήφισμα στην Καταλωνία. Βασικό διακύβευμα του καταλανικού δημοψηφίσματος είναι η μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία της Καταλωνίας αλλά και η άσκηση πίεσης προς τη Μαδρίτη σε σχέση με ένα διαχρονικό αίτημα των Καταλανών. Σε βαθιά πολιτική κρίση αναμένεται να εισέλθει το επόμενο διάστημα η Ισπανία, καθώς η διαμάχη που έχει ξεσπάσει με αφορμή το δημοψήφισμα είναι βαθιά και δεν αναμένεται να καταλαγιάσει τόσο εύκολα.

Πρόκειται για ένα δημοψήφισμα, το οποίο, βάσει του Συντάγματος της Ισπανίας, κρίνεται ως αντισυνταγματικό. Η ισπανική κυβέρνηση παρουσιάζεται απρόθυμη να αποδεχθεί τη διεξαγωγή ή το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, καθώς στην καλύτερη των περιπτώσεων αν το πράξει, θα είναι αναγκασμένη να προβεί σε χαλαρώσεις και περισσότερη αυτονομία, κυρίως σε σχέση με την οικονομική συνεισφορά της Καταλωνίας στα οικονομικά του κράτους.

Τι ισχύει σήμερα

Η Καταλωνία αποτελεί μιαν αυτοδιοικούμενη περιφέρεια της Ισπανίας, η οποία λειτουργεί βάσει του τροποποιημένου Καθεστώτος Αυτονομίας που θεσπίστηκε το 2006, μετά από έντονες διαβουλεύσεις και με την έγκριση περίπου του 75% των Καταλανών. Το Σύνταγμα της Ισπανίας αναγνωρίζει την Καταλωνία ως ιστορική εθνότητα.

Ο πληθυσμός της Καταλωνίας είναι γύρω στα 7,5 εκατομμύρια, ενώ πρωτεύουσα είναι η Βαρκελώνη. Οι αρμοδιότητες της καταλανικής διοίκησης αφορούν σε θέματα εκπαίδευσης, πολιτισμού, υγείας, κοινωνικών υποθέσεων αλλά και σε ένα βαθμό οικονομικής διαχείρισης. Η περιοχή έχει δικό της κοινοβούλιο και περιφερειακή κυβέρνηση. Έχει επίσης δική της αστυνομία. Πρόκειται για μιαν από τις πιο ισχυρές αλλά και πλούσιες περιοχές της Ισπανίας, καθώς εκπροσωπεί περίπου το 16% των Ισπανών, οι οποίοι παράγουν γύρω στο 20% του πλούτου της χώρας.

Το 25% των εξαγωγών άλλωστε φεύγει από την Καταλωνία, ενώ το ΑΕΠ της περιοχής ισοδυναμεί με αυτό της Πορτογαλίας. Ως εμπορικό λιμάνι, η Βαρκελώνη, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στη Μεσόγειο, ενώ έχει 4 αεροδρόμια, φαρμακοβιομηχανίες και βιομηχανίες ρούχων. Τουριστικά, επίσης, είναι ένας από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς σε ολόκληρη των Ευρώπη.

Το βασικό πρόβλημα

Ένα από τα κυριότερα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει η διοίκηση στην Καταλωνία, είναι το υπερβολικό χρέος, κάτι που, σύμφωνα με τις αρχές στην Καταλωνία, οφείλεται στο ότι βάσει του ισπανικού συστήματος, οι πλούσιες περιοχές πρέπει να συνεισφέρουν και στις φτωχότερες. Βασικός λόγος που η Μαδρίτη αντιδρά τόσο έντονα στη διενέργεια του δημοψηφίσματος, είναι ότι σε περίπτωση που υπερψηφιστεί σε μεγάλο ποσοστό η ανεξαρτησία της Καταλωνίας, ακόμα και αν δεν έχει νομική - δεσμευτική ισχύ, αυτό θα προσθέσει ένα πολύ μεγάλο μοχλό πίεσης προς την ισπανική κυβέρνηση, στο να παραχωρήσει επιπρόσθετη αυτονομία στην καταλανική διοικητική περιφέρεια, κυρίως στον οικονομικό τομέα.

Το δημοψήφισμα του 2014

Δεν είναι η πρώτη φορά που διεξάγεται δημοψήφισμα στην Καταλωνία. Αντίστοιχο δημοψήφισμα είχε διεξαχθεί και τον Νοέμβριο του 2014, με τη συμμετοχή να αγγίζει το 40% των πολιτών. Οι ψηφοφόροι έπρεπε ουσιαστικά να τοποθετηθούν σε δυο βασικά ερωτήματα: «Θέλετε η Καταλωνία να γίνει κράτος» και «Θέλετε αυτό το κράτος να είναι ανεξάρτητο;». Πέραν του 80% απάντησε καταφατικά και στα δυο ερωτήματα. Στις 2 Δεκεμβρίου 2015, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας ακύρωσε το ψήφισμα ανεξαρτησίας του Καταλανικού Κοινοβουλίου, μετά από προσφυγή της ισπανικής κυβέρνησης.

Ανησυχία εντός Ε.Ε.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτό που ανησυχεί περισσότερο είναι οι αποσχιστικές τάσεις σε αρκετά κομμάτια της ευρωπαϊκής περιφέρειας, όπως η Σκοτία, η Κριμαία, η Καταλωνία, ακόμα και σε περιοχές της Ιταλίας, όπως επίσης και λίγο πιο μακριά και εκτός Ε.Ε., στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Ανησυχούν ότι τέτοια φαινόμενα ενδεχομένως να διαταράξουν την ομαλή λειτουργία των κρατών μελών, όπως επίσης και την οικονομική κατάσταση στην Ε.Ε., καθώς τέτοιες πράξεις έχουν επιπτώσεις σε πολλά επίπεδα. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η Καταλωνία, ως ανεξάρτητη οντότητα, δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέλος της Ε.Ε., κυρίως λόγω της αντίθεσης της Ισπανίας σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Η αρχή της αυτοδιάθεσης και το Διεθνές Δίκαιο

Η αρχή της αυτοδιάθεσης προβλέπει ότι κάθε λαός έχει το δικαίωμα να επιλέξει το κράτος και τη διοίκηση κάτω από την οποία θα ζει. Η αρχή αυτή είχε κυρίως ιδιαίτερη εφαρμογή μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν αρκετά κράτη άρχισαν να ζητούν ανεξαρτησία, κυρίως για απαλλαγή από το αποικιοκρατικό στάτους που είχαν πριν από την περίοδο αυτή.

Όπως αναφέρει ο Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Αντώνης Στυλιανού, το βασικό πρόβλημα με το δημοψήφισμα στην Καταλωνία, είναι ότι κρίνεται ως αντισυνταγματικό, μιας και το Σύνταγμα της Ισπανίας δεν προβλέπει αυτόν τον τρόπο διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την αυτονόμηση των συνιστωσών περιφερειών. Αυτός είναι και ο πιο βασικός λόγος που η Καταλωνία δεν μπορεί να επικαλεστεί το Διεθνές Δίκαιο, καθώς το κυριότερο στοιχείο που αποτρέπει την προσφυγή ή την επίκληση στο Διεθνές Δίκαιο, αποτελεί το γεγονός ότι το δημοψήφισμα αυτό κρίνεται ως αντισυνταγματικό στην Ισπανία.

Στο Κόσοβο, μια περίπτωση που αποτελεί ορόσημο πλέον για το Διεθνές Δίκαιο, τα δεδομένα ήταν εντελώς διαφορετικά. Μια πράξη βίας έφερε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, το οποίο με τη σειρά του διαμόρφωσε μια κατάσταση πραγμάτων, την οποία πλέον ελέγχουν τα Ηνωμένα Έθνη, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό τις συνθήκες για μετεξέλιξη σε κάτι ειρηνικό και μόνιμο, όπως υποστηρίζουν αναλυτές. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει για την Καταλωνία. Από τη στιγμή που δεν έχει ακολουθηθεί η προβλεπόμενη από το Σύνταγμα οδός και το δημοψήφισμα κρίνεται ως αντισυνταγματικό, κάπου εκεί μπλοκάρεται και το δικαίωμα επίκλησης στο Διεθνές Δίκαιο.