Σημερινή

Τρίτη, 19/09/2017
RSS

Η πόλη-φάντασμα της Μέσης Ανατολής

| Εκτύπωση | 10 Σεπτέμβριος 2017, 18:03 | Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΟΙ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΦΩΝΕΣ ΣΤΗ ΧΕΒΡΩΝΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΗΧΟΣ ΠΟΥ ΑΚΟΥΓΕΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ…

Ο ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΟΚΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ, ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΝΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΔΡΟΜΟ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΟΙ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΚΙΝΟΥΝΤΑΙ. ΟΛΟΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΚΛΕΙΣΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ-ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ, ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΟΥΝ, ΕΙΝΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΤΩΝ ΙΣΡΑΗΛΙΝΩΝ. ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΜΙΑ ΣΚΑΛΑ, ΕΠΟΝΟΜΑΖΟΜΕΝΗ «ΤΑ ΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ», ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΥΣ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ Η2

Η πόλη είναι χωρισμένη στα δυο. Ο τομέας Η2 (20%) βρίσκεται υπό στρατιωτικό καθεστώς και τον διέπει το στρατιωτικό δίκαιο, σε ό,τι άφορα στους Παλαιστινίους. Το αστικό δίκαιο στον τομέα Η1 ισχύει μόνο για τους Ισραηλινούς


Κατευθυνόμενοι προς τη Χεβρώνα, οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Παλαιστίνη, ενημερώνουν τη δημοσιογραφική ομάδα για το καθεστώς που θα αντικρίσουμε. Καμία λέξη και καμιά προειδοποίηση, ωστόσο, δεν ήταν αρκετή να μας προετοιμάσει γι’ αυτό που πραγματικά θα βιώναμε. Λίγο πριν από την πύλη της εισόδου, η Παλαιστίνια συνοδός μας, εργαζόμενη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατεβαίνει από το λεωφορείο, στη μέση του πουθενά. Μόνο χωράφια γύρω. Δεν μπορεί να εισέλθει στη Χεβρώνα. Το απαγορεύει η καταγωγή της.

Ένας στρατιώτης την πλησιάζει και της ζητά να απομακρυνθεί, στον απέναντι δρόμο με τα πόδια. Να μην στέκεται κοντά στην είσοδο. Δεν έχει άλλη επιλογή. Υπακούει. Και περιμένει μόνη της να έρθουν να την παραλάβουν με άλλο όχημα για να τη μεταφέρουν στη ζώνη 2, έξω από τα τείχη, όπου οι Παλαιστίνιοι ζουν υπό παλαιστινιακή διοίκηση. Το λεωφορείο που μας μεταφέρει εισέρχεται των πυλών και μπροστά μας απλώνονται οι Τάφοι των Βασιλέων.

Λίγο πριν τους προσεγγίσουμε, ο ξεναγός μας, ένας πρώην στρατιώτης του Ισραήλ που υπηρέτησε στη Χεβρώνα και εκπρόσωπος Τύπου της Οργάνωσης «Σπάζοντας τη σιωπή», Αχίγια Σατς, μας ζητά να κατέβουμε από το λεωφορείο. Και σπάει τη σιωπή του για όσα και ο ίδιος και οι συνάδελφοί του, υπηρετώντας στο στρατό του Ισραήλ, διέπραξαν εναντίον των Παλαιστινίων.

«Οι εντολές που είχαμε από τους διοικητές μας στη Χεβρώνα είναι να προστατεύουμε τους Ισραηλινούς εποίκους. Ωστόσο σύντομα άρχισα να αισθάνομαι ότι χρειαζόταν πολύ περισσότερο να προστατεύω τους Άραβες από τους Ισραηλινούς εποίκους, παρά το αντίθετο. Βασικά τις μέρες που υπήρχε αυξημένη ένταση στη Χεβρώνα, δεν είδα ποτέ Άραβες να παρενοχλούν Ισραηλινούς, οι Ισραηλινοί από την άλλη ήταν ιδιαίτερα προκλητικοί».

Παράλληλα, διηγείται: «Θυμάμαι μία μέρα που ήμουν σκοπός στον δρόμο που επιτρέπεται να χρησιμοποιούν και οι Άραβες και Ισραηλινοί (οι Ισραηλινοί επιτρέπεται να χρησιμοποιούν όλους τους δρόμους), ήταν Σάββατο. Μία Αραβίδα ερχόταν από τη μία κατεύθυνση. Ένας νεαρός Ισραηλινός, δεν είμαι καν σίγουρος αν ήταν έποικος της Χεβρώνας, ερχόταν από την άλλη. Την πλησίασε και την έφτυσε στο πρόσωπο. Του φώναξα: "Τι κάνεις; Τι νομίζεις ότι κάνεις;". Το ανέφερα στους ανωτέρους μου και μου είπαν ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορούμε να κάνουμε».

Δεν υπάρχει ωραία κατοχή

Φτάσαμε στους Τάφους των Βασιλέων. Η Κατοχή δεν μπορεί να ωραιοποιηθεί, επιμένει ο ξεναγός μας. Και το βλέπουμε στα μάτια του Αμπντουλάχ. Είναι Παλαιστίνιος που ζει στην πόλη-φάντασμα, υπό τον στρατιωτικό ζυγό του Ισραήλ. Εκλιπαρεί να αγοράσουμε τα κεντημένα πορτοφόλια που κρατά στα χέρια του. Για ένα ευρώ. Καθώς πλησιάζουμε τα πρώτο οδόφραγμα, σημείο όπου απαγορεύεται να προσεγγίσουν οι Παλαιστίνιοι, τα παρακάλια του γίνονται λυγμοί. Κι όμως το χαμόγελό του δεν χάθηκε. Ο Αμπντουλάχ δέχτηκε να φωτογραφηθεί μαζί μας και το μόνο που ζήτησε είναι να πούμε στα ρεπορτάζ μας, ότι υπάρχει. Να το μάθει ο κόσμος. Η θέα που αντικρίζουμε δημιουργεί ανάμεικτα συναισθήματα. Κτήρια εγκαταλελειμμένα. Βρόμικα. Η σιωπή εκκωφαντική. Κάποτε αυτή η πόλη έσφυζε από ζωή.

Εντός της κατεχόμενης ζώνης ζουν 30 χιλιάδες Παλαιστίνιοι. Δεν τους επιτρέπεται να διατηρούν καταστήματα. Έχουν μόνο έναν δρόμο στη διάθεσή τους. Για να διασταυρώσουν το θωρακισμένο οδόφραγμα χρειάζονται ακόμη και 4 ώρες. Αν τους επιτραπεί. Ζουν υπό στρατιωτική διοίκηση. Στη Χεβρώνα υπάρχουν δύο μέτρα και σταθμά. Οι Παλαιστίνιοι υπόκεινται στον στρατιωτικό νόμο. Οι Ισραηλινοί έποικοι, 850 τον αριθμόν, υπό συνθήκες δημοκρατίας. Η Χεβρώνα σίγησε μετά τη δεύτερη Ιντιφάντα. Μοιράστηκε στα δύο, το 1997. Μετά τις συμφωνίες του Όσλο.

Ο τομέας Η1 περιήλθε στον έλεγχο των Παλαιστινίων, ο Η2 στο κράτος του Ισραήλ. Η άλλοτε πολυσύχναστη οδός Αλ Σουχάντα ερημώθηκε και μετονομάστηκε σε Βασιλιά Δαυίδ. Τα καταστήματα σφραγίστηκαν. Σπίτια Παλαιστινίων κατάσχονται χωρίς δικαιολογία. Η πόλη αιμορραγεί. Οι Ισραηλινοί στρατιώτες που τάχθηκαν στους κόλπους της Οργάνωσης «Σπάζοντας της σιωπή», μαρτυρούν και προκαλούν σοκ.

Όταν ξυπνούν οι… Ερινύες

Προχωρώντας προς τον τομέα Ένα, ακούγονται παιδιά. Η μαμά τούς φωνάζει από το παράθυρο να κάνουν ησυχία. Φοβάται την αντίδραση εποίκων, αλλά και στρατιωτών. Εκείνα, μόλις μας αντικρίζουν, μένουν διστακτικά. Συνειδητοποιούν ότι είμαστε ξένοι. Και ζητούν να φωτογραφηθούν μαζί μας. Δεν βλέπουν σχεδόν ποτέ ξένους. Η ζωή τους όλη, ένα στρατιωτικό καθεστώς. Ο πρώην στρατιώτης παίζει μαζί τους. Επιχειρεί, μας εξομολογείται, να ξεπλύνει τα όσα φέρει βαρέως πως έκανε, αν και υπάκουε σε εντολές ανωτέρων.

Η αλήθεια πίσω από τις κάμερες

Στο σημείο εκείνο, μας παραλαμβάνει ένας Παλαιστίνιος δάσκαλος για να μας περάσει στον τομέα της Παλαιστινιακής Διοίκησης. Μας περιγράφει τα όσα ενώπιόν του συνέβησαν από τα περάσματα των οδοφραγμάτων. Και δακρύζει. Οι τηλεοπτικές κάμερες απαγορεύονται στον τομέα Η2, καθότι στρατιωτικός νόμος. Οι εικόνες που εξασφαλίσαμε ήταν με ερασιτεχνικές κάμερες και με ιδιαίτερη προσοχή.

Πριν εξέλθουμε από την περίκλειστη πόλη ρίχνω πίσω μια τελευταία ματιά. Τα παιδιά, υπό τον φόβο της δικής μας αποχώρησης (ΜΜΕ), έχουν σταματήσει το παιχνίδι. Κοιτάζω τα «σκαλιά της ελπίδας». Βρίσκονται δίπλα από ένα στρατιωτικό σημείο ελέγχου. Τραγική ειρωνεία πως σε αυτά απαγορεύεται να ανέβουν οι Παλαιστίνιοι.

«Δέρνει Παλαιστινίους για "πλάκα"»

Ο Αχίγια Σατς αφηγείται: «Θυμάμαι τον επικεφαλής Διοικητή που έλεγε συνεχώς πως δέρνει Παλαιστίνιους έτσι για "πλάκα". (…) Μία μέρα, όπως πηγαίναμε περιπολία είδαμε δύο - τρία παιδιά σε ένα χωράφι. Σταματήσαμε το όχημα. Ο Διοικητής κατέβηκε και έπιασε το παιδί. Το κόλλησε στον τοίχο, του φώναζε στα εβραϊκά. Το παιδί πήγε να σκουπίσει τα μάτια του από τα δάκρυα. Ο Διοικητής εξερράγη. Το παιδί φοβήθηκε τόσο και κατέβασε τα χέρια του, ώστε να μην εκνευρίσει άλλο τον Διοικητή τρίβοντας τα μάτια του. (…) Άρχισε τότε να χτυπάει το παιδί. Το παιδί πρέπει να ήταν 13 ετών περίπου».