Δεν επιθυμεί να τραβήξει το σχοινί λόγω αλληλεξαρτήσεων
Οι Υπουργοί Εξωτερικών πέρασαν στη δεύτερη φάση με αποκλεισμό εισόδου 21 προσώπων και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων

Οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βάρος της Ρωσίας ως αποτέλεσμα της κατάληψης της Κριμαίας από τον ρωσικό στρατό και του δημοψηφίσματος της περασμένης Κυριακής, που επικύρωσε την ένωση με τη Μόσχα, μάλλον έπεσαν στα μαλακά.

Τα μέτρα
Οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε., υπό το βάρος των αλληλεξαρτήσεων με τη Ρωσία, δεν δείχνουν έτοιμοι να φθάσουν στα άκρα. Με τη χθεσινή τους απόφαση έθεσαν σε εφαρμογή τον δεύτερο πυλώνα των μέτρων κατά της Ρωσίας επί τη βάσει ενός χρονοδιαγράμματος που είχε αποφασιστεί στις 6 Μαρτίου και είχε τρία σκέλη. Το ένα αφορούσε τη διακοπή των συνομιλιών με τη Μόσχα για τα θέματα της βίζας σε Ρώσους πολίτες και το δεύτερο ήταν η απαγόρευση εισόδου σε συγκεκριμένα πρόσωπα και το πάγωμα περιουσιακών τους στοιχείων. Κατά τη χθεσινή συνεδρίαση αποφασίστηκε όπως απαγορευτεί η είσοδος και το πάγωμα περιουσιακών στοιχειών σε 21 άτομα. Χωρίς να είναι, όμως, επίσημα πολιτικά πρόσωπα. Το τρίτο πάντως σκέλος, που αφορά στην κλιμάκωση των οικονομικών μέτρων, είναι δυνατό να συζητηθεί στην προσεχή Σύνοδο των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων την Πέμπτη, 20 του μήνα.

Αποκλιμάκωση και αλληλεξαρτήσεις
Η Ε.Ε. αναζητά πολιτικούς τρόπους αποκλιμάκωσης της κρίσης, παρότι η Μόσχα έχει δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα, ασχέτως αν το δημοψήφισμα της Κυριακής θεωρείται από την Ε.Ε. παράνομο. Ταυτοχρόνως, η ήπια αντίδραση της Ε.Ε. οφείλεται και στους δεσμούς αλληλεξάρτησης που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών, και δη ηγετικών, με τη Μόσχα. Για παράδειγμα, με βάση τα επίσημα στοιχεία της Γιούροστατ για το 2013, η Ε.Ε. πώλησε προς τη Ρωσία προϊόντα της τάξης των 120 δις ευρώ, ενώ η Ε.Ε. πλήρωσε τη Ρωσία για την κάλυψη των ενεργειακών της αναγκών ποσά της τάξης των 200 δις ευρώ.

Το πόσο αυτό καταδεικνύει και την ενεργειακή εξάρτηση της Ε.Ε. από τη Μόσχα, η οποία εάν ως αντίμετρο κλείσει τις κάνουλες φυσικού αερίου, θα χάσει μεν χρήματα, αλλά πολύ πιο μεγάλο εκτιμάται θα είναι το κόστος για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και δη για τις γερμανικές, που τελούν υπό τη ρωσική ενεργειακή εξάρτηση κατά 60%. Υπάρχουν χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ που εξαρτώνται κατά 70%, όπως και η ίδια η Ουκρανία, η οποία εκτός των άλλων χρωστά ουκ ολίγα προς τη Ρωσία. Εάν δε η Ρωσία αποφασίσει να κλείσει τις κάνουλες σε χειμερινή περίοδο, παγώνει η Ευρώπη.

Ο σκακιστής Πούτιν
Υπό αυτές συνθήκες, η Ε.Ε. και δη οι Γερμανοί δεν φαίνονται διατεθειμένοι να τραβήξουν το σχοινί. Επί του παρόντος κρατούν τα προσχήματα. Από την άλλη, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν εμφανίζεται καλός σκακιστής και χειριστής της κλιμάκωσης της κρίσης. Το ζητούμενο τώρα είναι πώς θα επέλθει η αποκλιμάκωση χωρίς να σπάσει το σχοινί. Βέβαιο είναι ότι αποκλείεται η λήψη στρατιωτικών μέτρων.

Οι κυρώσεις των ΗΠΑ
Σε κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας προχώρησαν και οι ΗΠΑ, επιβάλλοντας μέτρα εναντίον έντεκα αξιωματούχων - ανάμεσά τους και συμβούλους του Βλαντιμίρ Πούτιν. Την ώρα που κατέληγαν σε αποφάσεις οι Ευρωπαίοι ΥΠΕΞ, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων σε έντεκα Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους, αγγίζοντας και το στενό περιβάλλον του Ρώσου Προέδρου.

Οι αποφάσεις είναι ανάλογες των ευρωπαϊκών, προχωρώντας σε απαγόρευση εισόδου και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε, επίσης, στο Reuters πως από την Ουάσιγκτον διαπιστώθηκαν «ανωμαλίες» στη διενέργεια του δημοψηφίσματος στην Κριμαία, και υπάρχουν μεταξύ άλλων «σαφή στοιχεία» πως ορισμένες κάλπες στην Κριμαία «έφτασαν προσημειωμένες». Στη λίστα των ΗΠΑ βρίσκονται οι σύμβουλοι του Ρώσου Προέδρου Βλάντσλαβ Σουρκόφ και Σεργκέι Γκλάζιεφ, αλλά και ο αναπληρωτής Ρώσος Πρωθυπουργός Ντμίτρι Ρογκόζιν. Το ρωσικό τμήμα της λίστας συμπληρώνουν τα ονόματα υψηλόβαθμων βουλευτών.

Όσον αφορά τους Ουκρανούς στη λίστα, πρόκειται για τον Βίκτορ Γιανουκόβιτς, τον Πρωθυπουργό της Κριμαίας Σεργκέι Αξιόνοφ, τον Πρόεδρο της Βουλής της Κριμαίας Βλαντιμίρ Κονσταντίνοφ και τον Βίκτορ Μεντβέντσουκ, Ουκρανό επιχειρηματία επικεφαλής του φιλορωσικού κινήματος «Ουκρανική Επιλογή». Ο Ρογκόζιν, Ρώσος αναπληρωτής Πρωθυπουργός, σχολίασε ως εξής την περίληψη του ονόματός του στη λίστα: «Σύντροφε Ομπάμα, και τι θα κάνουν όσοι δεν έχουν λογαριασμούς ή περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό; Ή μήπως δεν το σκεφτήκατε αυτό;». Σε ανάλογο τόνο ήταν και η πρώτη αντίδραση του Αξιόνοφ, Πρωθυπουργού της Κριμαίας, ο άμεσος υφιστάμενος του οποίου είπε, σύμφωνα με το Interfax, πως τα αμερικανικά μέτρα «δεν θα επηρεάσουν το έργο του Σ. Αξιόνοφ ή του Βλ. Κονσταντίνοφ, ούτε και τη διαδικασία προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία».

Το συζητά σήμερα η Δούμα
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα απευθυνθεί σήμερα στη Δούμα για το ζήτημα της Κριμαίας και το αίτημά της να γίνει τμήμα της ρωσικής επικράτειας. Παρουσιάζοντας τις προτάσεις τις οποίες έχει καταθέσει προς την αμερικανική και την ευρωπαϊκή πλευρά, το ρωσικό ΥΠΕΞ αναφέρει πως η «ομάδα επαφής» θα πρέπει να συσταθεί στη βάση της «άμεσης εφαρμογής» της συμφωνίας της 21ης Φεβρουαρίου (μεταξύ Γιανουκόβιτς και αντιπολίτευσης) και την προετοιμασία νέου ουκρανικού Συντάγματος, που θα δίνει «ευρείες αρμοδιότητες στις άμεσα εκλεγμένες Αρχές, οι οποίες θα αντανακλούν τις εκάστοτε πολιτισμικές και ιστορικές ιδιαιτερότητες» στην ουκρανική περιφέρεια. Επιπλέον πυλώνες της συζήτησης θα πρέπει να είναι η επιδίωξη, αμέσως μετά το νέο Σύνταγμα, εκλογών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, με παρατηρητές από τη διεθνή κοινότητα, και η «αναγνώριση του δικαιώματος της Κριμαίας να καθορίσει το μέλλον της σε συμφωνία με την επιθυμία που ελεύθερα εκφράστηκε στο δημοψήφισμα της 16ης Μαρτίου».

Ένωση με 96,77%
Με καταμετρημένο το 100% των ψηφοδελτίων, η πρόταση για ένωση με τη Ρωσία συγκεντρώνει ποσοστό 96,77%. Η συμμετοχή έφτασε το 82,7%. Ο πρωθυπουργός Σεργκέι Αξιόνοφ χαιρέτισε ως ιστορική την απόφαση. «Το Κοινοβούλιο ενέκρινε την επίσημη υποψηφιότητα για την ένταξη στη Ρωσική Ομοσπονδία», δήλωσε. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου της Κριμαίας δήλωσε ότι οι ουκρανικές στρατιωτικές μονάδες που εδρεύουν στην περιοχή θα διαλυθούν παρότι τα μέλη τους θα μπορέσουν να παραμείνουν στην χερσόνησο.

Η Κριμαία ανακοίνωσε επίσης πως προχωρεί στην εθνικοποίηση των εταιρειών ενέργειας Chornomornaftohaz και Ukrtransgaz. Λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα, αξιωματούχοι της Κριμαίας είχαν προαναγγείλει πως θα επιδιωχθεί πώληση των δύο εταιρειων, μετά την «εθνικοποίησή» τους σε επενδυτή «όπως η Gazprom». Η ρωσική Δούμα (Κάτω Βουλή) είναι έτοιμη να περάσει νομοθεσία, η οποία θα επιτρέπει στην Κριμαία να ενταχθεί στη Ρωσία «στο εγύς μέλλον», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του σώματος, σύμφωνα με το Interfax.

«Φάρσα το δημοψήφισμα»
Φάρσα χαρακτήρισε το δημοψήφισμα ο μεταβατικός Πρόεδρος της Ουκρανίας Αλεξάντρ Τουρτσίνοφ. «Η Ρωσία προσπαθεί να καλύψει την επίθεσή της στην Κριμαία με μια μεγάλη φάρσα που αποκαλεί δημοψήφισμα, το οποίο ουδέποτε θα αναγνωριστεί ούτε από την Ουκρανία ούτε από τον πολιτισμένο κόσμο», δήλωσε ο Τουρτσίνοφ ενώπιον του ουκρανικού κοινοβουλίου. Παράλληλα, το Κοινοβούλιο ενέκρινε προεδρικό διάταγμα για μερική επιστράτευση 40.000 εφέδρων, προκειμένου να αντιμετωπίσει «την ανάμειξη της Ρωσίας στις εσωτερικές υποθέσεις της Ουκρανίας» και να αυξήσει τη στρατιωτική δύναμη της χώρας ενώπιον της ανάληψης του ελέγχου της χερσονήσου. Ο Αντρέι Παρούμπι, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι 20.000 έφεδροι θα αναπτυχθούν στις τάξεις των ενόπλων δυνάμεων και οι άλλοι 20.000 θα ενισχύσουν τη νεοσυσταθείσα Εθνική Φρουρά.

Αποθεώνουν τα ρωσικά ΜΜΕ
Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης χαιρετίζουν σχεδόν όλα την επιλογή των κατοίκων της Κριμαίας να αποσχισθούν από την Ουκρανία και να ενωθούν με τη Ρωσία. «Δόξα στην Κριμαία», είναι ο χαρακτηριστικός τίτλος της «Κομερσάντ». «Η Κριμαία επιστρέφει στη Ρωσία!», εκφράζει τον ενθουσιασμό της στην πρώτη σελίδα της η λαϊκή εφημερίδα «Κομσομόλσκαγια Πράβντα». Η «Ιζβέστια» γράφει: «Είτε αρέσει είτε δεν αρέσει σε ορισμένους, είμαστε ευτυχείς», κάνοντας λόγο για «ένωση καρδιών». Στο διαζύγιο της Κριμαίας από την Ουκρανία αναφέρεται η «Μοσκόφσκι Κομσομόλετς», ενώ η «Ροσιίσκαγια Γκαζέτα» εκτιμά πως το δημοψήφισμα έδωσε «αδιαμφισβήτητες απαντήσεις».

Η εφημερίδα «Νόβιε Ιζβέστια» προειδοποιεί, πάντως, ότι «ο ενθουσιασμός στην Κριμαία μπορεί να μεταμορφωθεί σε δυνατό χανγκόβερ». «Δεν είχαμε δει κάτι τέτοιο από την εποχή της ΕΣΣΔ», υπογραμμίζει στην πρώτη σελίδα της η οικονομική εφημερίδα «Βεντομόστι». Η Κριμαία είναι ένα ώριμο αχλάδι, που έπεσε μόνο του στα χέρια μας, είναι ο τίτλος του ενημερωτικού ιστότοπου gazeta.ru. Σε μιαν από τις σπάνιες «παραφωνίες», η εφημερίδα της αντιπολίτευσης «Νόβαγια Γκαζέτα» δημοσίευσε στην πρώτη σελίδα της μια φωτογραφία από τη διαδήλωση του Σαββάτου στη Μόσχα, όπου περίπου 50.000 άνθρωποι έκαναν πορεία κατά της προσάρτησης της ουκρανικής χερσονήσου και εναντίον της πολιτικής του Πούτιν.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν αναγνώρισε την Κριμαία ως ανεξάρτητο κράτος
ΑΓΝΟΩΝΤΑΣ την πίεση της Δύσης και τις προειδοποιήσεις οικονομικής απομόνωσης της Ρωσίας, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα για την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Κριμαίας ένα 24ωρο μετά το δημοψήφισμα, που προέκρινε την ένωση με τη Ρωσία με σοβιετικού τύπου ποσοστό 97%. Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε χθες βράδυ πως ο Βλ. Πούτιν υπέγραψε διάταγμα, βάσει του οποίου η Ρωσική Ομοσπονδία αναγνωρίζει την Κριμαία ως «κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος». Το διάταγμα έχει άμεση ισχύ και η αναγνώριση της ανεξαρτησίας της χερσονήσου της Μαύρης Θάλασσας βασίζεται «στη θέληση του λαού της Κριμαίας».

Προηγήθηκε η μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κριμαίας και η υποβολή αιτήματος για την ένωση με τη Ρωσία, μετά το συντριπτικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος (ποσοστό 96,77%) που ανακοινώθηκε από τις φιλορωσικές Αρχές. Το διάταγμα, το οποίο αναρτήθηκε στον δικτυακό τόπο του Κρεμλίνου, δύναται να είναι το πρώτο βήμα προς την ενσωμάτωση της Κριμαίας στη Ρωσική Ομοσπονδία, στη σκιά του δημοψηφίσματος που στήθηκε με διαδικασίες-εξπρές, μετά την ντε φάκτο κατάληψη της χερσονήσου από τις ρωσικές δυνάμεις στα μέσα Φεβρουαρίου.

Μήνυμα από Ομπάμα…
Ο ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα υπογράμμισε «τη σοβαρή δέσμευση» του ΝΑΤΟ στην κοινή άμυνα των μελών του και ανακοίνωσε ότι ο Αντιπρόεδρος Μπάιντεν αναχώρησε χθες το βράδυ για περιοδεία στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία. Επίσης, ο Αμερικανός Πρόεδρος ανέφερε πως τυχόν νέες προκλήσεις της Ρωσίας θα απομονώσουν περαιτέρω τη χώρα και θα επιδεινώσουν τη θέση της στον κόσμο. «Η διεθνής κοινότητα θα συνεχίσει να στέκεται ενωμένη στην αντίθεση οποιωνδήποτε παραβιάσεων της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Η συνεχιζόμενη ρωσική στρατιωτική παρέμβαση, απλώς θα βαθύνει τη διπλωματική απομόνωση της Ρωσίας και θα προκαλέσει μεγαλύτερο πλήγμα στην οικονομία της». Επανέλαβε ότι υπάρχει δρόμος για διπλωματική επίλυση της κρίσης, μέσω της απόσυρσης των Ρώσων από την Κριμαία και την εμπλοκή σε διάλογο με την ουκρανική κυβέρνηση.

Εξάλλου, οι πρεσβευτές των κρατών-μελών του NATO καλούν τη Ρωσία να μην προχωρήσει σε οποιοδήποτε βήμα για να προσαρτήσει την Κριμαία, όπως ανέφερε ανακοίνωση του Βορειοατλαντικού Συμφώνου που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. «Καλούμε τη Ρωσική Ομοσπονδία να αποκλιμακώσει την κατάσταση, (προχωρώντας σε μέτρα) περιλαμβανομένης της διακοπής όλων των στρατιωτικών της ενεργειών εναντίον της Ουκρανίας», ανέφερε η ανακοίνωση. «Το λεγόμενο δημοψήφισμα υπονομεύει τις προσπάθειες να εξευρεθεί μια πολιτική λύση στην κρίση στην Ουκρανία». Παράνομο χαρακτήρισε το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών το δημοψήφισμα στην Κριμαία, επισημαίνοντας ότι δεν αναγνωρίζει το αποτέλεσμά του, ούτε και τα βήματα που θα γίνουν έπειτα από το δημοψήφισμα.

Σύμφωνα με γραπτή ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, στο πλαίσιο των αρχών της δημοκρατίας, η Άγκυρα στηρίζει την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, την κυριαρχία της, καθώς και την πολιτική και εδαφική της ενότητα. Αναφέρεται ακόμη στην ανακοίνωση ότι η Τουρκία δίνει πάντοτε σημασία και προτεραιότητα στην ασφάλεια και ευημερία των Τατάρων Τούρκων της Κριμαίας, οι οποίοι «είναι το πραγματικό συστατικό της Κριμαίας και έχουν υποστεί μεγάλο πόνο ιστορικά». Οι εξελίξεις στην Κριμαία μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή, εκτιμά και καλεί τις πλευρές να αναζητήσουν πολιτική λύση, προειδοποιώντας ότι η στρατιωτική οδός είναι προβληματική.