Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου και πώς αντιμετωπίζονται

ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ ΝΑ ΟΜΟΛΟΓΗΣΟΥΜΕ ΟΤΙ Η ΚΑΘΟΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΗΤΣ ΑΟΖ, ΔΕΝ ΣΥΝΔΥΑΣΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, Η ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΚΑΘΙΣΤΟΥΣΕ ΔΥΣΚΟΛΗ, ΑΝ ΟΧΙ ΑΔΥΝΑΤΗ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΣΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Αν ανατρέξουμε στην ιστορία, θα δούμε ότι η διεκδίκηση των πηγών ενέργειας και των πρώτων υλών αποτελούσε, από την αρχαιότητα, ιδιαίτερα, όμως, τον τελευταίο αιώνα, μιαν από τις βασικότερες αιτίες πολεμικών συγκρούσεων και εντάσεων μεταξύ κρατών ή συνασπισμών κρατών

Οι τελευταίες εξαγγελίες της Τουρκίας αναφορικά με την έναρξη ερευνητικών γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, παράλληλα με τις συνεχείς δεσμεύσεις μεγάλων περιοχών στη Κυπριακή ΑΟΖ για ασκήσεις με πραγματικά πυρά, είναι λογικό να προκαλούν ανησυχίες όχι μόνο στην Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και ευρύτερα.

Αν ανατρέξουμε στην ιστορία, θα δούμε ότι η διεκδίκηση των πηγών ενέργειας και των πρώτων υλών αποτελούσε, από την αρχαιότητα, ιδιαίτερα, όμως, τον τελευταίο αιώνα, μιαν από τις βασικότερες αιτίες πολεμικών συγκρούσεων και εντάσεων μεταξύ κρατών ή συνασπισμών κρατών. Η πρώτη στην ιστορία γνωστή οργανωμένη ένοπλη σύγκρουση έγινε το 7000 π.Χ. μεταξύ ομάδων γεωργών στην περιοχή της Μεσοποταμίας, εξαιτίας διαφορών στον διαμοιρασμό των υδάτων των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη. Οι μεγάλοι καταστροφικοί πόλεμοι του περασμένου αιώνα είχαν επίσης ως βασική αιτία τη διεκδίκηση των πηγών ενέργειας του πλανήτη. Το ίδιο και η αποικιοκρατία που προηγήθηκε. Αλλά και η λεγόμενη «Αραβική Άνοιξη» και οι ενδοαραβικές συγκρούσεις που ακολούθησαν, δεν είναι άσχετες με αυτό το θέμα, όσο και αν οι πρωταγωνιστές προσπαθούν να δώσουν άλλες ερμηνείες.

Μείωση δαπανών και φοβικά σύνδρομα

Οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η καθόλα σημαντική απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας να προχωρήσει στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων εντός της ΑΟΖ, η οποία έλαβε σάρκα και οστά από το 2004, δεν συνδυάσθηκε με την υλοποίηση μιας αποτρεπτικής στρατηγικής, η οποία να καθιστούσε δύσκολη, αν όχι αδύνατη την οποιαδήποτε παρέμβαση της Τουρκίας στο ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου. Οι προθέσεις της Τουρκίας ήσαν καλά γνωστές, διακηρύσσονταν συνεχώς από την ίδια και επί πλέον υπήρχε το προηγούμενο με την προσπάθεια της Ελλάδας να εκμεταλλευθεί τους υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο εντός της δικής της ΑΟΖ, κάτι που δεν έγινε κατορθωτό μέχρι σήμερα, λόγω των αντιδράσεων και απειλών της Τουρκίας.

Το χειρότερο, δε, είναι ότι τόσο η Κυβέρνηση Παπαδόπουλου, όσο και η Κυβέρνηση Χριστόφια όχι μόνο δεν ενίσχυσαν τους συντελεστές ισχύος (άμυνα, εξωτερική πολιτική και οικονομία), ώστε να ενισχυθεί το επίπεδο αποτροπής έναντι της Τουρκίας, αλλά εις μεν τον τομέα της άμυνας μείωσαν τις δαπάνες αμυντικής θωράκισης κατά 80% περίπου, στην εξωτερική πολιτική ακολούθησαν την πεπατημένη οδό των φοβικών συνδρόμων, εις δε την οικονομία, η τελευταία Κυβέρνηση (Χριστόφια) έφερε την Κύπρο περίπου σε κατάσταση χρεοκοπίας.

Κάτω από τέτοιες δυσμενείς για την πλευρά μας συνθήκες, ήταν φυσικό η Τουρκία να οικειοποιηθεί μεγάλο μέρος της ΑΟΖ της Κύπρου στα νοτιοδυτικά, να διαχωρίσει οικόπεδα για λογαριασμό του ψευδοκράτους στη νοτιοανατολική πλευρά, να διεξαγάγει έρευνες σε ολόκληρη την ΑΟΖ περίπου και με συχνές παράνομες NAVTEX να διεξάγει αεροναυτικές ασκήσεις και μάλιστα με πραγματικά πυρά.

Ενίσχυση συντελεστών ισχύος

Όταν το 2013 ανέλαβε η Κυβέρνηση Αναστασιάδη, αφενός θα έπρεπε να συνεχίσει με αποφασιστικότητα το ενεργειακό πρόγραμμα και, αφετέρου, να δημιουργήσει πραγματική αποτροπή με την ενίσχυση των συντελεστών ισχύος του Κράτους. Και, βέβαια, η στρατηγική της αποτροπής δεν θα συνέβαλλε μόνο στη δημιουργία προϋποθέσεων εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, αλλά πρώτιστα στην επίλυση του Κυπριακού. Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο, ότι όλες οι συμφωνίες που υπογράφτηκαν μεταξύ κρατών ή συνασπισμών κρατών ύστερα από πολέμους, συγκρούσεις και εντάσεις, αντανακλούν την ισορροπία ισχύος μεταξύ των αντιπάλων τη δεδομένη χρονική στιγμή. Αυτό ασφαλώς θα συμβεί και με τη συμφωνία λύσης του Κυπριακού, οψέποτε αυτή συμβεί.

Είναι σε όλους γνωστό, βέβαια, ότι η Κύπρος, με τους ανθρώπινους και υλικούς πόρους που διαθέτει, δεν μπορεί να δημιουργήσει από μόνη της εκείνο το επίπεδο ισχύος που να μπορεί να αποτρέπει την Τουρκία, αφενός από τις όποιες διεκδικήσεις της στην ΑΟΖ και, αφετέρου, να την υποχρεώνει να αποδεχθεί μια βιώσιμη και λειτουργική λύση στο Κυπριακό. Γι' αυτό και η παρούσα Κυβέρνηση, υλοποιώντας τη στρατηγική της αποτροπής και εκμεταλλευόμενη τη συγκυρία των γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή, προχώρησε στην ενίσχυση των συντελεστών ισχύος, με ιδιαίτερη έμφαση στη διπλωματία και την άμυνα.

Πέραν των επιτευγμάτων στην οικονομία που έγιναν κατορθωτά στην πενταετία, η Κυβέρνηση Αναστασιάδη, με πολύ σημαντικές και σε μερικές περιπτώσεις ρηξικέλευθες αποφάσεις (ένταξη της Κύπρου στον μεγάλο συνασπισμό κρατών εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, η έγκριση χρήσης των βρετανικών βάσεων για αεροπορικές προσβολές εναντίον του ΙΚ, η αποστολή οπλισμού στον Λίβανο και στο Ιρακινό Κουρδιστάν, η παροχή διευκολύνσεων στις Ένοπλες Δυνάμεις σημαντικών ευρωπαϊκών χωρών, οι τριμερείς και τετραμερείς συνεργασίες με γειτονικές φιλικές χώρες, η μεταρρύθμιση στην ΕΦ και η μετατροπή της σε ημιεπαγγελματικό στρατό, ο καταρτισμός και η έναρξη υλοποίησης 15ετούς εξοπλιστικού προγράμματος, οι τριμερείς στρατιωτικές συνεργασίες με γειτονικά και ευρωπαϊκά κράτη, οι κοινές ασκήσεις με το Ισραήλ, η ένταξη της ΕΦ στην PESCO της ΕΕ κ.λπ.), ανέδειξε στο μέγιστο τη γεωπολιτική υπεραξία της Κύπρου και την κατέστησε από καταναλωτή ασφάλειας σε παραγωγό ασφάλειας. Σήμερα, ουδεμία ειρηνευτική ή άλλη επιχείρηση δυτικής χώρας μπορεί να γίνει στην ευρύτερη περιοχή μας, χωρίς τη χρήση των υποδομών και των υπηρεσιών της Κύπρου.

Τα αποτελέσματα αυτής της στρατηγικής φάνηκαν στο Κραν Μοντανά, όπου η Τουρκία, για πρώτη φορά στην ιστορία του Κυπριακού, παρακάθησε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μαζί με την Κυπριακή Δημοκρατία, για να συζητήσει την κατάργηση των εγγυήσεων και την απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων. Φάνηκαν, επίσης, από το γεγονός ότι εταιρείες κολοσσοί εμπιστεύονται την Κυπριακή Δημοκρατία και υπογράφουν συμβόλαια ερευνών και εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της Κύπρου.

Βέβαια, δεν ισχυρίζεται κανένας ότι η Κύπρος έλυσε το ζήτημα της ασφάλειας και ότι η Τουρκία δεν θα συνεχίσει τις απειλές και τις διεκδικήσεις στην ΑΟΖ. Απλώς, αποδεικνύεται καθημερινά ότι, τόσο η επίλυση του Κυπριακού, μέσω συνομιλιών, όσο και η υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη, επιτυγχάνονται μόνο με την ανάδειξη της γεωπολιτικής υπεραξίας της Κύπρου, μέσω της ενίσχυσης των συντελεστών ισχύος.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΕΝΤΑΡΑΣ
Αντιστράτηγος ε.α.