H ΕΕ κάλεσε την Κύπρο να ψηφίσει την Οδηγία
Ενόψει της συζήτησης του νομοσχεδίου στη Βουλή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί με μέτρα, αν προκύψει επιπλέον καθυστέρηση

Με προειδοποιητική επιστολή προς τις κυπριακές Αρχές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τη Βουλή να ψηφίσει όσο το δυνατόν πιο σύντομα την Οδηγία που αφορά τα καπνικά προϊόντα και στόχο έχει να τα καταστήσει λιγότερο ελκυστικά στους καπνιστές, αλλά και κυρίως στους νέους.

Συγκεκριμένα, η Οδηγία προτείνει την κάλυψη των πακέτων των τσιγάρων και του καπνού με αποκρουστικές εικόνες για τις συνέπειες του καπνίσματος, στα δύο τρίτα της επιφάνειάς τους, καθώς και την κατάργηση των πρόσθετων ουσιών στα τσιγάρα (αρωματικές ουσίες). Ταυτόχρονα η Οδηγία συμπεριλαμβάνει και άλλες διατάξεις που πρέπει να εφαρμοστούν.

Εκκρεμεί τρεις μήνες
Σημειώνεται ότι η εναρμόνιση της σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας 40/2014/ΕΕ για την κατασκευή, παρουσίαση και πώληση των καπνικών προϊόντων από τη χώρα μας εκκρεμεί τρεις και πλέον μήνες, καθώς θα έπρεπε να είχε ενσωματωθεί στην κυπριακή νομοθεσία πριν από τις 20 Μαΐου 2016.

Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «Σ», η σχετική επιστολή έχει σταλεί στο Υπουργείο Υγείας, το οποίο θα πρέπει να δικαιολογήσει την εν λόγω καθυστέρηση, αν αυτή συνεχιστεί, το αργότερο μέχρι τις 26 Σεπτεμβρίου. Διαφορετικά, δεν αποκλείεται η επίσημη διαδικασία να προχωρήσει, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαθέτει την ευχέρεια να λάβει περαιτέρω μέτρα, με απώτερο στόχο τη συμμόρφωση της χώρας μας με τη σχετική νομοθεσία.

Ζητούν συμμόρφωση
Το αγκάθι με το σχετικό νομοσχέδιο, που κατατέθηκε στη Βουλή για ψήφιση λίγο πριν από τον τερματισμό των εργασιών της για το καλοκαίρι, αφορά το αντικαπνιστικό κομμάτι.

Όπως είναι λογικό, το κομμάτι αυτό χρήζει περαιτέρω συζήτησης και ενδεχόμενης τροποποίησης, βάσει και των σχετικών προτάσεων που έχουν κατατεθεί από τους ενδιαφερόμενους συνδέσμους (ΟΕΒ, ΠΟΒΕΚ, ΚΕΒΕ, ΠΑΣΙΚΑ, ΟΣΙΚΑ, Σύνδεσμος Καταναλωτών και αντικαπνιστικές κινήσεις), που κλήθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη σχετική συζήτηση πριν από το κλείσιμο της Βουλής για τις θερινές διακοπές, στα μέσα του περασμένου Ιουλίου.

Το γεγονός αυτό φαίνεται να καθυστερεί την όλη διαδικασία, με το εναρμονιστικό κομμάτι να θυσιάζεται για χάρη του τροποποιητικού αντικαπνιστικού νομοσχεδίου, που εκκρεμεί προς θέσπιση από το 2012 και τη χώρα μας να μένει εκτεθειμένη ενώπιον της ΕΕ.

«Κρεμασμένες» οι καπνοβιομηχανίες
Την ίδια ώρα η καθυστέρηση που παρατηρείται, στην ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας στην κυπριακή νομοθεσία, «κρεμασμένες» αφήνει και τις εταιρείες καπνοβιομηχανίας, οι οποίες αναμένουν εδώ και μήνες το πράσινο φως, για να μπορέσουν να προχωρήσουν με τις απαραίτητες αλλαγές στην αλυσίδα παραγωγής τους.

Πηγές από τον τομέα καπνοβιομηχανίας ανέφεραν, στη «Σ», ότι οι εταιρείες εισαγωγής και διανομής καπνικών προϊόντων είναι έτοιμες να προχωρήσουν άμεσα στην υλοποίηση των απαραίτητων ενεργειών, που θα επιτρέψουν τη συμμόρφωσή τους με τις πρόνοιες της Οδηγίας. Αυτό που μένει, όπως εξηγούν, είναι η μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο, η οποία θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατόν, προς αποφυγήν οποιωνδήποτε δυσλειτουργιών στο εμπόριο, εξαιτίας μιας παρατεταμένης περιόδου αβεβαιότητας.

«Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να δημιουργήσει τον κίνδυνο να προκύψουν ελλείψεις στην αγορά, γεγονός που συνεπάγεται απώλεια εσόδων, τόσο για τις ίδιες τις εταιρείες όσο και για το κράτος και τις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης καπνικών προϊόντων», αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Αγκάθι το αντικαπνιστικό
Πάντως, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη συνεδρίαση της Επιτροπής Υγείας στις 7 Ιουλίου, ο ίδιος ο Υπουργός Υγείας είχε εκφράσει σθεναρά την άποψη πως το νομοσχέδιο θα πρέπει να εγκριθεί τάχιστα, με στόχο να ανταποκριθεί η Κυπριακή Δημοκρατία στις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις, με τις τροποποιήσεις που αφορούν το αντικαπνιστικό κομμάτι να τίθενται υπό συζήτηση σε κατοπινό στάδιο.

Σε ερώτησή του μάλιστα προς την εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας, σχετικά με το κατά πόσο αυτό είναι εφικτό, η απάντηση που έλαβε ήταν καταφατική. Το νομοσχέδιο θα συζητηθεί εκ νέου κατά την πρώτη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας την ερχόμενη Πέμπτη, 8 Σεπτεμβρίου.

Τι προβλέπει η Οδηγία
Μεταξύ άλλων, η Ευρωπαϊκή Οδηγία 40/2014/ΕΕ προβλέπει αλλαγές που αφορούν, κατά βάση, τη σήμανση των καπνικών προϊόντων.

-Στο 65% των συσκευασιών των τσιγάρων θα προστεθούν φωτογραφίες και προειδοποιήσεις για το κάπνισμα στην ελληνική και τουρκική γλώσσα (το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του στόματος και του φάρυγγα, καταστρέφει τους πνεύμονες, προκαλεί εγκεφαλικά επεισόδια, στένωση και απόφραξη των αρτηριών κ.ά.).

-Σύμφωνα με τις πρόνοιες της Οδηγίας, καταργούνται οι πληροφορίες που αναγράφονταν στις συσκευασίες σχετικά με την περιεκτικότητα σε πίσσα, νικοτίνη και μονοξίδιο του άνθρακα, και η ρύθμιση των προσθέτων που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των καπνικών προϊόντων και απαγόρευση κάποιων εξ αυτών.

-Απαγόρευση των τσιγάρων και του καπνού για στριφτά τσιγάρα με χαρακτηριστικό άρωμα/γεύση. Τα τσιγάρα και ο καπνός για στριφτά τσιγάρα δεν θα μπορούν πλέον να έχουν χαρακτηριστικό άρωμα/γεύση, όπως μέντα, βανίλια ή καραμέλα, που συγκαλύπτουν τη γεύση και το άρωμα του καπνού.

-Υπό απαγόρευση τίθεται επίσης η πώληση φυτικών προϊόντων που προορίζονται για κάπνισμα και ηλεκτρονικών τσιγάρων που δεν πληρούν τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Οδηγίας.

Με βάση τη νέα Οδηγία, απαγορεύεται επιπλέον η πώληση πακέτων με λιγότερα από 20 τσιγάρα και καπνού κάτω από 30 γραμμάρια, ενώ οι καπνοβιομηχανίες υποχρεούνται να διαβιβάζουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μελέτες και τοξικολογικά στοιχεία για τα προϊόντα τους.

Εθνικές ρυθμίσεις
-Η ίδρυση μητρώου επιχειρήσεων παραγωγής καπνικών προϊόντων και ηλεκτρονικών τσιγάρων.
-Η πλήρης απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους χώρους εργασίας και στα νοσοκομεία, σχολεία και παιδότοπους.
- Θα απαγορεύεται σε χώρους απαγόρευσης του καπνίσματος η χρήση νέων προϊόντων όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα, ναργιλές, φυτικά προϊόντα για κάπνισμα.
- Η επιβολή προστίμου που δεν θα υπερβαίνει τα 850 ευρώ σε πρόσωπα ή επιχειρήσεις που παραβαίνουν τη νομοθεσία.

Πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως
Σημειώνεται ότι ο έλεγχος και η μείωση του καπνίσματος είναι εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα για την υγεία στην ΕΕ και παγκοσμίως, καθώς κάθε χρόνο το κάπνισμα σκοτώνει σχεδόν 700.000 άτομα στην Ευρώπη, πράγμα που καθιστά την κατανάλωση καπνού τον μεγαλύτερο αποσοβήσιμο κίνδυνο για την υγεία. Εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες επίσης πάσχουν από νόσους που συνδέονται με το κάπνισμα, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου και των καρδιοαγγειακών και αναπνευστικών παθήσεων.

Περίπου το 50% των καπνιστών πεθαίνουν πρόωρα, κατά μέσο όρο 14 έτη νωρίτερα από τους μη καπνιστές, ενώ οι καπνιστές, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, περνούν περισσότερα χρόνια της ζωής τους με κακή υγεία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι σήμερα η κατανάλωση καπνού σκοτώνει σχεδόν έξι εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο. Ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να ανέλθει σε οκτώ εκατομμύρια έως το 2030, αν δεν ληφθούν μέτρα για να αντιστραφεί αυτή η ανησυχητική τάση.

Στην Κύπρο 600 νεκροί τον χρόνο
Ένα από τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών στην Ευρώπη, το οποίο υπολογίζεται στο 31% του πληθυσμού, έχει η Κύπρος, ενώ κάθε χρόνο 600 συμπολίτες μας χάνουν τη ζωή τους, σύμφωνα με στοιχεία από το Ευρωβαρόμετρο του 2015.

Σύμφωνα επίσης με το Ευρωβαρόμετρο του 2015, η Κύπρος βρίσκεται στις πρώτες χώρες έκθεσης στον καπνό του τσιγάρου στον χώρο εργασίας με ποσοστό 55%.

Σημειώνεται τέλος ότι κατά το 2015 η Αστυνομία προχώρησε σε 35.180 ελέγχους δημόσιων χώρων, από τους οποίους προέκυψαν 7.827 καταγγελίες.