Σημερινή

Δευτέρα, 19/11/2018
RSS

«Φρίντα Κι Άλλο» Φρίντομ…

| Εκτύπωση | 22 Απρίλιος 2018, 18:00 | Με την Δρα Νίκη Κατσαούνη

Η Κατερίνα Δαμβόγλου στην εικαστική θεατρική παράσταση «Φρίντα Κι Άλλο», του Fly Theatre στην Κύπρο, με διοργανωτή τη Γεωργία Με

ΜΙΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΜΕΞΙΚΑΝΗ ΖΩΓΡΑΦΟ

Η ΙΔΙΑ ΕΠΑΘΕ ΠΟΛΥΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙ, ΣΤΑ 18 ΤΗΣ, ΕΝΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΟ ΤΗΣ «ΤΣΙΑΚΚΙΣΕ» ΤΑ ΚΟΚΚΑΛΑ, ΔΙΑΠΕΡΑΣΕ ΣΑΝ ΤΣΑΚΚΙ ΛΕΚΑΝΗ ΚΑΙ ΠΟΔΙΑ, ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΤΕ ΒΡΗΚΕ ΤΡΟΠΟΥΣ ΝΑ ΖΕΙ ΜΕΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ, ΖΩΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ΜΙΚΡΑ ΤΕΛΑΡΑ, ΣΑΝ ΑΝΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΑΝ ΠΕΡΙΑΠΤΑ, ΟΠΩΣ ΕΚΕΙΝΑ ΤΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΑΖΤΕΚΩΝ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΟΥ, ΚΑΙ ΜΕ ΤΑ ΛΑΜΠΡΑ ΧΡΩΜΑΤΑ, ΤΙΣ ΔΑΝΤΕΛΕΣ, ΤΟΥΣ ΦΑΡΜΠΑΛΑΔΕΣ, ΤΙΣ ΧΑΝΤΡΕΣ, ΤΑ ΔΑΚΤΥΛΙΔΙΑ, ΤΑ ΚΟΛΙΕ ΤΟΥΣ

Η ‘’Αγγελική’’ θα παραμείνει το... Καλό, στο βάθος τής Κάλο για να ταυτιστούμε με τη Δαμβόγλου, που θαμβώνει με την ευλυγισία του κορμιού και μερακλώνει με τους ακκισμούς της φωνής της


ΕΓΚΟΙΜΗΣΕΙΣ: Όνειρα που βλέπουμε με προγνωστική και διαγνωστική αξία, αν κοιμηθούμε μέσα σε χώρους ιερούς. Το Fly Theatre είναι όλο κι όλο δυο παιδιά, η Κατερίνα Δαμβόγλου και ο Robin Beer, που παίζουν πολύ δημιουργικά, συχνά μαζί με άλλους, που προσκαλούν ως συμπαίχτες. Έχουν συνεργαστεί με πολλές, ήδη, ειδικές ως ‘σχολές’ π.χ. Lecoq, θεατρικές ομάδες, μεταξύ τους το Θέατρο Complicite, που έδωσε ωραίες παραστάσεις, π.χ. την αξέχαστη, για μένα, ‘’Σελεστίνα’’, του Καταλανού σκηνοθέτη, enfant terrible, Calixto Bieito (Φεστιβάλ του Εδιμβούργου, 2004), με τη μεγάλη, μινιόν το δέμας, Cathryn Hunter, όνομα καλλιτεχνικό (τα ξένα ονόματα δεν βοηθούν τη θεατρική καριέρα σε αγγλόφωνες χώρες) για την Αικατερίνη -(επίσης)- Χατζηπατέρα, Ελληνίδα που γεννήθηκε στην Αμερική και μεγάλωσε στην Αγγλία.

Η Αικατερίνη, aka Cathryn Hunter, έδωσε μοναδικές παραστάσεις στο Λονδίνο αργότερα (2006 και 2008) με συνεργάτη τον Ιάπωνα σκηνοθέτη, θεατρικό συγγραφέα (και πολύ καλό ηθοποιό) Hideki Noda. Μολονότι καμία σχέση, θα πεις, χώρια από τη συνωνυμία τους, εντούτοις δύο μεγάλες (Ελληνίδες κι όχι ‘ρούσες’) Αικατερίνες στο θέατρο, σε μία ζωή, μέσω... Complicite (συνενοχής) θα μπορούσε να είναι ένας θετικός δείκτης στον τομέα culture στο Eurostat, μόλο το Brexit που μάς ενέσκηψε την περασμένη βδομάδα, ως βρετανικής, στρατιωτικής, κυρίαρχης Βάσης ‘’υψηλής ασφαλείας’’, όπως μας είπαν, την Κύπρο!

ΑΝΑΘΗΜΑΤΑ: Τάματα που υποσχόμαστε ή χαρίζουμε όταν μας γλιτώσει ο Άγιος/Αγία από αρρώστια, φυσικήν ή ψυχικήν, ή έλλειψίν τινα για να ‘’πάει και πάσα κακόν’’. Η Κατερίνα Δαμβόγλου είναι μια μάγισσα. Στον Μεσαίωνα θα την καίγανε. Ξέρει μαγικά. Μπορεί να σε γητέψει. Να σε κάνει να την αγαπήσεις. Να τη λυπηθείς, λόγω αγγελικού παρελθόντος, με την ‘’Αγγελική’’.

Έναν Άγγελο που του κόψαν τα φτερά στη Μικρασιατική Καταστροφή. Κι έζησε προσαρμοσμένη, προκομμένη, που άλλον από τον σύζυγό της με συνοικέσιο, δεν κοίταξε, έστω που δεν τον αγάπησε, ως οφείλει κάθε βιασμένη από βάρβαρο στρατιώτη, ή παράκοιτη σε καλό γέρο Μωαμεθανό, ‘’πόλεμος ήταν τζέριμ’ πάει και πάσα κακόν. Κάναμε κι εμείς πολλά’’. Η Μάνα - της - Κουράγιο!

Κι άλλο: Τώρα σαν ‘’Φρίντα Κι Άλλο’’, η πρώην ‘’Αγγελική’’, μπορεί ακόμα να προσβάλει και τη θρησκεία σου. Θα πεις, ‘’Δεν είναι δυνατόν, αυτή’’, όταν γίνεται αθυρόστομη σαν ‘’Φρίντα’’. ‘’Αγγελική είναι πάντα, κατά βάθος, έστω άθεη’’. Κι άλλο. ‘’Φταίνε οι κακές παρέες της’’, θα πεις. ‘’Φταίει αυτός ο κομμουνιστής’’ ο Ντιέγο Ριβέρα, ‘’ο γέρο σάτυρος που την παρέσυρε’’. ‘’Αυτός, καλέ, μισούσε τις γυναίκες’’, λεν οι καλές, όχι μονόφρυδες, Φρίδες Κάλο.

Χωρίς χνούδι στο επάνω χείλι, ή στις μασχάλες, ή στο... ‘’μπικίνι’’, έτσι το λένε τώρα το εφήβαιο και το αποτριχώνουν με ζελέ ή λέιζερ. Κι Άλλο: Η ‘’Αγγελική’’ θα παραμείνει το... Καλό, στο βάθος τής Κάλο για να ταυτιστούμε με τη Δαμβόγλου, που θαμβώνει με την ευλυγισία του κορμιού και μερακλώνει με τους ακκισμούς της φωνής της. ‘’Αμάααν! Μάγισσα Κατερίνα/ με τα ταξίμια σου./ Σφάζονται Τσέτες βλάμηδες/ στα παραθύρια σου’’ (Το ’φτιαξα τώρα. Τότε υπήρχαν πολλοί στην Σμύρνη και την Πόλη).

Ξέρει όλα τα μυστικά του επαγγέλματος της σαγήνης η Κατερίνα. Διαβασμένη και μορφωμένη κι αυτή σαν την συνονόματή της Αγία Αικατερίνη. Ούτε αυτή ήταν Κύπρια. Αλεξανδρινή μάλλον και τώρα στο Όρος Σινά. Η Μάνα μου η Αθηνά μού έλεγε. ‘’Άμε κόρη μου και γράψε εξετάσεις και μη φοβάσαι. Σ’ έταξα στην Αγία Αικατερίνη, προστάτισσα των μορφωμένων’’.

ΕΤΣΙ πέρασα όλες μου τις εξετάσεις, στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στην Αθήνα - ή να ’χεις πλάτες παντού, ή να μην έχεις. Με μέσο την Αγία Αικατερίνη του Σινά, και με διάμεσο την Μάνα μ’ Αθηνά, του Χατζηαντώνη την Αγιαζωνίτισσα Βαρωσιώτισσα και περιβολάρισσα. Που πίστευε στη μόρφωση για τη γυναίκα. Το τάμα - τάμα έκανε το θάμα. Όλο κάτι ‘’δικό’’ μας βρίσκουμε στην Κάλο - Κατερίνα.

Σύμβολο ελευθερίας

ΠΕΡΙΑΠΤΑ: Φυλαχτά. Η Φρίντα Κάλο, τώρα: Σύμβολο του Φρίντομ: Γέννημα θρέμμα ‘’δυσλειτουργικής’’ οικογένειας. Μεικτού γάμου, θα πεις. Ο πατέρας Γερμανοεβραίος. Α, χα, θα πεις. Εβραίος ΚΑΙ Μέρκελ! Δείξε μου μία λειτουργική, ‘’ομοεθνική’’ οικογένεια. Μικρή, η Φρίντα δέκτηκε σεξουαλική ‘’παρενόχληση’’ (από γυναίκα - δασκάλα) στο Μεξικό αυτό, δεκαετία του ‘40: Ένα στα τέσσερα ή ένα στα πέντε παιδιά στη Κύπρο είναι θέμα σεξουαλικής κακοποίησης, είπε πριν από λίγες ημέρες ‘’ειδικός’’ σε κανάλι, αλλά δεν ήξερε ούτε σωστά Ελληνικά, ούτε να εξηγήσει κοινωνικά τις στατιστικές.

Με Μάνα Μεξικανή κάστας, ψυχρή και καταθλιπτική και πατέρα, που οξόν από Οβριός ήταν ΚΑΙ επιληπτικός, έ, τι να πεις! Ευτυχώς που δεν ήταν παιδί ΚΑΙ διαζευγμένων, θα πεις. Ούτε η Φρίντα χώρισε (καλά-καλά), προς απιστίαν της. Χώρισε το 1939 (ένεκα ασυγχώρητων χάνκυ πάνκυ και των δυο τους) και ξαναπαντρεύτηκε, τον ΙΔΙΟΝ, όμως, τον άπιστο, άθεο ζωγράφο Ριβέρα, το 1940. Ε, αυτό δεν θεωρείται διαζύγιο, θα πεις!

Η ίδια έπαθε πολυομυελίτιδα παιδί, στα 18 της, ένα αυτοκινητικό τής ‘τσιάκκισε’ τα κόκκαλα, διαπέρασε σαν τσακκί λεκάνη και πόδια, και από τότε βρήκε τρόπους να ζει μες στον πόνο, ζωγραφίζοντας μικρά τελάρα, σαν αναθήματα και σαν περίαπτα, όπως εκείνα της λαϊκής παράδοσης των Αζτέκων του Μεξικού, και με τα λαμπρά χρώματα, τις δαντέλες, τους φαρμπαλάδες, τις χάντρες, τα δακτυλίδια, τα κολιέ τους - κι από κάτω δεκάδες ειδικοί κορσέδες, ένα προσθετικό πόδι, ένα μπαστούνι, και πολλά παυσίπονα. Εγχειρήσεις που δεν πέτυχαν, γάγγραινα, σήψη, ακρωτηριασμοί και αυτοτραυματισμοί, ίσως αυτοκτονία με υπερβολική δόση, που φάνηκε, όπως όχι σπάνια σε τέτοιες περιπτώσεις, σαν πνευμονική εμβολή.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Ο σύντροφός της Ντιέγο Ριβέρα, η κομμουνιστική, επαναστατική, ιδεαλιστική ιδεολογία της, ο αντικομφορμισμός της, ο αμφίφυλος ερωτισμός της, ο Λέων Τρότσκυ (μέγας και βραχύς έρωτας που δεν άφησε... τεκμήρια), ο Μπρετόν, ο Πικάσο, ο Εβραιορουμάνος ηθοποιός Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον, η Ζοζεφίν Μπέικερ, οι φοιτητές της ‘’Οι ...Φρίντος’’, η Ζωγραφική της, ‘’προσωπογραφική’ ’μεν, μα όχι προσωπολατρική, η απιστία, και η πίστη της στις παραδόσεις, την αισθητική των Αζτέκων Μεξικανών Ινδιάνων, τα λουλούδια της φραγκοσυκιάς και τα ιθαγενή ζώα, ο εθνικισμός της και η αντιθρησκευτικότητά της, το κουτσομπολιό και τα σόκιν αστεία, οι αποβολές κι οι εκτρώσεις, που οδήγησαν στο να μην κάνει παιδιά, η ιστορία της/ Ιστορία του Μεξικού και ο πόνος, ο πόνος, ο πόνος είναι γνήσια υλικά που ποιούν έναν άνθρωπο πολύ πιο ποιητικό άτομο ακόμα κι από την αυθεντική του τέχνη.

Η Κατερίνα Δαμβόγλου και ο Robin Beer έχουν ήδη καταστήσει από κοινού, εξαιρετικά... ηδονοβλεπτικό και ενσυναισθαντικό, το κυπριακό τους κοινό που υποδέχεται στο ‘’Φρίντα’’, ένα Άλλο/ πιο σύνθετο, ‘’Φρίντομ’’, να σημαίνει απλώς ‘’πιο Ελευθερία’’.

ΜΗΝ ΤΟ ΧΑΣΕΤΕ: 1. Fly Theatre: ‘’Φρίντα Κι Άλλο’’. Λευκωσία-ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ Σκηνή: Από Παρασκ. 20 έως Κυρ. 29 Απριλίου 2018. (Δευτ.-Τετ.-Παρασκ.: 20:30 & Κυριακή:19:00). Διοργανώτρια Κύπρου: Γεωργία Μεσιήτη. 2. Μουσείο V&A, Μουσείο Τέχνης και Σχεδίου, Λονδίνο. Έκθεση της Γκαρνταρόμπας της Frida Kahlo, ‘’Στολιζομένης’’. Για πρώτη φορά στο εξωτερικό, μετά από 50 χρόνια κρυμμένα αντικείμενα, ζωγραφικά έργα, φορέματα, στολίδια και φτιασίδια μέχρι ορθοπεδικούς κορσέδες και προσθετικό, ξένο μηρό. Επιμελήτριες: Claire Wilcox και Circe Henestrosa. 16 Ιουν - 4 Noεμβρίου, 2018.

ΔΡ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Κριτικός πολιτισμού και πολιτικής