Σημερινή

Παρασκευή, 16/11/2018
RSS

Κυνική Βαρβαρότητα

| Εκτύπωση | 11 Μάρτιος 2018, 18:00 | Της Χρυσοθέμιδας Χατζηπαναγή

Ο ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΣ ΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΖΩΩΝ

Το κλασικό θεώρημα των παλαιότερων της δημοσιογραφίας ότι «σκύλος δάγκωσε άνθρωπο» δεν αποτελεί είδηση, αλλά το εξ αντιθέτου απίθανο, επιβεβαίωσαν τον φετινό Γενάρη τα διεθνή πρακτορεία. Μεταξύ πολλών παράδοξων και άλλων ανά τον κόσμο περίεργων συμβεβηκότων, η σκηνή της απρόσμενης έκπληξης στο Νιου Χαμσάιρ των ΗΠΑ. Ένας από τους δύο άντρες, εις βάρος των οποίων εκκρεμούσαν εντάλματα σύλληψης, στην προσπάθειά του να διαφύγει πρόβαλε σθεναρότερη αντίσταση, δαγκώνοντας αστυνομικό σκύλο, που ασφαλώς τού το ανταπέδωσε. Ο άντρας, αφού ακινητοποιήθηκε από τους αστυνομικούς με τέιζερ, κατηγορήθηκε εν συνεχεία για αντίσταση κατά της Aρχής και επίθεση σε αστυνομικό σκύλο, ένα θηλυκό λυκόσκυλο, ονόματι Κ9 Βέντα, που μη φέροντας κάποιο τραύμα, σύμφωνα με τη κτηνιατρική εξέταση, επέστρεψε σώο και αβλαβές στα καθήκοντά του.

Ωστόσο, το δικό μας συγκλονιστικό συμβάν με την κατακρεούργηση της 46χρονης Βουλγάρας εργάτριας από περισσοτέρους του ενός, προφανώς, σκύλους ροντβάιλερ, που αγνοούμε το όνομά τους και ενδεχομένως την τύχη τους, δεν ανέτρεψε μόνο τη δημοσιογραφική νόρμα, αλλά και ανταγωνιζόταν επί τρεις εβδομάδες τα τουρκοκυπριακά και ελλαδοτουρκικά τεκταινόμενα στην αιχμή του ειδησεογραφικού δόρατος.

Η υπόθεση «Πετρούνα Μίλκοβα», μια ατέλειωτη δραματική ιστορία, πέραν του οδυνηρού τραγικού της τέλους, με τις αλληλοαναιρούμενες και τις εκ διαδοχής πέντε «νενομισμένες» νεκροψίες επί της σορού τής αδικοχαμένης γυναίκας. Ατυχώς και κατά συρροήν την αποκάλεσαν «άτυχη», ως εάν να έφταιξε το κακό το ριζικό της, κατά τη μοιρολατρική απόφανση «όπου φτωχός κι η μοίρα του» και όχι οι ανευθύνως υπεύθυνοι του θανάσιμου τραυματισμού της.

Ατύχησε όμως μεταθανατίως με το σώμα της άθαφτο για μέρες και την ψυχή της να ψύχεται στον ψυκτικό θάλαμο του νεκροτομείου ανάμεσα σε παθολογοανατομίες πειραματισμών και αλλεπάλληλες ιατροδικαστικές γνωματεύσεις. Σαφής η υπόδειξη των ειδικών περί επιβεβλημένης πλέον νομοθεσίας για τον εκσυγχρονισμό τους, αλλά και αξιολόγησης ως προς την επάρκεια της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας από ανεξάρτητους διεθνείς εμπειρογνώμονες.

Δημιουργία παιδείας

Το θέμα, ωστόσο, δεν είναι τα επιλύσιμα νομικά ή θεσμικά προβλήματα, παρά η αλλαγή νοοτροπίας και η δημιουργία μέσω της παιδείας ενός εξανθρωπισμένου πολιτισμού, που να σέβεται με όρους αρμονικής συνύπαρξης και οικολογικής ισορροπίας όλα τα επί γης όντα: από τον κάθε συνάνθρωπο μέχρι και το τελευταίο ζώο· τα έλλογα και τα άλογα ζώα, για τα οποία με ελεητική διάθεση δέεται ο Παπαδιαμάντης, αρυόμενος τον στίχο από τους Ψαλμούς: «Ανθρώπους και κτήνη σώσεις Κύριε!».

Για να μην επαναληφθεί εκείνη η αποτρόπαια απάνθρωπη πράξη, όπου ένας άνθρωπος περπατά ανύποπτος σε γεωργική παραλιακή περιοχή της Γεροσκήπου και κατασπαράζεται άχρι θανάτου από εξαγριωμένα, τουτέστιν ανεκπαίδευτα σκυλιά μιας μικρής αγέλης, ανοικείωτης με την κοινωνία των ανθρώπων. Γιατί χρειάζεται και τα σκυλιά να εκπαιδευτούν συστηματικά, για να κοινωνικοποιηθούν, εφόσον συμβιώνουν με ανθρώπους και όχι μακριά από την ανθρώπινη παρουσία. Για τον πανάρχαιο δεσμό ανθρώπων και ζώων αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στα σχετικά έργα του Αριστοτέλη, του Ξενοφώντα, του Αρριανού, του Πλουτάρχου και του Θεόφραστου, επειδή έχουν πολλά και χρήσιμα να μας πουν και άλλα τόσα διαχρονικά και επίκαιρα να μας διδάξουν.

Ολιγωρία και ανευθυνότητα

Πώς λοιπόν η ανομολόγητη βίαιη πράξη, που δεν πρέπει να αποδοθεί στα ίδια τα σκυλιά, αλλά στην ολιγωρία και την ανευθυνότητα αυτών που όφειλαν να τα διαχειριστούν και κατάλληλα να τα χειραγωγήσουν, να μη συνιστά ντροπή της μικροκοινωνίας μας και όνειδος του πολιτισμού στα κράσπεδα μάλιστα της μέχρι πρότινος πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης;

Πώς, εξάλλου, η θεά της Ομορφιάς θα ανεχόταν τέτοια αήθη ασχήμια και τέτοια πολεμική εχθρότητα στον Ιερό της Κήπο, που φημιζόταν ανέκαθεν για τη φιλοξενία του; Πώς αλήθεια ο σύζυγος, που πριν από την εκδοχή του «φονικού» αγροτικού μηχανήματος τον υποπτευθήκαμε συζυγοκτόνο και πώς τα δυο παιδιά του θα έχουν βιώσει τη μαρτυρική απώλεια της γυναίκας και της μάνας τους και στον νου πολλών από μας μιας αλλοδαπής, μιας «ξένης», που στην καρδιά μας θα έπρεπε να ήταν ένας δικός μας και μόνο συνάνθρωπος;

Ακόμη δεν μπορούμε να το πιστέψουμε πως την Πετρούνα την κατασπάραξαν σκυλιά, όπως τις ίδιες περίπου ώρες του φετινού Φλεβάρη -οποία τραγική σύμπτωση!- αγέλη αδέσποτων σκυλιών κατακομμάτιασαν και σκύλευσαν κυριολεκτικά, τρώγοντας σαν πεινασμένοι λύκοι ένα δωδεκάχρονο κορίτσι από την Ουκρανία, ενώ επέστρεφε από το σχολείο μέσω μιας ερημικής περιοχής, όπου το χιόνι στο σημείο της επίθεσης βάφτηκε κόκκινο.

Τόσο η μια σπαρακτική ιστορία όσο και η άλλη ακούγονται να βγαίνουν από μυθιστορηματικές σελίδες, ειδικότερα τα δρώμενα της πρώτης, που με διαστάσεις παρατεταμένης πλοκής και ενός οιονεί αστυνομικού θρίλερ θα μπορούσαν να είχαν δώσει την έμπνευση στην Άγκαθα Κρίστι, για να έγραφε ακόμη ένα έργο με συμπρωταγωνιστές αυτήν τη φορά άγριους σκύλους· πέρα από το μυθιστόρημά της «Οι ελέφαντες θυμούνται», όπου μιαν ηρωίδα της τη δάγκωσε άγρια ο σκύλος της, που κατά τα άλλα ήταν ένα αφοσιωμένο σκυλί.

Δεν είναι, εντούτοις, τα θλιβερά αυτά γεγονότα μυθοπλασίες μήτε κινηματογραφικές ταινίες, όπως τα «Τα άγρια σκυλιά» του Τομ Φιτζέραλντ και το σκοτεινό εκείνο ψυχόδραμα με τον Ντάστιν Χόφμαν «Τα αδέσποτα σκυλιά» σε σκηνοθεσία Σαμ Πέκινπα, αλλά ούτε απηχούν το μύθευμα ίσως για το οικτρό τέλος του Ευριπίδη, σύμφωνα με το οποίο υπέκυψε στα τραύματα που του προκάλεσαν άγρια σκυλιά στην Αρέθουσα της Μακεδονίας, όπου και τελικά ετάφη με βασιλικές τιμές. Εξόχως προφητικός για τη μετέπειτα τύχη της Κύπρου, ήτοι για την τραγωδία του 1974, ο τελευταίος στίχος του ποιήματος του Σεφέρη από τα κυπριακά του ποιήματα «Ευριπίδης ο Αθηναίος»: «Ήρθε ο καιρός και τον σπαράξαν τα σκυλιά».

Η κυνική, ωστόσο, βαρβαρότητα στην αλληγορική και πραγματική της έννοια, που αφορά, όπως ανωτέρω επισημάναμε, στους ανθρώπους και όχι στα σκυλιά, παραπέμπει συνειρμικά στον αντίποδά της: στην ευγένεια του ήθους κάποιων άλλων κυνών, στα σκυλιά του Αγίου Βερνάρδου, που καθιερώθηκαν αιώνες πριν ως οι διασώστες του ανθρώπου.

Τα μεγαλόσωμα και μεγαλοπρεπή αυτά χνουδωτά σκυλιά των Ελβετικών Άλπεων, που κατά τη δημοφιλέστερη εκδοχή κατάγονται από τη φυλή των Μολοσσών, μεταφέρθηκαν εκεί από τους Ρωμαίους πριν από 2000 χρόνια και εκπαιδεύτηκαν αργότερα από μοναχούς, για να μεταφέρουν ανθρώπους από την κοιλάδα του Εντρεμόν στην Ιταλία, ένα επικίνδυνο χιονισμένο πέρασμα από πάγους και επικίνδυνους γκρεμούς.

Εκεί όπου ο καθολικός Άγιος Βερνάρδος, διώχνοντας τους ληστές, έστησε το 1124 καταφύγιο για τους ταξιδιώτες και στα μέσα του 17ου αιώνα άρχισε η θαυμαστή δράση των σκυλιών, που μπορούσαν να καθαρίσουν ως εκχιονιστήρες το πέρασμα, να προβλέψουν χιονοστιβάδες και χάρις στη δυνατή τους όσφρηση να εντοπίσουν ανθρώπους πολλά μέτρα κάτω από το χιόνι. Υπολογίζεται ότι στους τρεις αιώνες, που χρησιμοποιήθηκαν από τους μοναχούς του Αγίου Βερνάρδου διέσωσαν περισσότερους από 2000 ανθρώπους.

Αυτό και σωρεία άλλων παραθεμάτων από την ανά τους αιώνες Ιστορία, την παγκόσμια Λογοτεχνία και από την παλαιότερη και σύγχρονη ζωή δεν είναι για να αφηγηθούν σκυλοϊστορίες, όχι απλώς χρηστικές, αλλά τις δημιουργικές, επωφελείς και ανθρώπινες σχέσεις ανθρώπων και σκύλων. Αυτές που δεν κατασπαράζουν και δεν θανατώνουν, αλλά που σώζουν ζωές.