Σημερινή

Τρίτη, 26/03/2019
RSS

Το πρώτο διάλειμμα

| Εκτύπωση | 05 Νοέμβριος 2017, 18:00 | Του Πόλυ Κυριάκου

- Μιχάλη μου, τι σου αρέσει περισσότερο στο σχολείο;

- Το πρώτο διάλειμμα.

- Γιατί το πρώτο διάλειμμα;

- Επειδή είναι πιο μεγάλο και προλαβαίνουμε να παίξουμε.

- Και τι δε σου αρέσει στο σχολείο;

- Που μας λένε συνέχεια τι να κάνουμε!

- Τι θα ήθελες να αλλάξει, για να είσαι ευτυχισμένος;

- Να είμαστε πιο ελεύθεροι, να μας ακούνε.

Ο Μιχάλης είναι ένα αγόρι 6 ετών, μαθητής στην πρώτη τάξη δημοτικού. Ένα γλυκύτατο παιδάκι με δυνατή αντίληψη, που δεν μπορεί να παραμείνει «ακίνητο» στην καρέκλα του για πολλή ώρα. Ο Μιχάλης δείχνει να αντιπροσωπεύει, με τα λεγόμενά του, ένα μεγάλο μέρος του σχολικού πληθυσμού, αφού παρόμοιες σκέψεις εκφράζουν πολλά παιδιά. Αν επιχειρήσουμε να μπούμε στο μυαλό ενός παιδιού, για να καταλάβουμε τι συμβαίνει, ίσως καταφέρουμε να επικοινωνήσουμε μαζί του σε μεγαλύτερο βαθμό. Ίσως καταφέρουμε να βοηθήσουμε το παιδί να αισθανθεί περισσότερη ελευθερία στο σχολείο. Ίσως απλά να πρέπει να θυμηθούμε, όταν ήμασταν εμείς παιδιά.

Και για μένα το σχολείο, όταν ήμουν παιδί, πιο πολύ με φυλακή φάνταζε. Ως ένας χώρο που με περιόριζε, με ανάγκαζε να υπακούω σε κανόνες, που συχνά δεν έβγαζαν νόημα για το παιδικό μου μυαλό. Τα χρόνια πέρασαν, πολλά έχουν αλλάξει και πολλά δείχνουν να έχουν μείνει τα ίδια. Το σίγουρο είναι ότι αυτή η αίσθηση δεν θα έπρεπε σήμερα να συνοδεύει τα παιδιά στη σχολική τους ζωή, στα πιο ευαίσθητα, όμορφά τους χρόνια. Είναι πολλοί οι δάσκαλοι που παλεύουν να διώξουν αυτήν την αίσθηση, να διαμορφώσουν μια τάξη ευχάριστη και πιο φιλελεύθερη, αλλά πόσο μπορούν να παρεκκλίνουν κι αυτοί από το εκπαιδευτικό σύστημα, πόση αυτονομία έχουν;

Εξάλλου, καλούνται ν' αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις μιας τάξης με πολλούς διαφορετικούς χαρακτήρες και να διαχειριστούν αυτήν τη διαφορετικότητα. Πόσο αγχογόνο μπορεί να είναι αυτό; Πώς θα μπορούσε άραγε να εξαφανιστεί η αίσθηση πολλών παιδιών ότι το σχολείο είναι φυλακή; Τόσες μελέτες από τόσους ειδικούς, συχνά αντιφατικές και αντικρουόμενες μεταξύ τους.

Ίσως τις απαντήσεις να πρέπει να ψάξει να τις βρει ο κάθε δάσκαλος, ως κοινωνός μιας εικόνας και μιας πραγματικότητας με συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να «αναπνεύσουν». Αυτό το οξυγόνο, για το οποίο μιλάμε, ίσως να πηγάζει από την «επικοινωνία». Η επικοινωνία γεφυρώνεται σε μεγάλο βαθμό με τη μαγική λέξη που ακούει στο όνομα «συναίσθημα. Το συναίσθημα, η κατανόηση, η κατάθεση ψυχής ίσως να είναι ο μόνος τρόπος. Ένα παιδάκι βρίσκεται στην τάξη χωρίς να ξέρει κανείς τι πέρασε το προηγούμενο βράδυ. Ένα παιδάκι μπορεί να κουβαλάει φορτίο βαρύτερο από το μπόι του, το οποίο να αγνοούμε. Πρέπει να πλησιάσει ο δάσκαλος, να ακούσει, να δει, να νιώσει, να καταλάβει…

Για να πλησιάσει, όμως, ο δάσκαλος θα πρέπει να «κατέβει» από την έδρα. Δείχνει πια τόσο ξεπερασμένο και μη αποτελεσματικό το δασκαλοκεντρικό μοντέλο, με το οποίο μεγαλώσαμε εμείς, όπου ο δάσκαλος όριζε το περιεχόμενο της γνώσης και δεν υπήρχαν περιθώρια ελευθερίας. Το σχολείο θα μπορούσε να είναι ένας χώρος, όπου τα παιδιά θα ανακαλύπτουν τη γνώση μαζί με τον δάσκαλο. Όπου οι εμπειρίες τους θα έχουν σημασία και γίνονται μέρος της ύλης, ώστε το μάθημα να αποκτά νόημα και ενδιαφέρον και τα παιδιά να μην ανυπομονούν μόνο για το διάλειμμα, όπως ο μικρός Μιχάλης.

Στο τέλος, κάθε παιδί ονειρεύεται έναν δάσκαλο που να τον αγαπάει, να τον αγκαλιάζει με κατανόηση και χαμόγελο. Ένα σχολείο που να αγκαλιάζει όλους! Όπου οι τιμωρίες δεν θα θεωρούνται ο μόνος τρόπος νουθεσίας. Τα παιδιά πρέπει να είναι ελεύθερα να εκφράζονται για οποιοδήποτε θέμα αφορά τη σχολική μονάδα και κυρίως να εισακούονται. Έτσι, ο κάθε Μιχάλης θα αποκτήσει μια αίσθηση ελευθερίας, αλλά και μια αγκαλιά γεμάτη αγάπη και κατανόηση. Οι δάσκαλοι και οι δασκάλες είναι οι άνθρωποι που έχουν την ευκαιρία με την υπέρβασή τους, με την ευαισθησία και την υπομονή τους, να κάνουν τη διαφορά!