Σημερινή

Τρίτη, 26/03/2019
RSS

Η «Ανεμώνα» μεθ’ υμών, με Θυμόν! Επέτειον το αίτιον!

| Εκτύπωση | 22 Οκτώβριος 2017, 18:00 | Με την Δρα Νίκη Κατσαούνη

Πήγα με περιέργεια. Για τις σχέσεις λεν, τα συνήθη κλισέ. ‘’Ξαναζεσταμένη σούπα’’. Ζευγάρια που ξανασμίγουν, ‘’για τα παιδιά’’. Πόσο ‘’κλειστοί’’, οι ‘’ανοικτοί’’, γάμοι. Πόσο ‘’ανοικτοί’’, οι ‘’κλειστοί’’. Πόσο ‘’Ι’ m George now’’, που λέει η Γκρέτα η Τραβεστί, όταν αγρίεψαν οι (ομοφυλόφιλοι) Ναζί. Να παίζει τον ρόλο της ο Μick Jagger στην τανία (1997), όχι καλύτερα από τον Αντώνη τον Λαπηθιώτη μας προχθές, το εννοώ !!! Πόσο ακόμη ‘’ντουλαπιασμένοι’’ με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, πολιτικά-αισθητικά, οι μισοί από μας.

Πριν από 13 χρόνια, όταν είδα το Bent στην Κύπρο από μια νέα ομάδα παιδιών, με το όνομα ‘’Ανεμώνα’’, έκλαψα σαν χαζή. Προχθές, πήγαμε με φιλενάδα που τότε δεν την γνώριζα, και το ’χε κι αυτή δει, λοιπόν; Άλλα θυμόταν αυτή, άλλα εγώ, σαν να είχαμε δει άλλο έργο, πώς γίνεται αυτό; Ο φιλόσοφος (απομείναν 2-3) Jacques Ranciere εξηγεί πώς το ‘’κοινό’’ δεν είναι βόδια - δική μου η ζωόφιλη παρομοίωση - ποιος είπε πως τα βόδια είναι ‘’βόδια’’:

Ο Ranciere λέει, άλλα θέλεις να τους πεις, ο καλλιτέχνης-προπαγανδιστής, κι άλλα καταλαβαίνει ο καθείς, ‘’η συλλογικότητα είναι φτιαγμένη από πολλές μοναδικότητες’’. Ο κόσμος δεν βγαίνει στους δρόμους (πια) όταν δεν βλέπει καμιά προοπτική, αν το μόνον ‘’Κοινόν Κυπρίων’’ είναι η... Τράπεζα που ακόμα ζει, ξεπουλημένη κι αυτή, ενώ η Κύπρος φυτοζωεί, η πιο πολλή, οι ηγέτες - καταθέτες κάνουν καλοζωή, κι η ‘’πάλη’’ των τάξεων έγινε εικονική. Αισθητική.

Πολύ αντιαισθητική μάλιστα, αλλά ποιος συνδέει τον Πολιτισμό με την Πολιτική στην Κύπρο! Μικρό κράτος θέλει ο νεοφιλελευθερισμός, όχι κράτος επιχειρηματία. Αλλά; Κράτος εισοδηματία.

Μερισμός της εξουσίας στον ημετερισμό

Η τέχνη, ως μέρος του Πολιτισμού, είναι μια μετοχή στο Συμβολικό Κεφάλαιο, της επι-κοινωνίας: του εποικοδομήματος, μαζί με την Πολιτική Εξουσία (Κυβέρνηση-Βουλή), την Εκκλησία (αυτοκέφαλη, αυτ-άρχουσα και αυταρχική) και την Οικονομία: Τετρακόσιες, λέει, όλο-όλο εταιρείες ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία. Bent σημαίνει ‘σκυφτός’, λυγισμένος, γονατιστός (*). Μετά το κούρεμα (2013), ο κόσμος πήρε των οματιών του! Η κρατική/λαϊκή κυριαρχία πέρασε σε άλλα χέρια, που ’δειξε τα δόντια της σε ένα Σαββατοκύριακο.

Bent κατέστη ένας λαός, ένα κράτος, όχι οι... κρατούντες. Ο ενίοτε Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας έριξε τη μάσκα και έκραξε, όταν του είπαν δεν τον θέλουν: ‘’Με θέλουν οι Βρυξέλλες’’. Αυτός, με τα πολλά σύμφωνα στο όνομά του, πήρε αποζημίωση με πολλά μηδενικά αναλογούντα στη συμβολή του στην οικονομία της ‘’πατρίδος’’ ‘’του’’, και μας έβγαλε βιβλίο... προεκλογικό, να μας ‘’πλασάρει’’ το δικό του ‘’αφήγημα’’, και να μας κολάσει, τους άπιστους Θωμάδες, που συνέβαλε και γίναμε... νομάδες. Που μας έπεισε πως μερισμός της Εξουσίας εδώ, της Οικονομικής, είναι ο αείποτε ημετερισμός.

Το Κοινόν Κυπρίων

Πήγαμε στην ‘Ανεμώνα’ να δούμε το ίδιο έργο που είδαμε, τότε, πολλοί αλλαγμένοι σήμερα: Λίγο - πολύ Bent (λυγισμένοι), όλοι μας: Το σκηνικό έμοιαζε πιο μεγάλο, το παλιό θέατρο των παιδιών ήταν πιο μικρό, το σκηνικό σήμερα του Λάκη Γενεθλή - ο σκηνογράφος αυτός κάνει συχνά θαύματα, προχθές ιδίως στα κοστούμια και στα προπς, με τα οποία στην Κύπρο, είναι συχνά... τσακωμένοι και τσαπατσουλιασμένοι οι σκηνογράφοι. Φωτισμοί πολύ δραστικοί, του Β. Πετεινάρη. Μακιγιάζ καλό, Γιώτα Τσολάκη.

Στον ρόλο της Γκρέτα της Τραβεστί, ήταν προχθές... σπουδαία, ο Αντώνης ο Λαπηθιώτης, με βαριά βαμμένο το τραγικό και γκροτέσκο πρόσωπο του γερμανικού εξπρεσιονισμού. Ο Νικόλας Πέτρου σαν Βολφ, μοναδικός. Ο Κωνσταντίνος Δημητρίου, σαν Ρούντυ, ο χορευτής, πολύ καλός, τον βοηθάει η λεπτή φιγούρα του. Οι ηθοποιοί Γ. Τζωρτζής και Γ. Ονησιφόρου, πολύ σωστοί - ακόμα και τα παιδιά που δεν είχαν λόγια, οι στρατιώτες.

Ο Βαρνάβας Κυριαζής, που σκηνοθέτησε για δεύτερη φορά το Μπεντ, έστησε μια παράσταση ζέουσα και πικρή, καθόλου σαν σούπα ξαναζεσταμένη, μα με συσσωρευμένη τη νέα αλήθεια ΟΛΩΝ μας. Τη νέα απειλή, στην Ευρώπη, την ανακυκλωμένη υποκρισία: Η ατμόσφαιρα τού τι ήταν να είσαι Ομοφυλόφιλος ή Εβραίος, Κομμουνιστής ή Ρομά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί, με τα άστρα στο στήθος, κίτρινα, ροζ, καφέ (τους κομμουνιστές τούς αφήνει έξω ο Σέρμαν!!!) είναι τόσο σαδιστική, βίαιη, αδιανόητη και αδιάντροπη, που δεν αντέχεται από ‘κανονικό’ άνθρωπο.

Η παράσταση είχε όλη τη φρικαλέα ένταση που το πολύ δυνατό αυτό έργο του Σέρμαν περιέχει, σε σημείο που ακριβώς όπως τότε, 15 χρόνια πριν, ήθελα ξανά να το βάλω στα πόδια. Η ταύτιση του κοινού, εμάς εκεί, με τους δύο σπουδαίους, πραγματικά, πρωταγωνιστές τού (κυπριακού) Μπεντ, τον Ανδρέα Τηλεμάχου και τον Μαρίνο Ξενοφώντος, ήταν η ταύτιση με τον πιο αδικημένο, τρυφερό, διόλου αψεγάδιαστο, μα βαθιά ανθρώπινο εαυτό μας, τον μοναδικό-τατο και ταυτόχρονα συλλογικό-τατο.

Το πώς δύο πλάσματα αποφασίζουν να ζήσουν και να πεθάνουν, σαν άνθρωποι, ΜΑΖΙ, είναι η πιο ανατρεπτική αλήθεια, που ανάγκη πάσα να μας τη θυμίζουν, αν είναι να μην αποκτηνωθούμε. Ο Ανδρέας ο Τηλεμάχου μού θύμισε τι του είχα πει πριν από 15 χρόνια, μετά την παράσταση: ‘’Τώρα θα πρέπει να βγούμε όλοι στους δρόμους με πλακάτ’’. Μερικοί δεν έχουμε αλλάξει και τόσο, τελικά!

(*) Bent σημαίνει και γκέι στην αγγλόφωνη αργκό.

Δρ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ