Η απόφαση της Κυβέρνησης για ίδρυση Κυπριακής Ακαδημίας είναι απόρροια, σύμπτωμα, της νοσηρότητας και της παρακμής μας

Τα τελευταία χρόνια ακούω όλο και συχνότερα, από γνωστούς και άγνωστους συμπολίτες μας, ότι «η Κύπρος δεν έχει μέλλον». Από ανθρώπους όλων των κατηγοριών, από πανεπιστημιακούς μέχρι πολιτικούς, μέχρι οικοκυρές, μέχρι επιχειρηματίες. Η Κύπρος, μια σταλιά τόπος, βουλιάζει από προβλήματα κάθε είδους, που αργά αλλά σταθερά την πνίγουν. Και δεν αναφέρομαι στο παντοειδές αδιέξοδο του Κυπριακού. Είναι μάλλον κοινοτοπία να αναφερθούμε στην εκτεταμένη διαφθορά και διαπλοκή, την προβληματική δικαιοσύνη, την κατάρρευση της δημόσιας υγείας, τη διάλυση της άμυνας που οικοδομήθηκε με πολλούς κόπους, τη φτωχοποίηση μεγάλου μέρους του πληθυσμού κ.ά.

Πέρα, όμως, από τα πιο πάνω, υπάρχει και μια σειρά άλλης κατηγορίας προβλημάτων, τα οποία ελάχιστοι είναι διατεθειμένοι να θίξουν, μήπως και διακινδυνεύσει το βόλεμά τους. Το βαθύτατο πρόβλημα παιδείας -οι περιγραφές ευσυνείδητων εκπαιδευτικών για το επίπεδο και την εν γένει κατάσταση στα σχολεία είναι απελπιστικές-, το τεράστιο μεταναστευτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε και για το οποίο κάποιοι μάς «απαγορεύουν» να μιλούμε, η υπογεννητικότητα, η ενδημική απειθαρχία, η ιστορική και εθνική αλλοτρίωση, για την οποία επίσης πολλοί μάς «απαγορεύουν» να μιλούμε. Με όσους τύχει και τα κουβεντιάζουμε, και καταλήγουμε στο ότι «δεν έχουμε μέλλον», συνήθως διαπιστώνουμε ότι η Κύπρος είναι ένας τόπος χαμηλού μορφωτικού-πνευματικού επιπέδου και ένας τόπος μιας τεράστιας βιτρίνας. Αυτή είναι η πικρή πραγματικότητα του τόπου μας και δεν την βλέπει όποιος δεν θέλει να τη δει.

Η απόφαση της Κυβέρνησης για ίδρυση Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών (!) είναι απόρροια, σύμπτωμα, της νοσηρότητας και της παρακμής μας. Και αν ακόμα ο τόπος βρισκόταν σε μια πιο καλή κατάσταση, η ίδρυση ενός τέτοιου οργανισμού θα ήταν και πάλι αχρείαστη. Σοβαρές ακαδημίες έχουν μόνο τα μεγάλα κράτη, με πανεπιστημιακή παράδοση αιώνων. Βέβαια έχει και η Αλβανία, ίσως και τα Σκόπια, αλλά αυτό δεν αποτελεί καθόλου δικαιολογία για ίδρυσή της και στην Κύπρο. Μια Κύπρο, η οποία απέκτησε το πρώτο της πανεπιστήμιο μόλις πριν από 28 χρόνια, ενώ αυτήν τη στιγμή, έχοντας φτάσει στο άλλο άκρο, διαθέτει δέκα και πλέον πανεπιστήμια!

Η ίδρυση Ακαδημίας στην Κύπρο είναι ένας α-νόητος «μικρομεγαλισμός». Τι άραγε πραγματικά θα προσφέρει; Έρευνα για προώθηση της επιστήμης και της γνώσης, προφανώς είναι η απάντηση. Mα τα τόσα μας πανεπιστήμια έρευνα δεν κάνουν; Πόση πια έρευνα;

Ένας άλλος βασικός λόγος που προβλήθηκε για την ίδρυσή της, είναι το ότι η Κύπρος δεν έχει εκπροσώπηση σε επίπεδο Ακαδημιών, τόσο στην Ευρώπη όσο και διεθνώς! Αξιοποιήσαμε λοιπόν όλες τις διεθνείς μας δυνατότητες ως κράτος και έμεινε το επίπεδο των Ακαδημιών! Αντί να εγκύψουμε στα πραγματικά προβλήματα του τόπου, να απαλύνουμε λίγο τον πόνο των τόσων αδικημένων, να υποχρεώσουμε τους εκπαιδευτικούς -που κατά κανόνα είναι τσακωμένοι με το βιβλίο- με κάποιον τρόπο να διαβάζουν ή να παρακολουθούν υποχρεωτικά σεμινάρια, να φροντίσουμε για την αύξηση του πληθυσμού κ.ά., αναζητούμε μέσα στις ψευδαισθήσεις μας ανώφελα μεγαλεία.

Η Κύπρος καλύπτεται, έστω και μη επαρκώς, από την Ακαδημία Αθηνών. Υπάρχουν Κύπριοι που είναι μέλη της, ενώ πριν από μερικά χρόνια είχαμε και Πρόεδρό της. Θα μπορούσε το κυπριακό κράτος να έρθει σε επαφή μαζί της και να συνάψει προγράμματα για προώθηση περισσότερο των κυπριακών θεμάτων, με πολύ λιγότερα χρήματα από τα εκατομμύρια που θα ξοδεύονται ετησίως για την «Κυπριακή Ακαδημία».

Πέραν όμως των πιο πάνω, προκύπτουν, από τον σχετικό ιδρυτικό νόμο και τους κανόνες λειτουργίας της, και μια σειρά από πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα. Ποιος θα είναι ο χαρακτήρας αυτής της Ακαδημίας; Θα έχουμε πάλι τα ευτράπελα με τον «δικοινοτισμό» που είχαμε στο παρελθόν με άλλους θεσμούς;

Παρεμπιπτόντως, δεν αναφέρεται πουθενά ότι η επίσημη γλώσσα λειτουργίας της -όχι οι επιστημονικές δημοσιεύσεις των μελών της- θα είναι η ελληνική! Γιατί αφέθηκε αυτή η ασάφεια για τη γλώσσα;

Και το κερασάκι στην τούρτα; Η Ακαδημία κάθε τέλος του έτους θα προσφέρει και βραβεία! Έτσι, εκτός από τα βραβεία του ελληνικού κράτους, της Ακαδημίας Αθηνών ή άλλων φορέων στην Ελλάδα, τα οποία διεκδικούν και Έλληνες Κύπριοι -το αντίστροφο δεν επιτρέπεται να συμβεί!- και πολλές φορές τα κερδίζουν, εκτός από τα βραβεία του κυπριακού κράτους -τα οποία είναι μια φαιδρή όσο και τραγική ιστορία από καταβολής τους-, τα βραβεία Δήμων και κομμάτων, θα έχουμε και τα βραβεία της Ακαδημίας! Η αβάσταχτη μετριότητά μας θα πήξει στα βραβεία!

Yστερόγραφο: Ακόμα και το πρόσωπο που αποσπάστηκε από τη Μέση Εκπαίδευση στο Υπουργείο Παιδείας, σύζυγος γνωστού πανεπιστημιακού, προκειμένου να προπαρασκευάσει και να συντονίσει την ίδρυσή της, είναι λάθος επιλογή και ο λόγος είναι προφανής. Δεν λέω ότι θα συμβεί, αλλά πιθανόν να προκύψει σύγκρουση συμφερόντων. Στην Κύπρο ζούμε και έχουμε ακούσει τόσα πολλά...

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
Πολιτικός Επιστήμονας-Ιστορικός