Ο Μάρτιος είναι ο μήνας αφύπνισης και διαφώτισης για τη σοβαρή αυτή μορφή του νοσήματος
Στην Κύπρο, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τρίτος συχνότερος τύπος καρκίνου (μετά τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη) και παρουσιάζει ελαφρώς μεγαλύτερη εμφάνιση στους άνδρες

Κάθε τρία λεπτά ένας Ευρωπαίος πολίτης πεθαίνει από καρκίνο του παχέος εντέρου. Η πιθανότητα για κάποιο άτομο να νοσήσει στη διάρκεια της ζωής του από τον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου είναι 1 προς 20. Κι, όμως, ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί ένα από τα ελάχιστα κακοήθη νοσήματα που μπορούν να διαγνωστούν έγκαιρα και να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.

Μια απλή εξέταση για ανίχνευση μικροσκοπικής ποσότητας αίματος σε δείγμα κοπράνων, ακολουθούμενη από επιβεβαιωτική κολονοσκόπηση σε περίπτωση ύποπτου ευρήματος, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο θανάτου από τη νόσο μέχρι και 30%, ενώ εννιά στους δέκα ασθενείς που διαγιγνώσκονται σε πρώιμο στάδιο και υποβάλλονται σε ριζική χειρουργική επέμβαση επιβιώνουν τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την αρχική διάγνωση.

Η έναρξη τακτικού προ-συμπτωματικού εργαστηριακού ελέγχου για έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του παχέος εντέρου συστήνεται σε όλα τα άτομα του γενικού πληθυσμού ηλικίας 50 ετών και άνω.

Ανεφάρμοστη σύσταση
O Μάρτιος καθιερώθηκε για πρώτη φορά ως μήνας αφύπνισης και διαφώτισης του κοινού για τον καρκίνο του παχέος εντέρου στις ΗΠΑ, το 2000, από τον Αμερικανό Πρόεδρο Μπιλ Κλίντον. Στην Ευρώπη, ο ετήσιος αυτός θεσμός υιοθετήθηκε το 2008 με πρωτοβουλία οργανωμένων συνόλων ασθενών (EuropaColon) και με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ήδη από το 2003, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συστήσει στα κράτη-μέλη τον σχεδιασμό και υλοποίηση εθνικών προγραμμάτων πρόληψης και προσυμπτωματικού ελέγχου έναντι της νόσου, ενώ το 2010 εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διασφάλιση της ποιότητας των αντίστοιχων διαγνωστικών εξετάσεων.

Δυστυχώς, η σύσταση αυτή παραμένει εν πολλοίς ανεφάρμοστη, καθώς λίγες είναι οι χώρες που διενεργούν επαρκώς αποτελεσματικά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης ανίχνευσης στον γενικό πληθυσμό.

350 νέα περιστατικά ετησίως
Στην Κύπρο, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τρίτος συχνότερος τύπος καρκίνου (μετά τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη) και παρουσιάζει ελαφρώς μεγαλύτερη εμφάνιση στους άνδρες. Σύμφωνα με το Αρχείο Καρκίνου της Κύπρου, κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 350 νέα περιστατικά, ενώ περίπου 100 συμπολίτες μας χάνουν τη ζωή τους από το νόσημα αυτό. Από το 2013 υπάρχει σε εξέλιξη ένα περιορισμένης έκτασης πιλοτικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού εργαστηριακού ελέγχου σε άτομα ηλικίας 50-69 ετών, όπου γίνεται συνδυασμός ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα και κολονοσκόπησης.

Ανάγκη ευαισθητοποίησης
Εδώ, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η επιτυχία οποιουδήποτε προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή του πληθυσμού, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη ευαισθητοποίησης και σωστής ενημέρωσης του κοινού.

Η τελευταία είναι σημαντική και για έναν ακόμη λόγο: στην Κύπρο -όπως, άλλωστε, συμβαίνει και σε άλλες χώρες- παρατηρείται συχνά καθυστέρηση στη διάγνωση της νόσου, επειδή η αναφορά στον οικογενειακό ιατρό συμπτωμάτων που προέρχονται από το παχύ έντερο, όπως είναι η πρωκτορραγία και οι διαταραχές των κενώσεων, παραμένει ακόμη θέμα ταμπού.

Επιπλέον, η ανάγκη διενέργειας κολονοσκόπησης ή άλλων διαγνωστικών εξετάσεων για την επιβεβαίωση της νόσου προξενεί σε πολλά άτομα αμηχανία ή/και φόβο.