Εκείνο που είναι ξεκάθαρο στο, κατά τα άλλα, ομιχλώδες πολιτικό τοπίο είναι η αποφασιστικότητα της κοινής γνώμης, όπως αποτυπώθηκε στη δημοσκόπηση που έκανε η εταιρεία Prime Market Research για λογαριασμό της εκπομπής «60 λεπτά» του «Σίγμα», την περασμένη Τρίτη.

Οι τοποθετήσεις των πολιτών σχετικά με το χαρακτήρα και το είδος της όποιας ενδεχόμενης συμφωνίας για λύση του Κυπριακού είναι τόσο ξεκάθαρες όσο και απόλυτα αντίθετες με τις κατευθύνσεις και τους προσανατολισμούς της πολιτικής ηγεσίας.

Τα συμπεράσματα

Ούτε λίγο ούτε πολύ, οι μισοί πολίτες κατηγορηματικά διαφωνούν με τη λεγόμενη «δικοινοτική-διζωνική ομοσπονδία». Αυτό, μάλιστα, συμβαίνει σε επίπεδο αρχών. Στο επίπεδο, δηλαδή, της γενικής δήλωσης. Είναι βέβαιο ότι αν αναλύονταν επιμέρους στοιχεία και χαρακτηριστικά μιας τέτοιας λύσης και έμπαιναν τα ανάλογα ερωτήματα, ο βαθμός απόρριψης θα ήταν πολύ ψηλότερος. Μάλιστα, το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη αξία και από το γεγονός ότι «έτρεξε» στο πολύ πρόσφατο παρελθόν και εκστρατεία ενημέρωσης της κοινής γνώμης στο θέμα της διζωνικής. Εξάλλου, όταν στην ίδια έρευνα ερωτήθηκαν οι πολίτες κατά πόσον συμφωνούν με την ιδέα της εκ περιτροπής προεδρίας, το ποσοστό όσων μπορεί να την αποδεχτούν υπολείπεται και του εκλογικού σώματος, αυτού του ΑΚΕΛ.

Μόλις 22% δηλώνουν ότι συμφωνούν. Συνεπώς, το πρώτο συμπέρασμα οφείλει και πρέπει να είναι υπόψη του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ούτε οι πολίτες που θα ψήφιζαν ΑΚΕΛ δεν τον ακολουθούν στο σύνολό τους στην παραχώρηση της προεδρίας του κράτους στην τουρκική πλευρά. Το ερώτημα είναι, λοιπόν, με ποια λογική συνεχίζει αυτήν την ίδια πορεία ο Πρόεδρος Χριστόφιας. Υποτίθεται ότι διαπραγματεύεται μια λύση για το λαό, αλλά στην ουσία δείχνει να προχωρεί σε συμφωνία χωρίς το λαό.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά τις ηγεσίες όλων των κομμάτων. Διότι η «δέσμευση» για το σχήμα της «δικοινοτικής-διζωνικής» είναι θέση του Εθνικού Συμβουλίου. Φυσικά το πρώτο και κυριότερο εμπόδιο είναι ότι ούτε καν η τουρκική πλευρά δεν φαίνεται να την αποδέχεται πια. Από τις διαπραγματεύσεις, εξάλλου, προκύπτει ότι εννοούν κάτι διαφορετικό. Άσχετα, όμως, από αυτό, είναι ποτέ δυνατόν η πολιτική ηγεσία του τόπου να προχωρεί αμέριμνα σε αυτήν την κατεύθυνση, όταν ο λαός δεν φαίνεται να είναι καθόλου έτοιμος;

Το τρίτο συμπέρασμα προκύπτει από αυτήν την ίδια έρευνα. Με βάση τα πιο πάνω, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι περισσότεροι από επτά στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι η πολιτική που ακολουθεί η ηγεσία μας εδώ και 36 χρόνια δεν είναι ορθή (70,4% απαντούν «σίγουρα όχι» και «μάλλον όχι» στο ερώτημα). Για μια χώρα που συνεχίζει να είναι μερικώς κατεχόμενη και η πληθυσμιακή της σύνθεση έχει, ήδη, αλλοιωθεί επικίνδυνα, ενώ «επιτηρείται» και από ένα πάνοπλο εχθρικό στρατό που σταθμεύει μόλις μερικά χιλιόμετρα από τις κατοικίες και τις κανονικές ειρηνικές ασχολίες των ανθρώπων, αυτή η διαπίστωση είναι άκρως ανησυχητική. Αυτό το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία και στους πολίτες, θα έπρεπε να σημάνει συναγερμό.

Η λογική…

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν παύει να επαναφέρει το ζήτημα της απαραίτητης… «ενότητας» και να το χρησιμοποιεί και ως πολιτικό επιχείρημα εναντίον των αντιπάλων και επικριτών του. Το ΔΗΚΟ, στηρίζοντας τον Πρόεδρο χωρίς καμία ενότητα και συμφωνία, αρκείται να διχάζεται κάθε τόσο σχετικά με αυτήν την πράξη και την απόφασή του. Ενώ ο Δημοκρατικός Συναγερμός προτιμά να κάνει Συνέδριο για το

Καταστατικό του κόμματος αντί για το ίδιο το Κυπριακό. Κι, όμως, βρισκόμαστε μπροστά στην παταγώδη αποτυχία των συνομιλιών και αυτό φέρνει στην επιφάνεια πραγματικότητες σαν αυτές που ανέδειξε τόσο απλά η δημοσκόπηση του «Σίγμα».

Παλιό στέλεχος και μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΔΗΣΥ, που σχολίαζε την έρευνα, μας έλεγε ότι το πιο ανησυχητικό στο κόμμα της Πινδάρου είναι ότι τα τελευταία χρόνια επικρατεί μια άποψη που θέλει να εκθειάζει τη… «χειραγώγηση». Η κυρίαρχη φιλοσοφία που ορισμένοι καλλιεργούν δίπλα στον πρόεδρο του κόμματος είναι ότι δεν πρέπει να επηρεαζόμαστε από το τι λέει και τι θέλει ο κόσμος, γιατί ο κόσμος δεν μπορεί να καταλάβει από «υψηλή πολιτική». Βάζουν συνέχεια μπροστά το επιχείρημα ότι «μια υπεύθυνη ηγεσία πρέπει να καθοδηγεί το λαό, ιδιαίτερα στα πολύ σοβαρά θέματα». Ορισμένοι, μάλιστα, καταλήγει με δηκτικό σχόλιο, «δεν έχουν διδαχτεί τίποτα, όχι μόνο από το 2004 αλλά ούτε και από την κατάρρευση των Συμφωνιών της Ζυρίχης...».

Στον αντίποδα, οι πληροφορίες από την Εζεκία Παπαϊωάννου πληθαίνουν ότι ενώ σίγουρα ανησυχούν με τη διάσταση που υπάρχει ανάμεσα στις επιλογές του Προέδρου στο Κυπριακό και στην άποψη της κοινής γνώμης, εδώ και καιρό έχουν επαναπαυτεί με το «δόγμα της ενημέρωσης». Σε σχετικές κλειστές συνεδρίες της γραμματείας του κόμματος αποφασίστηκε ότι την ώρα που θα χρειαστεί, το κόμμα θα βγει σε εκστρατεία και θα ενημερώσει τη βάση και τότε θα αλλάξουν άρδην τα πράγματα. Αυτήν την άποψη προώθησαν και προς τα άλλα όργανα του κόμματος. Ως πρώτο μέτρο υλοποίησης θεώρησαν το βιβλιαράκι που έβγαλε η κυβέρνηση σχετικά με την ομοσπονδία. Αυτή η αντιμετώπιση από την πλευρά του ΑΚΕΛ θυμίζει σε μεγάλο βαθμό αυταπάτες που υπήρχαν την άνοιξη του 2004 στην ηγεσία του ΔΗΣΥ, όταν είχαν την εντύπωση ότι με «συστηματική προπαγάνδα» θα μπορούσε ν' αλλάξουν τη γνώμη του κόσμου. Κι απέτυχαν παταγωδώς.

Στο κενό η πόλωση

ΑΝ ΚΡΙΝΟΥΜΕ από τα αποτελέσματα της ίδιας έρευνας, φαίνεται ότι τα δυο μεγάλα κόμματα κάνουν λάθος και σε ένα ακόμα κεντρικό ζήτημα. Όταν ανεβάζουν τους τόνους σχετικά με τις ευθύνες για την εθνική τραγωδία, όπως και πάλι συνέβη φέτος, έχουν την εντύπωση ότι «συσπειρώνουν» το κόμμα. Όμως, φαίνεται ότι αυτό δεν αγγίζει τη μεγάλη μάζα των ανθρώπων, αλλά μόνο έναν μικρό πυρήνα πιστών. Η μεγάλη μάζα των ανθρώπων έχει μοιρασμένες και μάλλον ισορροπημένες απόψεις. Κρίνουν, βέβαια, ότι τη μεγαλύτερη ευθύνη έχει η Χούντα (28%) και μετά η ΕΟΚΑ Β (21%), ενώ δεν θεωρούν αμέτοχους φυσικά τους «Αγγλοαμερικανούς» (12%).

Αλλά ευθύνες αποδίδονται και στον ίδιο το Μακάριο (του ρίχνουν πρώτη ευθύνη 9%). Όταν ερωτώνται πιο συγκεκριμένα, βρίσκουν σε ποσοστό 40% ότι και ο Μακάριος είχε μεγάλη ή μικρή ευθύνη για το πώς φτάσαμε στον γκρεμό. Επομένως, τα πράγματα δεν είναι «μαύρο-άσπρο» και οι απόψεις είναι είτε ισορροπημένες είτε μοιρασμένες.

Δεν φαίνονται έτοιμοι να δεχτούν πειράματα

ΕΚΕΙ, όμως, που η σημερινή κοινή γνώμη φαίνεται να είναι κατηγορηματική και να διαμορφώνει περισσότερο ενιαία άποψη είναι για το μέλλον.

Δεν φαίνονται οι πολίτες έτοιμοι να δεχτούν πειράματα όπως η εκ περιτροπής, και δεν δέχονται τη «συνταγή» για 50.000 εποίκους. Ενώ σε ένα εντυπωσιακά ψηλό ποσοστό απορρίπτουν ρητά και συνολικά την περίφημη «διζωνική». Το ποσοστό αυτό είναι πραγματικά ψηλό (45%, ίσο με εκείνο της αποδοχής) αν σκεφτεί κανείς ότι πρόκειται για την «κοινή επίσημη θέση» στη βάση της οποίας γίνεται προπαγάνδα εδώ και τρεις δεκαετίες. Η πολιτική ηγεσία, αντί να απορροφάται στις εσωτερικές κόντρες και στον καθημερινό διαγωνισμό ατάκας, θα έπρεπε να προβληματιστεί πολύ σοβαρά. Διότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, όταν ο λαός δεν συμβαδίζει με τις βασικές επιλογές της ηγεσίας, ξέρουμε ότι δεν αλλάζει κανείς το... λαό. Αλλά μάλλον θα πρέπει να αλλάξει την πολιτική ηγεσία. Σωστότερα: Η πολιτική ηγεσία αλλάζει τους προσανατολισμούς της.