Σημερινή

Σάββατο, 25/05/2019
RSS

Κλειδί των εκλογών η Συμμαχία

| Εκτύπωση | 02 Φεβρουάριος 2014, 07:02 | Του Κωστάκη Αντωνίου

Εκτιμήσεις του εκλογικού αναλυτή Νάσιου Ορεινού για τις ευρωεκλογές

Δύσκολο να χάσει έδρα το ΑΚΕΛ, δύσκολο αλλά όχι αδύνατο για τον Δημοκρατικό Συναγερμό να κερδίσει τρίτη έδρα

ΔΥΝΑΜΙΚΗ Νικόλα για το Δημοκρατικό Κόμμα


Σημαντικό ρόλο στις κερδοζημίες των κομμάτων θα διαδραματίσει η αποχή, η οποία προβλέπεται να είναι πολύ υψηλή, εκτιμά σε συνέντευξή του στη «Σ» ο εκλογικός αναλυτής δρ Νάσιος Ορεινός

Πού εκτιμάτε ότι θα κυμανθεί η αποχή στις ευρωεκλογές;

Πρόσφατη δημοσκόπηση έχει καταδείξει το χαμηλό ενδιαφέρον για τις επερχόμενες ευρωεκλογές. Συγκεκριμένα, ένα στους δύο ενδιαφέρεται είτε καθόλου είτε πολύ λίγο. Να σημειωθεί ότι δημοσκοπήσεις, που διεξήχθησαν πριν από τις ευρωεκλογές του 2009, κατέγραφαν και τότε χαμηλό ενδιαφέρον, βεβαίως ψηλότερο απ' ό,τι καταγράφουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις, και η αποχή είχε σταματήσει τότε στο 41%. Συνεπώς, το χαμηλό ενδιαφέρον μάλλον είναι προπομπός υψηλής αποχής. Σημειώνεται ότι βάσει στοιχείων από exit polls και υπολογισμών, οι οποίοι έγιναν στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις κατά ηλικία και φύλο, έχει διαφανεί ότι περισσότερο συνηθίζουν να απέχουν τα άτομα ηλικίας 65+ καθώς και οι νέοι ηλικίας 18-24.

Τι καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις;

Αρχικά θα ήταν καλό να αναφέρουμε τι έχουν λάβει τα κόμματα στις βουλευτικές εκλογές, στο σύνολο του εκλογικού σώματος, ώστε να είναι εφικτή η σύγκριση με την εκάστοτε δημοσκόπηση. Στις βουλευτικές εκλογές τα κόμματα έχουν καταγράψει τα εξής ποσοστά: ΔΗΣΥ = 26%, ΑΚΕΛ = 25%, ΔΗΚΟ = 12%, ΕΔΕΚ = 7%, ΕΥΡΩΚΟ = 3%, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ = 1,7%, ΕΛΑΜ = 0,8%. Έχω χωρίσει το εκλογικό σώμα σε πέντε ομάδες βάσει και του τρόπου που συμπεριφέρονται τα κόμματα συνολικά στις δημοσκοπήσεις μετά τις προεδρικές εκλογές του 2013. Η πρώτη ομάδα αποτελείται από τα κόμματα τα οποία παρουσίασαν πτώση, δηλαδή ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΥΡΩΚΟ. Το ΑΚΕΛ έχει κινηθεί στις δημοσκοπήσεις μεταξύ 14,5%-16%, το ΔΗΚΟ μεταξύ 6,5%-9%, ενώ το ΕΥΡΩΚΟ μεταξύ του 0,4%-1,2%.

Στη δεύτερη ομάδα ανήκει η ΕΔΕΚ, η οποία έχει κινηθεί μεταξύ του 4%-6% και η οποία παρουσιάζει μια πτώση αλλά βρίσκεται πιο κοντά στη δύναμή της. Στην τρίτη ομάδα ανήκει ο ΔΗΣΥ, οποίος έχει παρουσιαστεί σταθερός, έχει κινηθεί μεταξύ 24%-28% με μέσο όρο το 26%. Στην τέταρτη ομάδα ανήκουν οι Οικολόγοι και το ΕΛΑΜ, οι οποίοι υπήρξαν τα μόνα κόμματα που παρουσίασαν άνοδο. Οι Οικολόγοι έχουν κινηθεί μεταξύ του 1,2%-4,5% και το ΕΛΑΜ μεταξύ 1,2%-2%. Στην πέμπτη ομάδα ανήκει η Συμμαχία Πολιτών ως νέο κόμμα και η οποία αμέσως μετά τις προεδρικές κατέγραφε ποσοστά γύρω στο 7%-9%, αργότερα βεβαίως είχε παρουσιάσει μια μείωση. Θεωρώ ότι η Συμμαχία Πολιτών είναι το κλειδί αυτών των εκλογών.

Είναι η πρώτη φορά που διεξάγονται εκλογές μετά την ίδρυσή της, συνεπώς θα πρέπει να παρακολουθήσουμε πώς θα κινηθεί και πώς ακριβώς θα χαράξει τον κομματικό χάρτη, ιδιαίτερα όμως και το πώς θα επηρεάσει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Θα καταγράψει ψηλά ποσοστά; Θα πάρει την 6η έδρα ή όχι; Θα έχει τέτοιες εισροές οι οποίες θα στερήσουν την έδρα από άλλα κόμματα; Αυτά είναι ερωτήματα που μας απασχολούν. Απ' εκεί και πέρα, έχει διαφανεί μια τάση αυτήν την περίοδο απ' όλα τα κόμματα προς την αποχή, κάτι που είναι συνέπεια του κλίματος που επικρατεί. Η πιο πάνω ανάλυση έχει σημασία γιατί βοηθά να σκιαγραφήσουμε το εκλογικό σώμα και να κατανοήσουμε πού περίπου κινούνται τα κόμματα, ιδιαίτερα αφού θα υπάρξουν και συνεργασίες.

Πώς υπολογίζονται οι έδρες;

Η χώρα θεωρείται ως μια-ενιαία περιφέρεια και οι έδρες κατανέμονται στα κόμματα σε μια κατανομή αλλά σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση το σύνολο των εγκύρων ψήφων διαιρείται με τις διαθέσιμες έδρες, σύνολο 6, και αυτό αποτελεί το εκλογικό μέτρο. Με το μέτρο αυτό διαιρείται το σύνολο των ψήφων που πήρε το κάθε κόμμα και κάθε κόμμα ή συνδυασμός παίρνει τόσες έδρες όσες φορές το εκλογικό μέτρο περιέχεται στην εκλογική του δύναμη. Την έδρα ή τις έδρες παίρνει ο υποψήφιος που έχει εξασφαλίσει περισσότερους σταυρούς προτίμησης.

Για παράδειγμα, το 2009, 306.325 έγκυρες ψήφοι διαιρέθηκαν με τις 6 διαθέσιμες έδρες και το αποτέλεσμα που προέκυψε, δηλαδή 51.054 ψήφοι (16,6%), αποτέλεσε το εκλογικό μέτρο. Ο ΔΗΣΥ έλαβε 109.209 ψήφους, το ΑΚΕΛ 106.922 ψήφους, το ΔΗΚΟ 37.625, η ΕΔΕΚ 30.169, το ΕΥΡΩΚΟ 12.630, οι Οικολόγοι 4.602 και οι Άλλοι 5.168. Στον ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ, το εκλογικό μέτρο περιεχόταν τότε δύο φορές στον αριθμό των ψήφων που έλαβαν, με τον μεν ΔΗΣΥ να έχει 7.101 ψήφους ως αχρησιμοποίητο υπόλοιπο και το ΑΚΕΛ 4.814.

Με τη διαδικασία αυτή ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ έλαβαν αυτομάτως από 2 έδρες, ενώ ταυτόχρονα είχαν παραμείνει 2 έδρες αδιάθετες. ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ, των οποίων το μέτρο ξεπερνούσε τον αριθμό των ψήφων που έλαβαν, δεν δικαιούνταν έδρες αυτόματα και είχαν καταλήξει αυτομάτως με τις ψήφους αυτές ως αχρησιμοποίητο υπόλοιπο, δηλαδή για το ΔΗΚΟ = 37.625 και την ΕΔΕΚ = 30.169. Δεν υπάρχει B κατανομή, οι έδρες που απομένουν κατανέμονται στη βάση του υπολοίπου της Α κατανομής. Συνεπώς, οι δύο αδιάθετες έδρες πήγαν από μία στο ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ, των οποίων το υπόλοιπο ξεπερνούσε αυτό του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ.

Η αποχή θα παίξει σημαντικό ρόλο;

Με μάλλον την υψηλή αποχή ως δεδομένη θα πορευτούμε σε αυτές τις ευρωεκλογές. Το τονίζω αυτό, γιατί το μέγεθος της αποχής θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Το πώς ακριβώς επενεργεί η αποχή το έχω εξηγήσει εκτενέστερα στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές. Επιπλέον, η διαφοροποίηση του κομματικού χάρτη με την ίδρυση της Συμμαχίας, επαναλαμβάνω είναι αυτό που διαφοροποιεί αυτές τις εκλογές.

Όσο χαμηλά και να πέσει...

Ποιες εκτιμάτε ότι θα είναι οι προοπτικές για το ΑΚΕΛ;


Δεν θα είναι εύκολο να χάσει έδρα το ΑΚΕΛ, εκτός βέβαια και εάν έχει σημαντική απώλεια ψήφων. Όσο χαμηλά και να πέσει, όμως, το πιθανότερο είναι ότι οι ψήφοι που θα λάβει θα του δώσουν τις δύο έδρες. Ακόμα και μία έδρα να πάρει στην Α΄ φάση, αναμένω ότι το υπόλοιπό του θα είναι τέτοιο, που μάλλον θα του δώσει τη δεύτερη έδρα στη Β΄ φάση. Ακόμα και πολύ λιγότερες ψήφους να λάβει, ας πούμε 85.000 - 90.000, σε ένα υποθετικό σενάριο με 313.500 έγκυρα, δηλαδή αποχή στο 40% και λευκά/άκυρα στο 5%, το μέτρο θα ανέλθει στις 52250 ψήφους. Αυτό θα δώσει ένα αχρησιμοποίητο υπόλοιπο στο ΑΚΕΛ γύρω στις 32.000-37.000 ψήφους, οι οποίες το πιθανότερο θα είναι αρκετές για να του δώσουν και τη δεύτερη έδρα στη Β΄φάση.

Στο μοναδικό ίσως σενάριο στο οποίο το ΑΚΕΛ κινδυνεύει είναι εάν ο ΔΗΣΥ στο ίδιο σενάριο κινηθεί πάρα πολύ ψηλά και μαζί με ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ μεταφέρουν περισσότερα υπόλοιπα στη Β΄φάση, κάτι που ίσως του στερήσει τη 2η έδρα. Αυτό προϋποθέτει, όμως, ότι ο ΔΗΣΥ θα πρέπει να πάρει στο ίδιο σενάριο τουλάχιστον 137.000 ψήφους, όπου θα έχει αχρησιμοποίητο υπόλοιπο 32.500 και να ξεπερνά αυτό του ΑΚΕΛ, και βεβαίως η ΕΔΕΚ να πάρει πέραν των 32.000 και επίσης να ξεπερνά αυτό του ΑΚΕΛ. Εκεί θα παιχτεί η 6η έδρα και είναι πλέον θέμα υπολοίπων.

Το σενάριο για τρίτη έδρα

Είναι εφικτή τρίτη έδρα στον ΔΗΣΥ;


Ο ΔΗΣΥ θα πάρει σίγουρα τις 2 έδρες. Το στοίχημα είναι εάν θα πάρει και 3η. Το σενάριο αυτό είναι μεν δύσκολο αλλά όχι αδύνατο. Ο ΔΗΣΥ έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις και αυτό είναι η χαμηλή αποχή αλλά και η υπερ-αντιπροσώπευση στις δημοσκοπήσεις αλλά και σε εκλογικές αναμετρήσεις. Ο λόγος είναι γιατί υπάρχει άμεση κινητοποίηση στον ΔΗΣΥ και εγρήγορση των οπαδών του, συνεπώς είναι και πιο πρόθυμοι να συμμετέχουν και σε έρευνες και στις εκλογές. Την ίδια στιγμή τα κόμματα του κέντρου συνήθως καταγράφουν ψηλότερη αποχή.

Εάν, λοιπόν, η αποχή στο σύνολο κινηθεί σε πολύ ψηλά επίπεδα και ο ΔΗΣΥ κινηθεί πολύ ψηλά σε ψήφους (το 2006 στις βουλευτικές είχε λάβει περίπου 127.000 ψήφους ενώ στις ευρωεκλογές του 2009 είχε λάβει 109.000), να σημειωθεί ότι στις βουλευτικές του 2011 είχε λάβει 138.000 ψήφους, τότε δεν μπορεί να αποκλειστεί το σενάριο να πάρει και 3η έδρα, λίγο δύσκολο, αλλά οι αριθμοί μού δείχνουν ότι θα ήταν εφικτό υπό προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, στο πιο πάνω υποθετικό σενάριο με 313.500 έγκυρα, δηλαδή αποχή στο 40% και λευκά/άκυρα στο 5%, το μέτρο ανέρχεται στις 52.250 ψήφους. Εάν ο ΔΗΣΥ λάβει 130.000 ψήφους, δηλαδή ποσοστό 41%, τότε θα πάρει 2 έδρες και θα υπάρξει υπόλοιπο 25.500 αχρησιμοποίητων ψήφων.

Ίσως χάσουν την έδρα...

Ποιες οι εκτιμήσεις σας για τη συνεργασία ΕΔΕΚ - Οικολόγων;


Θα πρέπει ΕΔΕΚ-Οικολόγοι να ξεπεράσουν το υπόλοιπο του ΔΗΣΥ, δηλαδή τις 25.500, σημειώνω ξανά ότι τα κόμματα του κέντρου συνήθως καταγράφουν ψηλότερη αποχή, άρα εξ ορισμού η ΕΔΕΚ και οι Οικολόγοι θα έχουν ψηλότερη αποχή. Στις ευρωεκλογές του 2009 η ΕΔΕΚ και Οικολόγοι ως κόμματα είχαν καταγράψει αποχή πέραν του 50%. Μαζί τα δύο κόμματα το 2009 είχαν λάβει 30.169+4.602 = 34.771 ψήφους, σημειώνεται όμως ότι η ΕΔΕΚ είχε σημαντική εισροή από το ΔΗΚΟ, η οποία την είχε βοηθήσει, κάτι που με την εκλογή του Νικόλα Παπαδόπουλου ενδεχομένως να μην υπάρξει. Ταυτόχρονα πρέπει κανείς να λάβει υπόψη και τον παράγοντα «Συμμαχία Πολιτών». Τυχόν διαρροές της ΕΔΕΚ ή των Οικολόγων στη Συμμαχία ενδέχεται επίσης να τους επηρεάσουν.

Συνεπώς, το αντίδοτο, σε μια απομακρυσμένη μεν αλλά όχι εντελώς απαγορευτική 3η έδρα στον ΔΗΣΥ, είναι η ΕΔΕΚ και οι Οικολόγοι να πάρουν τους ψηφοφόρους τους στην κάλπη ώστε να εξασφαλίσουν έναν αριθμό ψήφων τουλάχιστο 30.000 και να σιγουρέψουν την τελευταία έδρα. Σκεφτείτε απλά το σενάριο να υπάρξει 50% αποχή, συνεπώς 285.000 έγκυρα. Το μέτρο σε αυτήν την περίπτωση θα ανέλθει στις 47.500 ψήφους. Εάν ο ΔΗΣΥ λάβει επίσης 130.000 ψήφους, τότε θα λάβει 2 έδρες και το αχρησιμοποίητο υπόλοιπό του θα ανέλθει στις 35.000 ψήφους. Άρα, εάν η ΕΔΕΚ-Οικολόγοι δεν ξεπεράσουν τις 35.000 ίσως χάσουν την έδρα. Ακόμα εάν ο ΔΗΣΥ λάβει 120.000 με 285.000 έγκυρα, ΕΔΕΚ-Οικολόγοι θα πρέπει να ξεπεράσουν τις 25.000 ψήφους, ώστε να διασφαλίσουν την 6η έδρα.

Όλα βεβαίως που έχω εξηγήσει για ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ-ΕΔΕΚ/Οικολόγους αναπροσαρμόζονται ανάλογα του πόσες ψήφους θα λάβουν τα κόμματα. Ένα μιλήσουμε στη λογική του σεναρίου του 2009, δηλαδή τα κόμματα να κινηθούν κοντά στις ίδιες ψήφους που έχουν λάβει και τότε, το οποίο θεωρητικά τουλάχιστον είναι και το επικρατέστερο σενάριο, αυτό θα σημαίνει ότι οι έδρες θα κατανεμηθούν με βάση την υφιστάμενη κατανομή, δηλαδή 2-2-1-1. Και πάλι, όμως, θα πρέπει να προσμετρήσουμε και τον παράγοντα «Συμμαχία Πολιτών», η οποία από τη στιγμή που θα λάβει ψήφους, σημασία θα έχει από πού θα προέλθουν. Επιπλέον, οι εκλογές είναι πολλές φορές απρόβλεπτες.

Θα πάρει την πέμπτη έδρα το ΔΗΚΟ;

Νομίζω η εκλογή του Νικόλα Παπαδόπουλου δίδει μια νέα διάσταση, όπως και να έχει το ΔΗΚΟ θα δοκιμαστεί. Θεωρώ, όμως, ότι θα πάρει την 5η έδρα, εξάλλου και το 2009 και κάτω από δύσκολες συνθήκες είχε λάβει 37.625 ψήφους και πήρε την έδρα στη Β΄φάση.

Ελπίζει σε εισροές

Τι θα βοηθήσει τη Συμμαχία;


Οι εκλογές για τη Συμμαχία είναι σαφώς μια σημαντική δοκιμασία. Πρώτο, θα μετρήσει τη δύναμή της για πρώτη φορά, ώστε να γνωρίζει και πού βρίσκεται από πλευράς ψήφων και δεύτερο θα φανεί από πού πηγάζει αυτή της η δύναμη. Ενδεχόμενες εισροές από ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΕΥΡΩΚΟ, Οικολόγους σαφώς και θα την βοηθήσουν, το σημαντικότερο όμως είναι ότι ενδεχομένως να κρίνουν και το τελικό αποτέλεσμα.
Εν κατακλείδι, σημειώνω ότι η κάθοδος της Συμμαχίας, όπως έχω προαναφέρει, είναι ένα σημαντικό στοιχείο σε αυτές τις εκλογές, πέραν αυτού δύο είναι οι παράγοντες που θα κρίνουν τον αριθμό των εδρών που θα λάβει το κάθε κόμμα.

Το ύψος της συνολικής αποχής, άρα και το μέγεθος του εκλογικού μέτρου, καθώς η αποχή ανά κόμμα. Βεβαίως, υπάρχουν και οι δευτερογενείς παράγοντες, οι οποίοι θα κρίνουν τον αριθμό των ψήφων που θα εισρεύσουν σε κάθε κόμμα. Για παράδειγμα, η ποιότητα του κάθε ψηφοδελτίου και το πόσον οι υποψήφιοι που θα το απαρτίζουν θα είναι ικανοί να φέρουν ψήφους, δεν μπορεί να παραγνωριστεί.