Σημερινή

Παρασκευή, 21/09/2018
RSS

Ουδείς χαίρεται με την Τρόικα...

| Εκτύπωση | 28 Σεπτέμβριος 2014, 07:00 | Του Χρίστου Χαραλάμπους

Χάρης Γεωργιάδης: Να επαναλάβω ότι εμείς τους προσκαλέσαμε στην Κύπρο

«Φταίνε και οι Τράπεζες αλλά τις υπερβολές τους εξέθρεψαν πολιτικές αποφάσεις», τονίζει ο Χάρης Γεωργιάδης

ΦΤΑΣΑΜΕ να έχουμε τον υψηλότερο ιδιωτικό δανεισμό σε όλη την Ευρώπη. Κάποιοι τότε όταν αυτό συνέβαινε μιλούσαν για ένα νέο οικονομικό θαύμα…


Α΄ΜΕΡΟΣ

Η Τρόικα δεν πρόκειται να τοποθετηθεί αποσπασματικά και για επιμέρους νομοθεσίες, ξεκαθαρίζει σε συνέντευξή του στη «Σημερινή», λίγο μετά τις αποφάσεις της Βουλής, ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης. Ο επικεφαλής της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης αξιολογεί θετικά τις πρόσφατες αποφάσεις, την ίδια ώρα που προειδοποιεί ότι διακυβεύονται πολύ περισσότερα από μία απλή δόση, αν το πρόγραμμα δεν προχωρήσει κανονικά. Τοποθετείται επίσης για την ευθύνη των Τραπεζών, απαντά σε ερωτήματα που αφορούν την Κεντρική Τράπεζα και απευθύνεται στους δανειολήπτες.

Στο αυριανό δεύτερο μέρος της συνέντευξης οι πολύ σημαντικές αναφορές του Χάρη Γεωργιάδη για τον Προϋπολογισμό. Διαβάστε επίσης αύριο πώς ο ίδιος περιγράφει τις στιγμές στο Προεδρικό Μέγαρο όταν εξέφρασε την ετοιμότητά του να παραιτηθεί λόγω... εκποιήσεων.

-Είχαμε προ ημερών τις αποφάσεις της Βουλής. Ως Υπουργός Οικονομικών πώς τις κρίνετε;

-Αξιολογώ θετικά την απόφαση της Βουλής επειδή ακριβώς κινείται προς μία κατεύθυνση γεφύρωσης των διαφορών που έχουν προκύψει και οι οποίες, μεταξύ άλλων, έχουν αναστείλει τη χρηματοδότηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Βεβαίως για να αποκατασταθεί αυτή η χρηματοδότηση θα πρέπει να υπάρξει ρύθμιση, με τρόπο που να ικανοποιεί και τους δανειστές για το σύνολο των νομοθετημάτων.

-Άρα αντιλαμβάνομαι ότι δεν έχουμε ακόμη οποιαδήποτε επιμέρους αντίδραση της Τρόικας, η οποία αναμένει τις τελικές συνολικές αποφάσεις…

-Σωστά.

-Πότε λοιπόν να περιμένουμε εξελίξεις και τι σημαίνει αυτό σε επίπεδο χρονοδιαγραμμάτων εφαρμογής του προγράμματος;

-Ελπίζω οι εξελίξεις να είναι τέτοιες που να αποκαταστήσουν τη χρηματοδότηση και να επαναφέρουν την πολύ αποτελεσματική πολιτική εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων και της εξυγίανσης, που είναι αυτή που, με τη σειρά της, έχει επιτρέψει και διασφαλίζει τη σταδιακή αποκατάσταση της διεθνούς εμπιστοσύνης προς την οικονομία μας. Και μέσω αυτής της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης και της δυνατότητάς μας τελικά θα σταθούμε ως οικονομία στα πόδια μας. Παράταση της εκκρεμότητας θα έχει αρνητικές συνέπειες, όχι μόνο σε σχέση με το αυστηρό πλαίσιο των δημόσιων οικονομικών, αλλά και ευρύτερα σε σχέση με αυτή την προοπτική, να μπορέσει δηλαδή η οικονομία μας να ορθοποδήσει.

-Δηλαδή δεν είχαμε επί του παρόντος οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη ή αρνητικά μηνύματα από τις διεθνείς αγορές σε σχέση με αυτή την εκκρεμότητα. Δεν υπήρξε, με λίγα λόγια, ακόμη τουλάχιστον, αρνητική αντανάκλαση.

-Αυτό που πράγματι εξακολουθεί να σημειώνεται είναι μια προσπάθεια της Κύπρου να διορθώσει με αποφασιστικότητα όλα όσα την είχαν οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου κρίση. Καταγράφεται η ξεκάθαρη τάση διόρθωσης που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται αλλά και μια θετική προοπτική. Σαφώς έχουμε καταφέρει για την ώρα να διατηρήσουμε αυτή τη θετική εικόνα που σχετίζεται με τις προσπάθειές μας για τη διόρθωση της οικονομίας μας. Και είναι ακριβώς αυτή την προοπτική που πρέπει όλοι, με σοβαρές και υπεύθυνες αποφάσεις, να τη διαφυλάξουμε.

-Οι αποφάσεις της Βουλής σημαδεύτηκαν από διάφορες αναφορές. Π.χ. ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ έστειλε μήνυμα στην Τρόικα ότι δεν μπορεί μια χώρα εξουθενωμένη να δώσει μια τέτοια μάχη αποκατάστασης. Τελικά πώς λειτουργεί η Τρόικα και πώς προσεγγίζει το θέμα των εκποιήσεων;

-Δεν θεωρώ πως, με τις αποφάσεις και τη νομοθεσία που έχει προταθεί από την Κυβέρνηση, οδηγούμαστε σε ανεξέλεγκτες εκποιήσεις. Έπρεπε ούτως ή άλλως να εκσυγχρονίζαμε το νομοθετικό πλαίσιο των εκποιήσεων, το οποίο θεωρώ πως όλοι αναγνωρίζουν ότι ήταν απαρχαιωμένο, δυσλειτουργικό και επέτρεπε την εκμετάλλευση, εκ μέρους κάποιων, τόσο των καταθετών όσο και των συμπολιτών μας αλλά και επιχειρήσεων που προσπαθούσαν και ήταν -και είναι ακόμη- συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Συνεπώς, δεν τίθεται θέμα σε σχέση με την ανάγκη βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου.

Γενικότερα όμως σε σχέση με τον παρεμβατικό ρόλο της Τρόικας, σε σημαντικές αποφάσεις, θα έλεγα πως κανείς μα κανείς δεν μπορεί να είναι ικανοποιημένος. Κανένας δεν μπορεί να νιώθει ευτυχής για την παρουσία τρίτων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων από τους δημοκρατικούς μας θεσμούς. Πράγματι, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως τα προηγούμενα χρόνια επιτρέψαμε λόγω λαθών και παραλείψεων να βρεθούμε σε αυτή την πολύ δύσκολη ανάγκη.

-Επειδή μιλάμε συνεχώς για λάθη και παραλείψεις, μήπως ξεχνάμε ότι τελικά φάνηκε να ήταν δομικά τα προβλήματα της οικονομίας μας;

-Ήταν και δομικά. Βεβαίως και πρέπει να το αναγνωρίσουμε. Και από τη στιγμή που τώρα αναγνωρίζουμε την ύπαρξη δομικών προβλημάτων θα πρέπει να αναγνωρίσουμε και την ανάγκη προώθησης διαρθρωτικών αλλαγών που θα τα διορθώσουν, είτε υπάρχει Τρόικα είτε όχι. Αλλά εκτός από τα διαχρονικά, δομικά προβλήματα, δυστυχώς συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις ή απουσία αποφάσεων ή αναβλητικότητα στη λήψη αποφάσεων ή λανθασμένες εκτιμήσεις, τα διόγκωσαν, σε σημείο ουσιαστικά σχεδόν μη αναστρέψιμο. Μια κρίση διαστάσεων και άνευ προηγουμένου.

Για να πάει ο τόπος μπροστά…

-Να επανέλθουμε στον ρόλο που διαδραματίζει η Τρόικα.


-Ναι, επαναλαμβάνω ότι κανείς δεν μπορεί να είναι ευχαριστημένος. Αλλά εμείς προκαλέσαμε -και την προσκαλέσαμε ουσιαστικά- στην Κύπρο. Και στο χέρι μας είναι, όχι με τον λαϊκισμό, τις ρητορείες και την άρνηση, αλλά με αποφάσεις και πολιτικές που ήδη έχουν αρχίσει να φέρνουν αποτελέσματα, σύντομα να ορθοποδήσουμε, ώστε να μην υπάρχει πλέον ανάγκη παρουσίας της Τρόικας.

-Τώρα που έχουμε διανύσει το μεγαλύτερο κομμάτι του προγράμματος και με τους τόσους μήνες που κατέχετε το χαρτοφυλάκιο του Υπουργού Οικονομικών, θέλω να ξαναρωτήσω. Έχετε πλέον ξεκάθαρη άποψη του τι έφταιξε και ανοίξαμε τις κερκόπορτες; Οι τράπεζες, τα δημοσιονομικά - πώς επιμερίζεται η ευθύνη;

-Χωρίς αμφιβολία μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί οι εξελίξεις που οδήγησαν την κυπριακή οικονομία σε αυτή την κρίση και που κατέστησαν αναπόφευκτη την παρουσία της Τρόικας. Βεβαίως τα προβλήματα εστιάζονταν και στο τραπεζικό σύστημα και στα δημόσια οικονομικά. Αλλά και στις δύο αυτές περιπτώσεις, συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις επιδείνωσαν τα προβλήματα και τα οδήγησαν στο σημείο της κρίσης.

Είναι για αυτό που τονίζω την ανάγκη αξιόπιστης πολιτικής, απαλλαγμένης από ιδεολογικές παρωπίδες, απαλλαγμένης από το σύνδρομο του λαϊκισμού και της ευθυνοφοβίας, που με τόλμη να οδηγεί στη διόρθωση και την αποκατάσταση της προοπτικής της οικονομίας μας. Όχι μόνο για να διασφαλίσουμε πως δεν θα επαναληφθούν εκείνα τα λάθη, αλλά κυρίως για να πάει ο τόπος μπροστά.

-Σε αυτό τον αγώνα που δίνετε, αφού μιλήσατε και για ευθύνη του τραπεζικού συστήματος, πρέπει να έχετε συμπαραστάτες τις τράπεζες και την Κεντρική Τράπεζα. Είστε μέχρι στιγμής ευχαριστημένος;

-Όπως σωστά έχετε υποδείξει, τα λάθη είχαν αποκτήσει διαρθρωτικό δομικό χαρακτήρα, συσσωρεύονταν και κλιμακώνονταν. Το τραπεζικό μας σύστημα την περασμένη δεκαετία διογκώθηκε αλόγιστα. Η πιστωτική επέκταση, ο δανεισμός, δηλαδή, επίσης ήταν αλόγιστος και σε μη βιώσιμο επίπεδο. Φτάσαμε να έχουμε τον υψηλότερο ιδιωτικό δανεισμό σε όλη την Ευρώπη. Κάποιοι τότε όταν αυτό συνέβαινε μιλούσαν για ένα νέο οικονομικό θαύμα.

-Δεν ήταν; Ήταν θαύμα με.. δανεικά;

-Στην πράξη ακριβώς δεν ήταν. Ήταν μια επίπλαστη κατάσταση, βασισμένη σε μη βιώσιμο δανεισμό, ουσιαστικά μια φούσκα που είχε δημιουργηθεί. Για να προκύψει μια τέτοια κατάσταση, ασφαλώς υπάρχουν ευθύνες και των τραπεζών και των εποπτικών αρχών. Και αυτό πρέπει να είναι βασικό συστατικό των συμπερασμάτων που πρέπει να ληφθούν υπόψη στην πορεία διόρθωσης. Έκτοτε θεωρώ πως έχουμε εισέλθει σε μια πορεία διόρθωσης.

Έχει ενισχυθεί το πλαίσιο εποπτείας του τραπεζικού συστήματος με νέες νομοθεσίες και διαδικασίες, όπως η ένταξη Συνεργατισμού κάτω από την εποπτεία της Κεντρικής. Και σε επίπεδο τραπεζών γίνεται μια τεράστια προσπάθεια και παρά το γεγονός ότι καταγράφονται ακόμη υστερήσεις και προβλήματα, θέλω να αξιολογήσω τη συνολική προσπάθεια θετικά.

-Συζητήθηκε έντονα η πράξη της Κεντρικής να στείλει επιστολή στο ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου για παραιτήσεις.

-Η απάντησή μου είναι ότι δεν θα σχολιάσω τις οποιεσδήποτε συγκεκριμένες αποφάσεις της ανεξάρτητης εποπτικής αρχής.

Οι μαζικές επιστολές από τις τράπεζες

- Σε ό,τι τώρα αφορά την αποστολή μαζικών επιστολών από τις τράπεζες: Δεν στέλνουν λανθασμένα μηνύματα; Η οικονομία, το ξέρετε καλά, είναι και ψυχολογία.


-Συμφωνώ. Από την άλλη δεν είμαι βέβαιος ποιοι έχουν πάρει τέτοια επιστολή και δεν θα ήθελα να προβώ σε γενικευμένα σχόλια - αν οι επιστολές απευθύνονται σε όσους δεν συνεργάζονται συστηματικά κλπ.

-Κατά τις τράπεζες, έχουν σταλεί επιστολές σε όσους έχουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Είναι επιστολές ενημέρωσης για τους τρόπους που πρέπει να λειτουργήσουν αυτοί οι δανειολήπτες.

-Αν είναι όπως λένε, δεν πρόκειται για ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη. Όπως εσείς το αναφέρεται, δεν το θεωρώ αρνητικό, αν τονίζονται στην επιστολή οι επιλογές της συνεργασίας, της αναδιάρθρωσης, της προσπάθειας δηλαδή, που αποτελεί και υποχρέωση των τραπεζών και των δανειοληπτών, να βρεθεί μια βιώσιμη λύση.

Αυτό είναι το σημείο που θα ήθελα να τονίσω, την ανάγκη δηλαδή εκ μέρους και των δύο πλευρών, για κατάληξη σε βιώσιμες αναδιαρθρώσεις των δανείων, που είναι ο μόνος ουσιαστικά τρόπος που θα αποκλιμακώσει το πρόβλημα, το οποίο -όπως έχω ήδη περιγράψει- προκλήθηκε από τον υπερδανεισμό των προηγούμενων ετών. Μόνο μέσα από αυτές τις βιώσιμες αναδιαρθρώσεις θα επιτευχθεί η αποκλιμάκωση. Και αυτή είναι η παραίνεσή μου τόσο προς τις τράπεζες όσο και προς τους δανειολήπτες.

Περί Συνεργατισμού…

-Ρωτώ ευθέως. Προκύπτει ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης του Συνεργατισμού; Επειδή σε συνέντευξή σας την περασμένη βδομάδα είπατε ότι θα χρησιμοποιηθεί το μαξιλαράκι ενός δις από το πρόγραμμα για στήριξη του Συνεργατισμού.


-Δεν προκύπτει τέτοια ανάγκη. Βεβαίως από την αρχή του προγράμματος υπάρχει ένα διαθέσιμο ποσό.

-Είπατε ότι αυτό θα αντληθεί.

-Θα χρησιμοποιηθεί μόνο και στην έκταση που ενδεχομένως θα προκύψει μέσα από τα stress test, που βασίζονται σε όλες τις τράπεζες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο σε μια επιπρόσθετη, κεφαλαιουχική θωράκιση, ενόψει της ένταξής τους στην Τραπεζική Ένωση. Σε περίπτωση συνεπώς, που κάποια επιπρόσθετα κεφάλαια χρειαστούν, όχι λόγω ελλείμματος αλλά λόγω της επιπρόσθετης θωράκισης, υπάρχει διαθέσιμο το ποσό.

-Εσείς ελπίζετε ότι δεν θα χρειαστεί;

-Δεν έχω πληροφόρηση.

-Αν δεν χρειαστεί και παραμείνει αυτό το μαξιλαράκι, προφανώς δεν θα το αντλήσουμε για να μην αυξήσουμε και το δημόσιο χρέος.

-Προφανώς.

Ένταξη των τραπεζών στην Τραπεζική Ένωση

-Τι θα αλλάξει με την ένταξη των τραπεζών στην Τραπεζική Ένωση της ΕΕ;


-Θα είναι μια σημαντικότατη ενίσχυση της εμπιστοσύνης που, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Κύπρο, είχε κλονιστεί. Θα ενισχύσει ακόμη την αξιοπιστία σε σχέση με τον έλεγχο και την εποπτεία των τραπεζών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

-Θα αλλάξουν οι πρακτικές που ακολουθούν οι τράπεζες;

-Δεν θα διαπιστώσουμε στην καθημερινή επαφή μας με τις τράπεζες οποιαδήποτε διαφορά, αλλά θεωρώ ότι θα υπάρχει ένα πολύ πιο αξιόπιστο πλαίσιο ελέγχου για να μην ξαναφτάσουμε σε τραπεζικές κρίσεις, που μαζί με τα δημόσια οικονομικά κλόνισαν και τη δική μας οικονομία.

-Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων έκανε μια δήλωση που δημιούργησε «θέμα». Ότι, δηλαδή, κονδύλια για μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν έφτασαν ουσιαστικά στον προορισμό τους.

-Έχει γίνει διευκρινιστική ανακοίνωση. Ξεκάθαρη ανακοίνωση ότι ουδέποτε υπήρξε αμφιβολία πού διοχετεύτηκαν οι πόροι αλλά μια κοινή έγνοια για να διασφαλίσουμε ότι πόροι που τώρα θα δοθούν έγκαιρα θα διοχετευτούν εκεί που πρέπει.

*Αύριο το β’ μέρος της συνέντευξης