Η υπόθεση του Κοινού Ανακοινωθέντος ξεκόλλησε τελικά με μιαν απλή… σπρωξιά

Πεθαίνει πρόωρα η κυβέρνηση συνεργασίας, αφού το ΔΗΚΟ εγκαταλείπει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ενώ γεννιέται ένας νέος γύρος συνομιλιών και, την ίδια στιγμή, θα τερματισθεί η θητεία του Αλεξάντερ Ντάουνερ στο Κυπριακό

· Χρειάστηκε “σπρώξιμο” για να φτάσουμε σε συμφωνία
· Το Κοινό Ανακοινωθέν, κύκνειο άσμα του Ντάουνερ
· Αμερικανικές εγγυήσεις για την ΑΟΖ και την κυριαρχία της Δημοκρατίας
· Η Κύπρος θα στηριχτεί και οικονομικά μέχρι τη συμφωνία για λύση

Οι εξελίξεις έτρεξαν τελικά ραγδαία τα τελευταία εικοσιτετράωρα. Η υπόθεση του «Κοινού Ανακοινωθέντος» τελικά ξεκόλλησε με μιαν «απλή σπρωξιά» και μαζί φέρνει τον πολυαναμενόμενη αλλαγή φρουράς στο πόστο του κ. Ντάουνερ. Ριζικές αλλαγές προκύπτουν όμως και στο «εσωτερικό μέτωπο», αφού με τις εξελίξεις αυτές ο Νικόλας Παπαδόπουλος οδηγεί το ΔΗΚΟ εκτός συγκυβέρνησης, στην αντιπολίτευση. Η σκηνή της ταυτόχρονης παρουσίας στο Προεδρικό Νικόλα - Μάριου μένει στην ιστορία σαν χτυπητή περίπτωση πολιτικού σκηνικού. Όσοι όμως γνώριζαν τι γινόταν στο «παρασκήνιο» τον τελευταίο καιρό δεν εντυπωσιάζονται από την ταχύτητα των εξελίξεων...

Ξαφνικό φάνηκε, αλλά δεν ήταν

Αυτό που φάνηκε ραγδαίο, στην πραγματικότητα προετοιμαζόταν εδώ και μερικές εβδομάδες. Αρκετά πριν από την παρουσία της Αμερικανίδας υφυπουργού, η αμερικανική διπλωματία είχε αποφασίσει να κινηθεί αποφασιστικά. Τώρα, όχι μόνο θεωρείται βέβαιο, αλλά ευρύτατα γνωστό από μερικές μέρες: ευρέθη Κοινό Ανακοινωθέν. Η παρέμβαση του αμερικανικού παράγοντα ήταν καθοριστικής σημασίας.

Όπως ήρθαν τα πράγματα, μαζί με το Κοινό Ανακοινωθέν έρχονται μια... γέννηση και δύο... θάνατοι. Πεθαίνει πρόωρα η κυβέρνηση συνεργασίας, αφού το ΔΗΚΟ εγκαταλείπει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Γεννιέται όμως αυτόματα ένας νέος γύρος συνομιλιών. Τον οποίο πολλοί θέλουν να θεωρούν ως τον τελικό, αλλά όπως και να ’χει, τον τελευταίο. Την ίδια ώρα όμως που θα γεννηθεί νέος κύκλος διαπραγματεύσεων, θα τερματισθεί μαζί και η θητεία του Αλεξάντερ Ντάουνερ στο Κυπριακό. Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι η κοινοποίηση της συμφωνίας για Κοινό Ανακοινωθέν θα είναι και το... κύκνειο άσμα του Αυστραλού διπλωμάτη ο οποίος τόσο πολύ συζητήθηκε τα τελευταία χρόνια. Όλα δείχνουν ότι το Ανακοινωθέν βασίστηκε εν πολλοίς πάνω στην τελική πρόταση της ελληνικής πλευράς, όπως την προώθησε ο Νίκος Αναστασιάδης. Γι’ αυτόν και μόνο τον λόγο η αποδοχή του ήταν «υποχρεωτική» και έπρεπε να θεωρείται σίγουρη. Όπως δήλωσε την Πέμπτη ο ίδιος ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, «ικανοποιούνται οι παράμπετροι τις οποίες θέσαμε».

Από πλευράς Προεδρικού το φυσικό σχόλιο είναι ότι «πετύχαμε εκείνο που επιδιώκαμε και έτσι προχωράμε».

ΔΗΚΟ, σαν έτοιμοι από καιρό

Θα προχωρήσουν όμως χωρίς τον Νικόλα. Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ μόλις είχε αντιληφθεί ότι οδηγούμασταν σε κατάληξη της προσπάθειας, διευκρίνισε ότι αν επρόκειτο για το «γνωστό κείμενο», είχε διαφωνία και θα διαχώριζε τη θέση του. Το είπε και θα το κάνει εστιάζοντας την προσοχή του σε 2-3 λέξεις.

Εκείνο που ενοχλεί ιδιαίτερα το ΔΗΚΟ και του δίνει κάποιο πραγματικό έρεισμα να διαφωνήσει, είναι η φράση «προέρχεται εξίσου από τους Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους», που αναφέρεται στην κυριαρχία. Είναι όμως αυτή η αναφορά που τελικά ήταν απαραίτητη για να είχε πιθανότητες το κείμενο να γίνει αποδεχτό και από την τουρκική πλευρά. Ο Νικόλας Παπαδόπουλος χαρακτήρισε το τελικό ανακοινωθέν «κακό και ασύμφορο» και «εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη».

Πηγές που πρόσκεινται στο Προεδρικό, χωρίς να κρύβουν και δόση πικρίας, ανέφεραν ότι η αντίδραση του Προέδρου του ΔΗΚΟ δείχνει μιαν «αξιοσημείωτη ετοιμότητα», ενώ άφηναν αιχμές ότι ο νέος Πρόεδρος του ΔΗΚΟ συμπεριφέρθηκε «σαν να έψαχνε να βρει αφορμή...». «Στο κάτω-κάτω», παρατηρούσαν, «ας περιμένει να δει πώς θα προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις…». Για να λάβουν όμως πληρωμένη απάντηση από τον περίγυρο του Δηκοϊκού Προέδρου πως «αν ο Αναστασιάδης αποφάσισε να γίνει Χριστόφιας, ο Νικόλας δεν θα γίνει Καρογιάν…».

Η αποχώρηση πάντως του ΔΗΚΟ από την κυβέρνηση και το τέλος της στήριξης στον Πρόεδρο Αναστασιάδη ανοίγει ένα σωρό θέματα, ιδιαίτερα σχετικά με την εφαρμογή των μνημονιακών υποχρεώσεων και τα «καυτά» νομοσχέδια που πρέπει να περάσουν. Πολλοί διερωτώνται αυτές τις μέρες πώς θα χειριστεί το θέμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Δημοκρατικός Συναγερμός, αλλά επίσης και ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ. Τα πράγματα δεν θα είναι απλά ούτε για τη μια ούτε για την άλλη πλευρά.

Πώς θα στηρίξουν οι ΗΠΑ την προσπάθεια για λύση

ΑΛΛΑ η διαμεσολάβηση των Αμερικανών, εκτός του ότι «ξεκόλλησε» το ζήτημα του Κοινού Ανακοινωθέντος, φαίνεται να έχει και «ουρά». Διότι ο στόχος δεν είναι το ίδιο το ανακοινωθέν, αλλά να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις μέχρι τελική συμφωνία. Σύμφωνα με όσους βρέθηκαν κοντά στα πράγματα όλην αυτή την κρίσιμη περίοδο, η κατάληξη των διαπραγματεύσεων «δεν είναι για αύριο-μεθαύριο». Για διάφορους λόγους θα χρειαστούν αρκετοί μήνες, πιθανότατα περισσότερο από ένας χρόνος μέχρι να μπορεί να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.

Επομένως θα πρέπει η όλη διαδικασία και η προσπάθεια του Κύπριου Προέδρου να έχει κάποια στήριξη για να φτάσει μέχρι τέλους. Εκτός από την απομάκρυνση του Αλεξάντερ Ντάουνερ που θα δώσει «ανάσα εμπιστοσύνης», οι ΗΠΑ φαίνεται να είναι διατεθειμένες να δημιουργήσουν θετικά αισθήματα στην ελληνική κοινή γνώμη. Μόνο έτσι θα μπορέσει και μετά το Ανακοινωθέν ο Νίκος Αναστασιάδης να κάνει αποφασιστικά βήματα.

Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, η προσπάθεια να κερδηθεί η εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης περιλαμβάνει σημαντικές κινήσεις. Πέραν των όσων ακούγονται για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, θα υπάρξει εγγύηση για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την απρόσκοπτη συνέχιση των προσπαθειών αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων, αλλά και κάποιου είδους εγγύηση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι αν πράγματι υπάρξουν συγκεκριμένες αμερικανικές κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση, μπορεί τελικά να έχουν μεγαλύτερη ισχύ από οποιεσδήποτε αναφορές στο Κοινό Ανακοινωθέν. Διότι με αυτό τον τρόπο η σημερινή Κυπριακή Δημοκρατία θα προχωρήσει μέχρι τυχόν συμφωνία για λύση με ξεκάθαρη την κυριαρχία της και κάτι τέτοιο, όπως λέγεται, μπορεί «να αντανακλά άμεσα και στη συμφωνία στην οποία θα καταλήξουμε».

Οι ίδιες πληροφορίες κάνουν λόγο όμως και για ένα άλλο μεγάλο «κρυφό χαρτί». Ότι, δηλαδή, θα υπάρξει συγκεκριμένη μορφή στήριξης και βοήθειας στην προσπάθεια επανεκκίνησης της οικονομίας. Όσοι ασχολούνται για χρόνια με το Κυπριακό παρατηρούν ότι «αυτήν τη φορά δεν θα χρειαστούν υποσχέσεις ότι η λύση φέρνει οικονομικά οφέλη, αφού ήδη θα φέρει οικονομική στήριξη η διαδικασία των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων…».