Σημερινή

Κυριακή, 16/06/2019
RSS

Η διαχρονική υποκρισία του Η.Β. για ΑΟΖ

| Εκτύπωση | 19 Μάιος 2019, 18:04 | Του Μάριου Πούλλαδου

ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΑΝ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΕΣ ΜΕ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΗ ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

ΟΤΑΝ Ο ΛΟΡΔΟΣ ΧΑΝΕΪ ΑΠΑΝΤΟΥΣΕ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΛΟΡΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Φ.Α. ΤΗΣ ΚΔ ΚΑΙ ΔΗΛΩΝΕ ΠΩΣ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΗ» ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ

Η απαράδεκτη αυτή στάση του Ηνωμένου Βασιλείου για το θέμα της ΑΟΖ δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, καθώς όλα τα προηγούμενα χρόνια το Λονδίνο διατηρούσε μια ποντιοπιλατική-υποκριτική στάση για το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αξιοποιήσει τους φυσικούς της πόρους


Τη δίκαιη οργή της Λευκωσίας και των πολιτικών κομμάτων πυροδότησε αυτήν την εβδομάδα η δήλωση του Υπουργού Ευρώπης του Ηνωμένου Βασιλείου, Σερ Άλαν Ντάνκαν, σε σχέση με τις τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ και την εγκατάσταση του γεωτρύπανου «Πορθητής», περίπου 40 ναυτικά μίλια δυτικά της Πάφου.

Η διφορούμενη ανακοίνωση του Foreign Οffice, που ακολούθησε, δεν κατάφερε να κατευνάσει τις αντιδράσεις, αλλά έριξε περισσότερο λάδι στη φωτιά, αφού επί της ουσίας επαναδιατύπωσε τη θέση του Λονδίνου, ότι αναγνωρίζει το κυριαρχικό δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αξιοποιήσει το πετρέλαιο και το αέριο στη διεθνώς «συμφωνημένη» ΑΟΖ της, αφήνοντας μια εποικοδομητική ασάφεια να αιωρείται.

Η απαράδεκτη αυτή στάση του Ηνωμένου Βασιλείου για το θέμα της ΑΟΖ δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, καθώς όλα τα προηγούμενα χρόνια το Λονδίνο διατηρούσε μια ποντιοπιλατική-υποκριτική στάση για το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αξιοποιήσει τους φυσικούς της πόρους.

Η «ξεκάθαρη» θέση Λίντινγκτον

Στις 16 Δεκεμβρίου 2014, ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Ντέιβιντ Λίντινγκτον πραγματοποιεί συνάντηση στη Λευκωσία με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Σε δηλώσεις του, εξερχόμενος του Προεδρικού Μεγάρου, ανέφερε ότι «η πολιτική της Βρετανικής Κυβέρνησης είναι πολύ ξεκάθαρη: Αναγνωρίζουμε την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και μόνον της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναπτύξει οποιουσδήποτε υδρογονάνθρακες μπορεί να υπάρχουν εντός των υδάτων της».

Επεσήμανε, ωστόσο, παράλληλα, πως τα αποθέματα υδρογονανθράκων θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν προς όφελος όλων των Κυπρίων και πως θα είναι ένα μεγάλο βραβείο, κατά την έκφρασή του, της λύσης. Την ίδια ώρα, ο Τούρκος πρώην Πρωθυπουργός, Αχμέτ Νταβούτογλου, εκτόξευε νέες απειλές κατά της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ, τονίζοντας πως δεν μπορεί να αποκλείσει την Τουρκία και το ψευδοκράτος. Στο πλαίσιο αυτό έθεσε το εξής εκβιαστικό δίλημμα: «Ή άμεση λύση του Κυπριακού ή συγκρότηση της επιτροπής για συνδιαχείριση των υδρογονανθράκων».

Συνάντηση Αναστασιάδη-Κάμερον

Σε επίσκεψή του στο Λονδίνο, στις 19 Σεπτεμβρίου 2015, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης συναντήθηκε με τον πρώην Πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, θέματα ενέργειας, με έμφαση στις εξελίξεις στην περιοχή, μετά και τα αποτελέσματα εντός της ΑΟΖ της Αιγύπτου και πώς, μέσα από συνέργειες στην περιοχή, μπορεί η ανατολική Μεσόγειος να λειτουργήσει ως εναλλακτικός ενεργειακός διάδρομος για την Ευρώπη. Καμία ανακοίνωση από το Foreign Office δεν επιβεβαίωσε τα όσα συζητήθηκαν σχετικά με τα ενεργειακά.

Η αμφισβήτηση του Ρικ Τοντ

Την ίδια περίοδο, σε συνέντευξή του σε κυπριακή εφημερίδα το 2015, ο τότε Ύπατος Αρμοστής του Η.Β. στο νησί, Ρικ Τοντ, δήλωσε σχετικά με την ΑΟΖ: «Tο ΗΒ αναγνωρίζει την ΚΔ και όχι οποιαδήποτε άλλη οντότητα στο νησί. Πάντα δηλώνουμε ότι η ΚΔ έχει τη δική της κυρίαρχη ΑΟΖ κι έχει το δικαίωμα να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς της πόρους, αλλά έχουμε επίσης πει ότι αυτοί οι πόροι θα πρέπει να μοιραστούν σε όλους τους Κυπρίους. Η ερώτηση, γιατί η Τουρκία έκανε αυτά που έκανε, θα πρέπει να απευθυνθεί στον Τούρκο Πρέσβη, αντί στον Ύπατο Αρμοστή της Βρετανίας. Αναγνωρίζεται ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη διεθνή Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και υπάρχει μια διαφορά, μια διένεξη/αμφισβήτηση - αν προτιμάτε, αναφορικά με τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες στην ανατολική Μεσόγειο».

Μεταξύ άλλων, ο Βρετανός διπλωμάτης δήλωνε: «Ως ΗΒ, ανησυχούμε από τις όποιες ενέργειες γίνονται και οδηγούν σε αύξηση της έντασης στην περιοχή και επιθυμούμε, όπως και το ψήφισμα του ΣΑ αναφέρει, τα δύο μέρη να εργαστούν από κοινού για την επίτευξη μιας διευθέτησης στο Κυπριακό. Και να θυμόμαστε ότι η αιτία για να υπάρχουν ερωτήματα αναφορικά με τους υδρογονάνθρακες και για άλλα άλυτα ζητήματα είναι γιατί δεν έχει εξευρεθεί λύση στο κυπριακό πρόβλημα».

Αξιολογούσαν το τουρκικό θράσος

Μετά την παρεμπόδιση της γεώτρησης από το Saipem 12000 της ΕΝΙ στον στόχο Σουπιά του θαλάσσιου τεμαχίου 3 τον Φεβρουάριο του 2018, οι Βρετανοί -και συγκεκριμένα ο κύριος Ντάνκαν- δήλωναν πως «αξιολογούν την κατάσταση»: «I understand the issue to which my RH Friend refers, which is the issue of drilling for oil and gas on the edge of Cyprus; and we are assessing what has been reported over the last days or so on what exactly is happening in that area», ήταν η ακριβής δήλωσή του στην αγγλική γλώσσα, σύμφωνα με το Foreign Office. Τον ίδιο μήνα, ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών, Ιωάννης Κασουλίδης, δήλωνε πως το Ηνωμένο Βασίλειο θα μας πιέσει για ΑΟΖ.

Τα διλήμματα Μάθιου Κιντ

Στο ίδιο πλαίσιο, ο μετέπειτα Ύπατος Αρμοστής, Μάθιου Κιντ, σημείωσε τον Απρίλιο του 2018 ότι η κατάσταση στο νησί έχει προκαλέσει «εντάσεις και αμοιβαία δυσπιστία» στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. Εξέφρασε τη θέση ότι αναγκαστικά οι εξελίξεις στο θέμα των υδρογονανθράκων, καθώς και οι σχέσεις όπως εξελίσσονται τελευταίως μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, αποτελούν μέρος του κλίματος αυτήν τη στιγμή και θα ληφθούν υπόψη με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. «Αν και δεν είναι άμεσα μέρος της διαδικασίας, και ποτέ δεν ήταν, τώρα αποτελούν μέρος του κλίματος, στο οποίο η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί», ανέφερε.

Ο κ. Κιντ είπε, επίσης, ότι, εάν οι υδρογονάνθρακες μπορούν να αποτελέσουν κίνητρο για επίτευξη συμφωνίας, αυτό δεν μπορεί να συμβεί χωρίς να υπάρχει καθόλου επαφή μεταξύ των μερών επί του θέματος. Το πώς και το πότε θα μπορεί να γίνει αυτό, εξαρτάται από τα ίδια τα μέρη, ανέφερε.

Το αδιάφορο σφύριγμα του Λίλι

Τον Ιανουάριο του 2019, ο νέος Ύπατος Αρμοστής του Η.Β. στην Κύπρο, Στίβεν Λίλι, δήλωνε αναφορικά με το ζήτημα της ΑΟΖ:

«Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την ξεκάθαρη θέση ότι είναι δικαίωμα της Κύπρου να εκμεταλλεύεται τον πλούτο που υπάρχει στην ΑΟΖ της κι ότι θα πρέπει και οι δύο κοινότητες να επωφεληθούν απ’ αυτόν. Είναι, επίσης, πολύ σημαντικό να γίνονται κινήσεις που συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης (...). Πρόκειται για πολύ ευαίσθητο ζήτημα (σ.σ. οι υδρογονάνθρακες). Και οι δύο πλευρές θα πρέπει να χειριστούν το θέμα με προσοχή. Ο καλύτερος τρόπος για να ρυθμιστεί το ζήτημα είναι η συνολική λύση του Κυπριακού. Όσο το νησί παραμένει διαιρεμένο, όσο οι δύο κοινότητες αμφισβητούν θέματα που άπτονται της ιδιοκτησίας των φυσικών πόρων, όσο η Τουρκία στηρίζει τους Τουρκοκύπριους σε αυτήν τη διένεξη, είναι επόμενο ότι θα υπάρχει ένταση και αβεβαιότητα».

Ερωτήσεις φιλότουρκων Λόρδων στη Βρετανική Βουλή για Φ.Α.

Κατά καιρούς υπήρχαν ερωτήσεις στη Βουλή των Λόρδων από φιλότουρκους βουλευτές που πίεζαν την εκάστοτε κυβέρνηση να λάβει μέτρα κατά των γεωτρήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφού θεωρούσαν πως παραβιάζονται τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.

Ξεχωριστή ενδιαφέρουσα περίπτωση η ερώτηση στη Βρετανική Βουλή στις 15 Ιουλίου 2014 τού Λόρδου Northbrook, του Συντηρητικού Κόμματος, με αφορμή την επίσκεψη Μπάιτεν στην Κύπρο και την προοπτική κατασκευής τερματικού στο νησί με προμήθεια από τα κοιτάσματα Λεβιάθαν και Ταμάρ του Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο ρώτησε το εξής:

«Εάν μπορεί να συμφωνηθεί μια τέτοια ρύθμιση (κατασκευή τερματικού), το αέριο θα μπορούσε να διοχετευθεί στην Τουρκία, παρακάμπτοντας έτσι τις ρωσικές πηγές εφοδιασμού και παρέχοντας στην Κύπρο πολύ φθηνότερη ενέργεια», προσθέτοντας «αυτό θα μπορούσε να καταστεί εφικτό μόνο με ένα επανενωμένο νησί και τα οφέλη δεν θα γίνουν αισθητά για πολλά χρόνια. Μπορώ να ρωτήσω τον Υπουργό, εάν η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζει την ισότιμη κατανομή των φυσικών πόρων που βρίσκονται γύρω από το νησί μεταξύ των δύο κοινοτήτων; Υποστηρίζουν την εποικοδομητική πρόταση που είχε υποβάλει προηγουμένως η τουρκοκυπριακή πλευρά κατά την περίοδο 2011-2012, η οποία περιλαμβάνει τη συγκρότηση ad hoc επιτροπής για την αντιμετώπιση θεμάτων που αφορούν τους φυσικούς πόρους;».

Σε απάντησή του, ο περιβόητος για την εμπλοκή του στο σχέδιο Ανάν, Λόρδος Χάνεϊ, είπε πως η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων αερίων στα ύδατα γύρω από την Κύπρο εισήγαγε ένα νέο και θετικό στοιχείο στην εξίσωση.

«Αναμφίβολα, υποψιάζομαι ότι αυτοί οι ενεργειακοί πόροι θα μπορούσαν να αναπτυχθούν και να εμπορευματοποιηθούν αυτογενώς από τους Ελληνοκυπρίους. Αυτό απομένει να αποδειχθεί, αλλά νομίζω ότι είναι άδικο να υποθέσουμε ότι δεν θα μπορούσε να γίνει. Ασφαλώς, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα οφέλη για τους λαούς της Κύπρου θα είναι πολύ μεγαλύτερα, εάν η ανάπτυξη και η εμπορευματοποίησή τους μπορέσουν να πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο ενός επανενωμένου νησιού και με την προθυμία συνεργασίας της Τουρκίας», είπε, και εξέφρασε την εκτίμηση ότι η άνοδος Ερντογάν στην Προεδρία της Τουρκίας και η τήρηση δημοκρατικής στάσης είναι ένα πλεονέκτημα, το οποίο θα συμβάλει στη λύση του Κυπριακού.

Ενοχλημένοι από τον EastMed

Στις 22 Μαΐου 2018, ο Λόρδρος Maginnis του Drumglass των Independent Unionis κατέθεσε γραπτή ερώτηση στη Βουλή: «Ποια είναι η αξιολόγηση της κυβέρνησης σχετικά με την αρχή ότι όλοι οι Κύπριοι θα πρέπει να επωφελούνται εξίσου από τυχόν εισόδημα από αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου δίπλα στο νησί της Κύπρου; Και ποια είναι η πολιτική της κυβέρνησης έναντι των προτάσεων ανταλλαγής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, της Ιταλίας και του Ισραήλ (αγωγός EastMed), γεγονός που μπορεί να εμποδίσει τους Τουρκοκυπρίους να επωφεληθούν εξίσου από αυτά τα έσοδα;».

Η απάντηση που έλαβε από τον Λόρδρο Ahmad του Wimbledon στις 5 Ιουνίου 2018 ήταν: «Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει από καιρό αναγνωρίσει το κυριαρχικό δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς πόρους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της και θέλουμε να δούμε τις έρευνες να συνεχίσουν. Πιστεύουμε ότι οι υδρογονάνθρακες της Κύπρου θα πρέπει να αναπτυχθούν προς όφελος όλων των Κυπρίων και να παροτρύνουμε όλα τα μέρη να αναζητήσουν τρόπους με τους οποίους η ανάπτυξη υδρογονανθράκων μπορεί να υποστηρίξει την αναζήτηση μιας λύσης».