Σημερινή

Κυριακή, 21/04/2019
RSS

Χαμένοι στη μετάφραση για Brexit

| Εκτύπωση | 17 Μάρτιος 2019, 18:03 | Της Νάταλης Μιχαηλίδου

ΑΓΩΝΑΣ ΔΡΟΜΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΥΣΤΑΤΗ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΛΑΒΟΥΜΕ

«ΑΝ ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ, ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΙΓΜΗ», ΛΕΝΕ ΣΤΗ «ΣΗΜΕΡΙΝΗ» ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

· Σε εκκρεμότητα τεράστιος όγκος ρυθμίσεων για το σενάριο μη συντεταγμένου Brexit

· Πέντε Υπουργεία τρέχουν να βάλουν τάξη στο… χάος

· Καμπανάκι από αρμοδίους: Δεν μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχοι

· 70.000 Βρετανοί ζουν στην Κύπρο, χωρίς να υπολογίζονται οι Βάσεις!

Σε τροχιά προετοιμασίας για το σενάριο άνευ συμφωνίας αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται από το περασμένο καλοκαίρι η Κυβέρνηση, με τις προσπάθειες να εντατικοποιούνται το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με επίσημες τοποθετήσεις. Στόχος, ο καθορισμός των διμερών σχέσεων Βρετανίας - Κύπρου, αναλόγως της έκβασης της υπόθεσης Brexit και η ελαχιστοποίηση της ζημιάς της άτακτης εξόδου, μέσω της ψήφισης νομοσχεδίων και της λήψης αποφάσεων σε επίπεδο Υπουργικού Συμβουλίου υπό την αίρεση μη συντεταγμένης εξόδου.

Την ώρα, όμως, που η κλεψύδρα αδειάζει επικίνδυνα, παρά τα χρονοδιαγράμματα που έθεσε το Υπουργείο Εξωτερικών ως συντονιστής της προσπάθειας, οι απαιτούμενες ρυθμίσεις βρίσκονται ως επί το πλείστον σε εκκρεμότητα, εντείνοντας τις ανησυχίες ότι «θα τρέχουμε μέχρι την τελευταία στιγμή για να προλάβουμε». Για το σχέδιο δράσης της κυβέρνησης, θα πραγματοποιηθεί κλειστή συνεδρία της Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στις 21 Μαρτίου, παρουσία του Υπουργού Εξωτερικών και του Γενικού Εισαγγελέα.

Εκτός χρονοδιαγραμμάτων

Σε αντίθεση με άλλα κράτη μέλη, όπως για παράδειγμα η Γαλλία, η Κύπρος δεν δύναται βάσει του Συντάγματός της να προχωρήσει στη θέσπιση ενός «umbrella bill», ήτοι ενός γενικού νομοσχεδίου για την περίπτωση άτακτου Brexit, μέσω του οποίου να μπορούν να εφαρμόζονται διατάγματα. Υπό αυτά τα δεδομένα, η Κυπριακή Δημοκρατία χρειάζεται να προχωρήσει σε ξεχωριστές νομοθετικές ρυθμίσεις για κάθε επηρεαζόμενο τομέα, ώστε να είναι επαρκώς θωρακισμένη στο ενδεχόμενο «no deal».

Έκαστο υπουργείο οφείλει να εντοπίσει τα ζητήματα που ενδέχεται να προκύψουν και να προχωρήσει στους ανάλογους σχεδιασμούς, είτε μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων είτε με προτάσεις προς το Υπουργικό Συμβούλιο. Για «χρονοβόρα διαδικασία» κάνουν λόγο αρμόδιοι λειτουργοί και παραδέχονται ότι «αν θα είμαστε έτοιμοι, θα είμαστε έτοιμοι την τελευταία στιγμή», σημειώνοντας ότι τη μερίδα του λέοντος επωμίζονται τα Υπουργεία Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Εργασίας και Υγείας.

Στο παρόν στάδιο, με εξαίρεση τα δύο νομοσχέδια που ετοίμασε η Επιτροπή Παιδείας και κατατέθηκαν στην ολομέλεια την Παρασκευή, ουδεμία άλλη κοινοβουλευτική επιτροπή έχει ενώπιόν της σχετικές προτάσεις ή τροποποιητικά κείμενα. Μονοψήφιος δε είναι ο αριθμός νομοσχεδίων που έχουν προωθηθεί για επεξεργασία στη Νομική Υπηρεσία. «Λίγο-πολύ έχουν εντοπιστεί οι επηρεαζόμενοι τομείς», δηλώνουν αρμόδιοι στη «Σ», που εξηγούν ότι στην παρούσα φάση «αυτό που κάνουν τα υπουργεία είναι είτε να ετοιμάζουν τα σχετικά νομοσχέδια για τις περιπτώσεις που απαιτούνται τέτοιου είδους ρυθμίσεις είτε να ετοιμάζουν σχετικές προτάσεις, για να μπορούν να ληφθούν αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου».

Στόχος, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι να κατατεθούν τα νομοσχέδια στην Ολομέλεια και να τεθούν ενώπιόν της προς ψήφιση τουλάχιστον μέχρι το τέλος του μήνα, παρότι ο αρχικός σχεδιασμός του Υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο ανέλαβε συντονιστικό ρόλο, έθετε ως χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των απαιτούμενων ενεργειών (επεξεργασία, κατάθεση και έγκριση νομοσχεδίων από τη Βουλή) τα τέλη Φεβρουαρίου.

Τομείς προτεραιότητας

Στις 70 χιλιάδες ανέρχονται οι Βρετανοί πολίτες που ζουν και εργάζονται στα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας, με βάση τα στοιχεία της Υπάτης Αρμοστείας, εκ των οποίων 15 χιλιάδες συνταξιούχοι -εξαιρούνται οι κάτοικοι των περιοχών των Βρετανικών Βάσεων. Το θέμα των δικαιωμάτων των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου τέθηκε εξαρχής ψηλά στην ατζέντα της Κυβέρνησης, όπως άλλωστε διαμήνυσε πρόσφατα και ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, στον Βρετανό ομόλογό του κ. Jeremy Hunt, καλωσορίζοντας παράλληλα την απόφαση του ΗΒ να εφαρμόσει μονομερώς τις ρυθμίσεις που διαλαμβάνει η Συμφωνία Αποχώρησης για όλους τους Eυρωπαίους πολίτες που διαμένουν στο ΗΒ, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο τα δικαιώματα διαμονής και πρόσβασης σε παροχές με τους ίδιους όρους που ισχύουν επί του παρόντος.

«Σε περίπτωση εξόδου του ΗΒ χωρίς συμφωνία, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι έτοιμη να διασφαλίσει ότι οι Βρετανοί υπήκοοι που διαμένουν σήμερα και μέχρι τις 29 Μαρτίου 2019 στην Κύπρο, θα μπορούν να συνεχίσουν να διαμένουν στη χώρα και να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα που προβλέπονται στη Συμφωνία Αποχώρησης», σημείωνε στην επιστολή του ο κ. Χριστοδουλίδης και πρόσθετε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία προτίθεται να λάβει τα απαραίτητα μέτρα, που θα αντικατοπτρίζουν τις πρόνοιες της Συμφωνίας Αποχώρησης, έτσι ώστε να προστατεύονται, στο μέτρο του δυνατού, τα υφιστάμενα δικαιώματα των Βρετανών πολιτών».

Σημαντικά ζητήματα

Παρότι τα θέματα διαμονής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές πτυχές του ζητήματος, κανένα σχετικό νομοσχέδιο δεν έχει προωθηθεί μέχρι στιγμής στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές.

Για τα ζητήματα κοινωνικών ασφαλίσεων, στο πλαίσιο διασφάλισης των δικαιωμάτων Βρετανών πολιτών που ζουν στα κράτη μέλη, βρίσκονται σε ισχύ σχετικές διατάξεις της ΕΕ για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικών ασφαλίσεων, άρα δεν απαιτούνται ξεχωριστές ενέργειες από το Υπουργείο Εργασίας. Επιπλέον, με απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου διασφαλίζεται ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες στο ΗΒ και οι Βρετανοί πολίτες στην ΕΕ των 27 θα διατηρήσουν τα προνόμια κοινωνικής ασφάλισης που απέκτησαν πριν από την αποχώρηση.

Εκπαίδευση αναλόγως…βρετανικών αποφάσεων

Ψηλά στις προτεραιότητες βρίσκονται και τα ζητήματα της εκπαίδευσης, όπου έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι όσοι φοιτητές εισαχθούν μέχρι και το τέλος του 2019 στα βρετανικά πανεπιστήμια, θα διατηρήσουν το ίδιο καθεστώς μέχρι το πέρας των σπουδών τους. Άγνωστο παραμένει τι μέλλει γενέσθαι μετά το τέλος του 2019, αν και είναι σαφές ότι αναμένεται να υπάρξουν αλλαγές, οι οποίες εξαρτώνται αποκλειστικά από τις αποφάσεις που θα λάβει η βρετανική κυβέρνηση.

Στο πεδίο… ελέγχου της ΚΔ εμπίπτουν οι συνεργασίες πανεπιστημίων και οι ανάλογες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στα κείμενα των τροποποιήσεων που κατατέθηκαν στην Ολομέλεια την Παρασκευή. Συγκεκριμένα, με τροποποιήσεις στους νόμους του 2015 και 2016 «Περί της διασφάλισης και πιστοποίησης της ποιότητας της ανώτερης εκπαίδευσης και της ίδρυσης και λειτουργίας φορέα για συναφή θέματα», όπως επίσης και του «Περί Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης», η Κυβέρνηση επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η αποχώρηση του ΗΒ «δεν θα επηρεάσει τις υφιστάμενες εκπαιδευτικές συνεργασίες/συμφωνίες, όπως τις συμβάσεις δικαιόχρησης (franchise agreements), που έχουν συνομολογηθεί μεταξύ ιδιωτικών σχολών της Κύπρου και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων του Ηνωμένου Βασιλείου για απονομή τίτλων σπουδών» και ότι οι εν λόγω συμφωνίες θα συνεχίσουν να ισχύουν, με προοπτική ανανέωσης, αντικατάστασης ή και τροποποίησης.

Αντιφατικές εκδοχές για τα τελωνεία

Σημαντική και αναπόφευκτη αύξηση φόρτου εργασίας θα κληθεί να αντιμετωπίσει το Τμήμα Τελωνείων. Αν και δεν απαιτούνται νομοθετικές ρυθμίσεις, «είναι απαραίτητη η κατάλληλη προετοιμασία, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις αλλαγές, εφόσον από τη μια μέρα στην άλλη θα χρειαστεί να εφαρμοστούν διαδικασίες για τρίτη χώρα, όπως διατυπώσεις, έλεγχοι και λοιπά».

Παρά τις διαβεβαιώσεις του αρμόδιου Υπουργείου ότι «τα τελωνεία μας είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν αυτές τις αλλαγές, γιατί θα εφαρμόσουν ουσιαστικά διαδικασίες τις οποίες ήδη γνωρίζουν», πληροφορίες της «Σ» αναφέρουν ότι οι εργαζόμενοι του Τμήματος απέστειλαν πρόσφατα επιστολή στο Υπουργείο Οικονομικών ζητώντας «ξεπάγωμα των κενών θέσεων, λόγω Brexit».

Τα τελωνεία λειτουργούν με μειωμένο κατά 15% προσωπικό βάσει των οργανικών θέσεων, αλλά παρά την κοινή παραδοχή «ότι θα αυξηθεί η δουλειά και στα αεροδρόμια θα πρέπει θεωρητικά να ελέγχεται το 30-40% των επιβατών, ούτε έγιναν ούτε προβλέπονται προσλήψεις». Σημειώνεται ότι η Ιρλανδία, όπως και αρκετές άλλες χώρες μέλη, προχώρησε στην πρόσληψη περί των 1000 υπαλλήλων για διενέργεια τελωνειακών ελέγχων και διασαφήσεις.
Ανησυχίες, πάντως, εκφράζονται και για τον τομέα του εμπορίου

. «Τα χέρια μας είναι δεμένα», δηλώνουν αρμόδιες πηγές στη «Σ», εξηγώντας ότι η εμπορική πολιτική είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ και δεν μπορούμε μονομερώς να προχωρήσουμε σε συμφωνία με το ΗΒ -θα κάνουμε ό,τι αποφασίσει η ΕΕ και είμαστε υποχρεωμένοι να εφαρμόσουμε κανόνες και δασμούς του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου».

Υπό έλεγχο
ο τουρισμός
Τους λιγότερους κλυδωνισμούς αναμένει η Κυβέρνηση στον τομέα του Τουρισμού, κι αυτό λόγω της λύσης των 90 ημερών, που δόθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσον αφορά τη χορήγηση βίζας σε Βρετανούς, αλλά και της εξασφάλισης της διατήρησης της βασικής αεροπορικής συνδεσιμότητας, με βάση τα σημερινά δεδομένα. Οι συναφείς κανονισμοί (Visa Regulation και Air Connectivity Regulation), θα αποτελέσουν «μαξιλαράκι» ασφαλείας για το τουριστικό ρεύμα από τη Βρετανία, εξ ου και ο εν λόγω τομέας «προκαλεί ίσως τη λιγότερη ανησυχία στην Κυβέρνηση». Με βάση τη συμφωνία, στην οποία κατέληξαν τα 27 κράτη μέλη -και τυγχάνει αμοιβαίου χειρισμού από το ΗΒ- οι Βρετανοί πολίτες, που θα ταξιδεύουν στην Ευρώπη για διαμονή μέχρι και 90 ημέρες, θα απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης εισόδου. Παράλληλα, θα παρέχεται η δυνατότητα σε μεταφορείς εγκεκριμένους από το ΗΒ να συνεχίσουν τις προγραμματισμένες πτήσεις μεταξύ του ΗΒ και των υπόλοιπων κρατών μελών, μέχρι τις 26 Οκτωβρίου. Συνεπώς, όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, «όσον αφορά την πρόσβαση των εταιρειών για τουριστικούς σκοπούς, δεν υπάρχει θέμα στο παρόν στάδιο». Όσον αφορά τα μέτρα αεροπορικής συνδεσιμότητας, δεν στοχεύουν στην αλλοίωση του status quo που προνοείται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά στη διατήρηση της βασικής συνδεσιμότητας ανάμεσα στην ΕΕ και το ΗΒ. Υπόκεινται δε στην προϋπόθεση παροχής ισοδύναμων δικαιωμάτων από το ΗΒ και της διασφάλισης θεμιτού ανταγωνισμού.
Αστάθμητος παράγοντας και πηγή ανησυχίας, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «είναι η συναλλαγματική ισοτιμία της λίρας, που μπορεί να μας καταστήσει ξαφνικά ακριβό προορισμό για τους Βρετανούς τουρίστες, και είναι ένα σημείο που μπορεί να μας επηρεάσει, εφόσον δεν μπορούμε να το ελέγξουμε».

Φορολογίες και
επαγγελματικά προσόντα
Από επίσημα χείλη επισημαίνεται ότι «ακόμα και αν δοθεί παράταση, δεν εξαφανίζεται ο κίνδυνος του no-deal, άρα είναι ούτως ή άλλως απαραίτητο να είμαστε προετοιμασμένοι». Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν μπορεί να υπολογιστεί στο παρόν στάδιο ο συνολικός αριθμός των νομοσχεδίων που απαιτείται να κατατεθούν στη Βουλή, καθώς δεν φαίνεται να έχει ξεκαθαρίσει απόλυτα ποιοι τομείς χρήζουν τροπολογιών ή νέων νομοσχεδίων και ποια ζητήματα άπτονται ρυθμίσεων που εμπίπτουν σε αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου. «Δεν κυλούν όλα ρολόι, ούτε μπορούμε να κοιμόμαστε εντελώς ήσυχοι», αναφέρουν στη «Σ» κυβερνητικές πηγές, αποδίδοντας την καθυστέρηση σε μιαν αντίληψη που επικρατούσε μέχρι πρότινος στις υπηρεσίες ότι «αποκλείεται να οδηγηθεί η κατάσταση σε άτακτο Brexit», γεγονός που οδήγησε σε «άρνηση να αντιληφθούμε τον κίνδυνο και να προχωρήσουμε στις απαιτούμενες για ένα τέτοιο ενδεχόμενο ενέργειες».
Προστίθεται δε ότι βρίσκεται σε εκκρεμότητα τροποποίηση της νομοθεσίας σε σχέση με φορολογικά ζητήματα και ότι ενδεχομένως να απαιτείται τροποποίηση της νομοθεσίας για τη διαχείριση των ζητημάτων των επαγγελματικών προσόντων, όπως επίσης και ρυθμίσεις για το ζήτημα των φαρμακευτικών προϊόντων και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των Βρετανών πολιτών.

ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ 1
Αυτοί είναι έτοιμοι από καιρό…
Για το χειρότερο σενάριο ξεκίνησαν να προετοιμάζονται από την αρχή του χρόνου οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, στην προσπάθεια να περιορίσουν κατά το δυνατόν τις χαοτικές συνέπειες και τις παράπλευρες απώλειες ενός μη συντεταγμένου Brexit. Επιχειρώντας να ελαχιστοποιήσουν τη ζημιά του no-deal τα κράτη μέλη έλαβαν σειρά από μέτρα, προσαρμοσμένα στα δικά τους ευάλωτα σημεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Δουβλίνο, το οποίο δημοσιοποίησε από τον περασμένο Δεκέμβρη το σχέδιο δράσης του και προχώρησε λίγες εβδομάδες αργότερα στην ψήφιση νομοσχεδίου 17 σημείων για να καλύψει όλους τους επηρεαζόμενους τομείς και, κυρίως, θέματα υγείας, φορολογίας και δικαιοσύνης -η Ιρλανδία, όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και το Βέλγιο, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες που αναμένεται να υποστούν το σοβαρότερο πλήγμα.
Από τα μέσα Ιανουαρίου, Γαλλία και Γερμανία ενέκριναν σχετικά νομοσχέδια, με την εφαρμογή των οποίων θα είναι σε θέση να επιλύσουν τα ακανθώδη ζητήματα που θα προκύψουν σε περίπτωση άτακτης αποχώρησης της Βρετανίας. Συγκεκριμένα, η γαλλική Γερουσία ενέκρινε νόμο-ομπρέλα που λύνει τα χέρια της κυβέρνησης δίνοντάς της τη δυνατότητα να λαμβάνει μέτρα μέσω διαταγμάτων, σε τομείς που δεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της ΕΕ. Στόχος, δεν είναι άλλος από το να προστατευθούν τα συμφέροντα των Γάλλων που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και να ληφθούν μέτρα για την επαναφορά των ελέγχων των εμπορευμάτων στα σύνορα. Παράλληλα, στο πλαίσιο θωράκισής τους και αποφυγής πανικού, προχώρησαν και σε πρακτικά μέτρα, μεταξύ άλλων στο λιμάνι του Καλαί, που αποτελεί ζωτικής σημασίας σημείο διέλευσης και προμήθειας ανάμεσα στη Γαλλία και τη Βρετανία. Remaining Time-0:01
Fullscreen
Mute
Το νομοσχέδιο που εγκρίθηκε από την Μπούντεσταγκ, το ίδιο χρονικό διάστημα, καθορίζει τις διμερείς σχέσεις Γερμανίας - Βρετανίας μετά την αποχώρηση και ξεκαθαρίζει τα δικαιώματα των πολιτών και των εταιρειών κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «μεταβατικής περιόδου».

ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ 2
Ευρωπαϊκές
δικλίδες
ασφαλείας
Τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίπτωση του no-deal υιοθέτησε την περασμένη Τετάρτη το Ευρωκοινοβούλιο, με στόχο να περιορίσει την αναταραχή που αναμένεται να προκύψει από το ενδεχόμενο εξόδου της Βρετανίας χωρίς συμφωνία. Τα μέτρα αφορούν, μεταξύ άλλων, πρόνοιες για τα ταξίδια, τις μεταφορές, το Erasmus, την κοινωνική ασφάλιση και την αλιεία. Ειδικότερα, προβλέπεται συνέχιση χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προγράμματος διασυνοριακής συνοχής και συνεργασίας (PEACE IV), μεταξύ της Ιρλανδίας, της Βορείου Ιρλανδίας και της Σκωτίας, η χορήγηση άδειας σε αλιευτικά σκάφη της ΕΕ για να συνεχίσουν προσωρινά να δραστηριοποιούνται στα βρετανικά ύδατα και το αντίστοιχο, όπως επίσης και νομικές δικλίδες για το πρόγραμμα Erasmus στη Βρετανία, με στόχο καθηγητές και μαθητές και αυτούς που προέρχονται από αυτό, ώστε να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις υφιστάμενες εκπαιδευτικές τους διαδικασίες. Σημειώνεται, πάντως, ότι πρόκειται για μέτρα περιορισμένης χρονικής διάρκειας, που υιοθετούνται μονομερώς από την ΕΕ, υπό την αίρεση αντίστοιχων ενεργειών εκ μέρους του ΗΒ στη βάση της αρχής της αμοιβαιότητας.