Σημερινή

Τρίτη, 19/02/2019
RSS

Διαρρηγμένος ο «χιτών της ενότητας»

| Εκτύπωση | 13 Ιανουάριος 2019, 18:03 | Του Μιχάλη Παπαδόπουλου

O ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, ΔΙΕΡΕΥΝΑ ΤΙΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΜΙΑΣ ΥΣΤΑΤΗΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΕΙ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΘΑ ΕΧΕΙ ΟΛΕΘΡΙΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΚΟΣΜΟ, ΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΜΙΑΣ ΤΕΤΟΙΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ, ΕΩΣ ΜΗΔΑΜΙΝΕΣ

Θέση της Εκκλησίας της Κύπρου, η οποία θα συζητήσει το ουκρανικό πρόβλημα στη συνεδρία της Ιεράς Συνόδου στις 15 Φεβρουαρίου, είναι ότι πρέπει να γίνει διάλογος και να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να αποφευχθεί το σχίσμα. Ωστόσο, οι «συμφιλιωτικές» προσπάθειες κάποιων Προκαθημένων Ορθοδόξων Εκκλησιών, για σύγκληση Σύναξης Προκαθημένων της Ορθοδόξου Εκκλησίας για συζήτηση και, ει δυνατόν, επίλυση, του προβλήματος, δεν φαίνεται, προς το παρόν, να καρποφορούν


Μαίνεται η κρίση στους κόλπους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μετά την παράδοση, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, του Τόμου Ιδρύσεως, στον Προκαθήμενο της νέας Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας, Μητροπολίτη Επιφάνιο, πράξη την οποία το Πατριαρχείο Μόσχας θεωρεί αντικανονική και εγκαλεί την Κωνσταντινούπολη για σχισματική ενέργεια, κάνοντας λόγο για «τραγική εξέλιξη» για την Ορθοδοξία.

Την περασμένη Δευτέρα, η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου υπέγραψε τον Τόμο της Ουκρανίας, ο οποίος υπεγράφη από τον Οικουμενικό Πατριάρχη δύο μέρες πριν, στις 5 Ιανουαρίου 2019.

Ωστόσο, προσώρας, καμία άλλη Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει προχωρήσει στην αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας, γεγονός που καταδεικνύει πόσο δύσκολη θα είναι για τον Ορθόδοξο Κόσμο η επόμενη περίοδος, με το ενδεχόμενο ανήκεστου ρήγματος να βρίσκεται προ των πυλών.

Οι «συμφιλιωτικές» ή «συναινετικές» προσπάθειες κάποιων Προκαθημένων Ορθοδόξων Εκκλησιών για σύγκληση Σύναξης Προκαθημένων της Ορθοδόξου Εκκλησίας για συζήτηση και, ει δυνατόν, επίλυση, εν ειρήνη, του προβλήματος δεν φαίνεται, προς το παρόν, να καρποφορούν, αφού πρόκειται για ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα, με πολλαπλές πτυχές και προεκτάσεις.

Όπως επισήμανε στη «Σ» της Κυριακής ο Μητροπολίτης Πάφου, Γεώργιος, το εν λόγω θέμα, δηλαδή η πρόταση για σύγκληση σύναξης Προκαθημένων, «δεν είναι καθόλου απλό, αφού πρέπει να απαντηθεί, προηγουμένως, το ερώτημα πώς θεμελιώνονται νομοκανονικά τέτοιου είδους ζητήματα».

Την ίδια ώρα, ο Μητροπολίτης Πάφου ανέφερε στην εφημερίδα μας ότι ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, Χρυσόστομος, διερευνά τις προοπτικές μιας ύστατης διαμεσολαβητικής πρωτοβουλίας, προκειμένου να αποφευχθεί το σχίσμα, το οποίο θα έχει ολέθριες συνέπειες για τον Ορθόδοξο Κόσμο.

Αυτή είναι και η βασική θέση της Εκκλησίας της Κύπρου, διευκρίνισε, «ότι πρέπει να γίνει διάλογος και να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να αποφευχθεί το σχίσμα».

Σημείωσε, ταυτόχρονα, ότι οι όποιες διαμεσολαβητικές ενέργειες του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Κύπρου θα γίνουν πριν από τη σύγκληση της Ιεράς Συνόδου, η οποία είναι καθορισμένη για τις 15 Φεβρουαρίου 2019, και η οποία θα συζητήσει το Ουκρανικό, λαμβάνοντας, ενδεχομένως, άμεσα απόφαση επί του θέματος.

Για εμάς, υπογράμμισε ο Σεβασμιότατος Πάφου, εκείνο που προέχει, «είναι να επέλθει η συμφιλίωση στους κόλπους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ανεξαρτήτως του ποιος έχει άδικο και ποιος δίκαιο».

Η Ορθοδοξία αντιμετώπισε και στο παρελθόν ανάλογες κρίσεις, πρόσθεσε, όπως το θέμα με την Εξαρχία της Βουλγαρίας και την ίδρυση της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος το 1935, που χρειάστηκαν 20 χρόνια για να αναγνωριστεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ωστόσο, με πνεύμα συναδέλφωσης και συναλληλίας, ξεπεράστηκαν.

Μήλον της Έριδος ο… Αρχιεπίσκοπος

Εν τω μεταξύ, ασάφειες και αμφιλογίες, ως προς τη στάση της Εκκλησίας της Κύπρου, προκαλεί ανάρτηση στη σελίδα της Πρεσβείας της Ουκρανίας στην Κύπρο, στο Facebook, την περασμένη Τετάρτη, έπειτα από συνάντηση που είχε ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’ με τον Ουκρανό Πρέσβη, Μπορίς Γκουμενιούκ.
Σύμφωνα με πηγές από την Ουκρανική Πρεσβεία, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε ζεστή ατμόσφαιρα και, στη διάρκειά της, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου επιβεβαίωσε τη θέση του για το δικαίωμα της Ουκρανίας να έχει ανεξάρτητη και αυτοκέφαλη Εκκλησία.

Ειρήσθω εν παρόδω, ότι, πριν από λίγες μόλις μέρες, ο Πρέσβης της Ρωσίας στην Κύπρο, Σ. Οσάτσι, είχε δηλώσει πως ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος τού είχε υποσχεθεί ότι θα στηρίξει τη θέση του Πατριαρχείου Μόσχας κατά της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανικής Εκκλησίας. (Ανακοίνωση, όμως, της Αρχιεπισκοπής, δεν επιβεβαίωνε ότι είχε δοθεί τέτοια υπόσχεση).

Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Πρακτορείου Εκκλησιαστικών Ειδήσεων Romfea.gr, το οποίο επικαλείται επικοινωνία με τον Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Κύπρου, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος διέψευσε όσα αναφέρει στην ανάρτησή της η Ουκρανική Πρεσβεία, χαρακτηρίζοντας τις εν λόγω πληροφορίες αναληθείς.

Σύμφωνα με το Πρακτορείο, ο Μακαριότατος τόνισε ότι "κάθε κράτος δικαιούται την Αυτοκεφαλία του, και αυτό εξαρτάται από τον ουκρανικό λαό. Αυτήν τη στιγμή, όμως, βλέπω ότι ο ουκρανικός λαός δεν εκινήθη".

"Αυτήν τη στιγμή, δεν προέχει η Αυτοκεφαλία, αλλά να μη διχαστεί η Ορθοδοξία", τόνισε περαιτέρω ο Αρχιεπίσκοπος, προσθέτοντας, όπως σημειώνει περαιτέρω το δημοσίευμα, ότι εδέχθη πρόταση για επίσκεψη του Επικεφαλής της Εκκλησίας της Ουκρανίας στην Κύπρο, κάτι που απέρριψε κατηγορηματικά, ενώ υπογράμμισε ότι δεν τον μνημόνευσε στη Θεία Λειτουργία και ούτε θα τον μνημονεύσει.

Σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές, αυτήν τη στιγμή, η κυπριακή Ιεραρχία εμφανίζεται διαφορισμένη ως προς τη στάση που πρέπει να τηρήσει έναντι του ουκρανικού ζητήματος, ωστόσο, μια πρώτη καταγραφή των θέσεων των μελών θα γίνει στην επικείμενη σύγκληση της Ιεράς Συνόδου. «Τότε, θα διαφανούν οι συσχετισμοί εντός της Ιεραρχίας της Εκκλησίας και κατά πόσον μπορεί να ληφθεί μία απόφαση, η οποία δεν θα προκαλέσει τριγμούς και αναταράξεις», πρόσθεσαν.

Σύγκληση Προκαθημένων…

Αντίθεση στην απόφαση του Φαναρίου εξέφρασε το Πατριαρχείο Σερβίας, ενώ έντονο προβληματισμό εκφράζει και το ιστορικό Πατριαρχείο Αντιοχείας.
Στην απαντητική επιστολή του στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο Πατριάρχης Αντιοχείας και πάσης Ανατολής, Ιωάννης, επισημαίνει τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την χορήγηση Αυτοκεφαλίας στη νέα Εκκλησία της Ουκρανίας.

«Η χορήγηση Αυτοκεφαλίας στη νέα Εκκλησία της Ουκρανίας δεν θα φέρει ειρήνη ή αρμονία, ούτε στην Ουκρανία ούτε στον υπόλοιπο Ορθόδοξο κόσμο», τονίζει χαρακτηριστικά ο Πατριάρχης Αντιοχείας, ενώ σε άλλο σημείο της επιστολής του αναφέρει: «Το πιο χρήσιμο πράγμα για την ειρήνη και την ενότητα στην Εκκλησία θα ήταν να σταματήσει και να αναβληθεί αυτή η διαδικασία μέχρι να μελετηθεί το ουκρανικό πρόβλημα και να βρεθεί μια πανορθόδοξη λύση».

Κλείνοντας, ο κ. Ιωάννης υπογραμμίζει: «Η Αγιότητά σας να παροτρύνει τους αδελφούς σας, τους Προκαθήμενους των Ορθοδόξων Εκκλησιών, να μελετήσουν αυτά τα ζητήματα για να προστατεύσουν την Εκκλησία από κινδύνους που δεν θα οδηγήσουν στην ειρήνη και την αρμονία, ούτε στην Ουκρανία, ούτε στον ορθόδοξο κόσμο».

Πολωνίας Σάββας: «Ο Μητροπολίτης Επιφάνιος δεν είναι κληρικός»

Την ίδια ώρα, Προκαθήμενοι ή εκπρόσωποι Ορθόδοξων Εκκλησιών εκφράζουν διαφωνία με την αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας, διαμηνύοντας πως δεν θα την αναγνωρίσουν.

Σε συνέντευξη στην Εφημερίδα «Πολίτικα», ο Μακαριότατος Μητροπολίτης Βαρσοβίας και πάσης Πολωνίας κ. Σάββας ανέφερε ότι δεν απέστειλε συγχαρητήρια επιστολή στον νέο Προκαθήμενο της νεότευκτης Εκκλησίας της Ουκρανίας, σημειώνοντας πως «αυτός ο νεαρός λαϊκός, όταν διορίστηκε Μητροπολίτης, έπαθε μεγάλη ζημιά, επειδή, σύμφωνα με τους Ιερούς Κανόνες, δεν είναι κληρικός. Δεν έχει χειροτονηθεί στην Κανονική Εκκλησία». Για να προσθέσει:

«Σύμφωνα με τους Ιερούς Κανόνες, οι σχισματικοί μπορούν να επιστρέψουν μόνον εκεί απ’ όπου αποσχίστηκαν, με την προϋπόθεση ότι πρώτα θα μετανοήσουν. Στη συνέχεια, μπορούν να κανονικοποιηθούν και να δημιουργήσουν μία Αυτοκέφαλη Εκκλησία».

Επίσης ο Μητροπολίτης Βαρσοβίας εξέφρασε φόβους για την τρέχουσα κατάσταση, καθώς στην Πολωνία ζουν πάνω από ένα εκατομμύριο Ουκρανοί και είναι πιθανό, για κάποιους από αυτούς, ο Φιλάρετος να προσπαθήσει να δημιουργήσει ενορίες.

«Πρόσφατα άκουσα ότι ο ''Δεξιός Τομέας'', το ουκρανικό ακροδεξιό, εθνικιστικό και νεοναζιστικό πολιτικό κόμμα και κίνημα, μελετάει μια πιθανή επίσκεψη του Επιφάνιου στην Πολωνία. Αναμένουμε χάος», υπογράμμισε ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Πολωνίας.