Σημερινή

Παρασκευή, 14/12/2018
RSS

Οι συνιστώσες του Προέδρου και το φύλλο συκής της διχοτόμησης

| Εκτύπωση | 07 Οκτώβριος 2018, 18:05 | Του Δρα Γιάννου Χαραλαμπίδη

Η ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΠΑΤΟΡΙΚΟ ΑΜΑΡΤΗΜΑ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΣΤΑΣΗ» ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ, ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΥ ΚΑΛΕΙΤΑΙ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΩΣ Η AΓΚΥΡΑ ΑΦΗΝΕΙ ΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ ΜΑΣ ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΗ

· Είναι ή όχι ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ οι αποχρώσες της κυβερνητικής ομοσπονδιακής πολιτικής;

· Ποιος κυβέρνησε τον τόπο και ποιοι τον οδήγησαν στα αδιέξοδα και στη διχοτόμηση;

· Ακόμη και αν πετύχει η εγχείρηση με τις εισηγήσεις του Προέδρου, ο ασθενής γλιτώνει ή αποβιώνει;

Αφού δεν βρήκαν το λάθος στη Νέα Υόρκη, τώρα θα προσπαθήσει η πολιτική ηγεσία να το βρει στο Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο είναι ένας ορθός εθιμικός θεσμός, αλλά αναποτελεσματικός. Ευκαιρίας δοθείσης, ο Πρόεδρος θα εξηγήσει τι συνέβη στην έδρα του ΟΗΕ και πώς ο ίδιος προτείνει να δοθεί το φιλί της ζωής σε μια νεκρή διαδικασία αναβαθμίζοντας τον ρόλο της κ. Λουτ, με δικαίωμα να παρεμβαίνει με εισηγήσεις ως μια οιονεί μορφή επιδιαιτησίας και με μια τεχνοκρατική δράση επιτροπών επί των πτυχών του εγγράφου Γκουτέρες.

Σε αυτά προστίθεται και η μελέτη του τρόπου εφαρμογής της λύσης, που είναι ιδιαιτέρως σημαντικό τμήμα της συμφωνίας, διότι με τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αντικατάστασή της από τη «νέα τάξη πραγμάτων» μπορεί να βρεθούμε στο κενό. Το ερώτημα που εγείρεται είναι το εξής: Ακόμη και αν γίνουν μερικώς ή καθ' ολοκληρίαν δεκτές οι προεδρικές εισηγήσεις, ο τελικός στόχος, δηλαδή η υπό συζήτηση ομοσπονδιακή φόρμουλα, μπορεί να σώσει τον ασθενή ή όχι;

Σκαλίζοντας τη μνήμη...

Πέραν των διαδικαστικών ζητημάτων που εισηγείται ο Πρόεδρος και τα οποία συμβαδίζουν με την ουσία και με μια «στρατηγική συμφωνία», στη λογική της οποίας δεν θα υπάρχει επιστροφή, διερωτάται ο πολίτης το εξής: Τι θα συζητήσουν οι πολιτικοί αρχηγοί, όταν η μείζων αντιπολίτευση, δηλαδή αυτή του ΑΚΕΛ και του ΔΗΚΟ, είναι οι πολιτικές αποχρώσεις της ομοσπονδιακής πολιτικής του Προέδρου;

Το μεν ΑΚΕΛ επιχειρεί να τραβήξει τον Πρόεδρο προς νέες υποχωρήσεις με την ψευδαίσθηση ότι το πρόβλημα είναι κυρίως ταξικό, ενώ η ηγεσία του ΔΗΚΟ ακόμη αναφέρεται στην καλή ομοσπονδία... Και εδώ εγείρονται συναφή ερωτήματα: Ποια καλή ομοσπονδία και γιατί δεν πέτυχε το ΔΗΚΟ αυτήν την πολιτική λύσης όταν επί σειράν ετών ήταν Κυβέρνηση ή συγκυβέρνηση, άλλοτε με τον ΔΗΣΥ και άλλοτε με το ΑΚΕΛ;

Το ίδιο ισχύει και για το ΑΚΕΛ. Γιατί δεν έλυσε το Κυπριακό ο Δ. Χριστόφιας μαζί με τον αριστερό Μεχμέτ Αλί Ταλάτ ή όταν συγκυβερνούσε με τον Τ. Παπαδόπουλο; Τι σημαίνει το σύνθημα, ομοσπονδία ή διχοτόμηση; Μα, το ίδιο το ΑΚΕΛ δεν άσκησε κριτική ακόμη και στη Σοβιετική Ένωση, και ορθώς έπραξε, όταν ο Αντρέι Γκρομίκο τον Φεβρουάριο του 1965 αναφέρθηκε σε λύση ομοσπονδίας; Το ΑΚΕΛ, ο Σπύρος Κυπριανού και ο Τ. Παπαδόπουλος δεν την χαρακτήριζαν, όπως και ο Μακάριος, ως λύση χειρότερη από τη διχοτόμηση;

Το γεγονός ότι έγινε η εισβολή του 1974 δεν αλλάζει την ουσία. Το αντίθετο. Η εισβολή προκάλεσε τον παράνομο γεωγραφικό, πληθυσμιακό και διοικητικό διαχωρισμό της Κύπρου για να εμπεδωθεί και να νομιμοποιηθεί η ομοσπονδία, την οποία είχαν καθορίσει οι Βρετανοί με τους Τούρκους ως διχοτόμηση από το 1956. Άρα η ομοσπονδία δεν είναι λύση επανένωσης, αλλά διχοτόμησης.

Εφόσον, δε, η Άγκυρα έχει κατοχυρώσει την ομοσπονδία και την de facto διχοτόμηση, για να υπογράψει λύση θέλει και τα υπόλοιπα. Δηλαδή, η ομοσπονδία δεν είναι φόρμουλα επανένωσης, αλλά το όχημα προς την πλήρη τουρκοποίηση.

Οι δύο βάρκες του ΔΗΣΥ

Το Κυπριακό δεν το διαχειρίστηκαν ποτέ οι αντιομοσπονδιακοί. Τους θεωρούσαν πάντοτε αναλώσιμους. Κυρίως στις τελευταίες εκλογές. Όσοι επιδίωξαν να διαδραματίσουν μικρό ή μεγάλο ηγετικό ρόλο στον χώρο αυτό απέτυχαν, διότι είτε ήταν δανεικοί από τον ομοσπονδιακό χώρο είτε δεν ασχολούνταν με το αντικείμενο σοβαρά είτε δεν είχαν τα προσόντα. Ό,τι, δηλαδή, συμβαίνει με όσους ασχολούνται με την κομματική ζωή και τους άλλους χώρους.

Η ουσία είναι ότι το Κυπριακό το διαχειρίστηκαν και το διαχειρίζονται οι ηγεσίες των κομμάτων εκείνων που χαρακτηρίζονται ως συνιστώσες και αποχρώσες της ομοσπονδίας. Οι ηγεσίες του ΔΗΣΥ, του ΑΚΕΛ και του ΔΗΚΟ. Το τραγικό, όμως, είναι ότι σήμερα κατανοούν πως η ομοσπονδία δεν είναι απλώς μια μορφή διχοτόμησης -αυτό το κατανοεί και ο κόσμος πλέον- αλλά ότι, για να υπογραφεί, θα πρέπει να γίνουν αποδεκτοί όλοι οι τουρκικοί όροι.

Άντε και αν είναι μεγαλόψυχος ο Ερντογάν και ο οποιοσδήποτε Ερντογάν, να μας αφήσει ένα φύλλο συκής. Για να κρύψουμε την ντροπή του συμβιβασμού. Και τώρα που είναι τελματωμένο, για άλλη μια φορά, το Κυπριακό, πώς θα παραδεχτούν την αποτυχία τους; Εάν το πράξουν, θα έχουν πολιτικό και κομματικό κόστος. Πρώτα το κόμμα, η εξουσία και μετά η πατρίς.

Η ηγεσία του ΔΗΣΥ πατούσε πάντα σε δύο βάρκες. Η μία ήταν αυτή του εξευμενισμού και η άλλη εκείνη του πατριωτισμού και της εθνικοφροσύνης. Από τη μια συνεχίζει να θέλει να συνομιλεί, ασχέτως αποτελέσματος, ικανοποιώντας, έτσι, τους υποστηριχτές τού «ναι», ενώ, από την άλλη, εμφανίζεται, ειδικά ο Πρόεδρος, σταθερός επί κάποιων θεμάτων για να ικανοποιεί και την πλειοψηφούσα πτέρυγα τού «όχι», που είναι κυρίως αντιομοσπονδιακή.

Η ουτοπία του ΑΚΕΛ

Από την άλλη, το ΑΚΕΛ, μη έχοντας επί του Κυπριακού εναλλακτική πρόταση, επιχειρεί να ισχυριστεί ότι η λύση δεν προκύπτει επειδή δεν την θέλουν οι Τουρκοκύπριοι, ούτε μόνον επειδή η Τουρκία τα θέλει όλα, αλλά και για έναν ακόμη λόγο: Επειδή έχει ευθύνες ο Πρόεδρος για τους χειρισμούς του. Και αν είναι έτσι όπως τα λέει το ΑΚΕΛ -άλλωστε κανείς δεν είναι άριστος διαπραγματευτής- γιατί κατ’ ιδίαν, ο τέως Πρόεδρος Χριστόφιας δεν τα έβρισκε με τον ομοϊδεάτη του αριστερό, ανήκοντα στο ίδιο ταξικό στρατόπεδο, Μεχμέτ Αλί Ταλάτ;

Ποια είναι η διαφορά του Ταλάτ ή σήμερα του Μουσταφά Ακιντζί με την Άγκυρα; Καμιά. Και αν ήθελαν να διαφοροποιηθούν, αδυνατούν. Αυτό διδάσκει ο ρεαλισμός. Ούτε τα κορδόνια τους, γράφαμε, δεν μπορούν να δέσουν χωρίς εντολή της Άγκυρας, όταν, μάλιστα, όλοι επένδυαν πάνω τους, μη θέλοντας να δουν την πραγματικότητα. Η θέση, λοιπόν, της ηγεσίας του ΑΚΕΛ, που είναι άδολη και, προφανώς, ορθή, εφόσον αναφέρεται σε απεξάρτηση των Τουρκοκυπρίων από την Άγκυρα, είναι εκ του αποτελέσματος άκρως ουτοπική.

Ούτε η θέση αυτή μπορεί να καταστεί ρεαλιστική μετά από μια λύση ομοσπονδίας - καλής, κακής ή άσχημης. Το αντίθετο. Εφόσον θα υπάρχουν δύο κρατίδια με εκ περιτροπής Προεδρία και την Τουρκία πανίσχυρη να στέκει δίπλα μας, δεν θα έρθουν οι Τουρκοκύπριοι στη θέση που είμαστε εμείς σήμερα, δηλαδή της απεξάρτησης από τη μητέρα πατρίδα, αλλά θα τεθούμε και εμείς υπό την εξάρτηση της δικής τους μητέρας πατρίδας. Θα βρεθούμε και εμείς στη θέση όπου βρίσκονται οι Τουρκοκύπριοι σήμερα.

ΔΗΚΟ: Καλή ομοσπονδία, όπως καλή διχοτόμηση;

Υπό το φως των ανωτέρω, ας μη σπεύσει η ηγεσία του ΔΗΚΟ να διαφοροποιηθεί επί της ουσίας της ομοσπονδίας. Από τη μια αναφέρεται σε συμβιβασμό, αλλά όχι στο μέτρο που τον θέλουν το ΑΚΕΛ και ο ΔΗΣΥ. Και αυτή η θέση είναι φυσιολογική. Από την άλλην, η πρόταση του ΔΗΚΟ και ο τελικός της στόχος συνιστά αποχρώσα της διχοτομικής ομοσπονδιακής λύσης. Εάν η ομοσπονδία είναι λύση διχοτομική, δεν το αναφέρει ο γράφων, αλλά οι ίδιοι οι Τούρκοι και οι Βρετανοί μέσα από τα δικά τους έγγραφα.

Από τότε που την έχει δεχτεί ο Μακάριος στις πρώτες Συμφωνίες Κορυφής του ‘77 και εν συνεχεία ο Σ. Κυπριανού το 1979. Σε ένα, μάλιστα, από τα έγγραφα αυτά, το 1975 (βλέπε βιβλίο γράφοντος «Διπλωματικές Ίντριγκες»), οι Βρετανοί φοβούνται ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν θα δεχθούν την ομοσπονδία, διότι είναι λύση διχοτομική. Και ας μην ισχυριστεί κάποιος ότι στην καλή ομοσπονδία θα εφαρμοστούν πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και η αρχή ένας άνθρωπος μία ψήφος καθώς και όλα τα συναφή, διότι, εάν συμβεί κάτι τέτοιο, δεν θα έχουμε ένα, αλλά δύο ελληνοκυπριακά συνιστώντα κράτη!

Και αυτό θα συμβεί, αφού και στον βορρά και στον νότο οι νόμιμοι κάτοικοι - οι έχοντες δικαίωμα ψήφου - είναι στην πλειοψηφία τους Έλληνες. Άρα, πολύ πιο εύκολα δέχονται οι Τούρκοι επιστροφή στο ενιαίο κράτος, παρά σε ομοσπονδία δύο ελληνικών κρατιδίων. Εάν, βεβαίως, ισχυριστεί η ηγεσία του ΔΗΚΟ ότι θα γίνουν τέτοιες εδαφικές αναπροσαρμογές, ώστε οι Τουρκοκύπριοι να είναι πλειοψηφία στο πλαίσιο του δικού τους κρατιδίου, τότε η πρόταση αυτή δεν είναι διχοτομική;

Δεν στηρίζεται στον πληθυσμιακό, διοικητικό και γεωγραφικό διαχωρισμό με πολιτειακό καθεστώς, που θα διαλύει το ενιαίο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας; Δεν είναι η νομιμοποίηση των τετελεσμένων της εισβολής; Ρητορικά και ορθά, όπως όλοι σχεδόν υποστηρίζουν, δεν πρέπει να διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία. Ερώτημα: Εάν υπάρξει πρόβλημα με την ομοσπονδία, πώς θα επιστρέψουμε στην προτέρα πολιτειακή μορφή, δηλαδή του ενιαίου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία πλέον δεν θα υπάρχει, αφού θα αντικατασταθεί από δύο κρατίδια, δύο πολιτείες, με μια κοινή ομπρέλα;

Επί τη βάσει της επιστήμης του Συνταγματικού Δικαίου και της Πολιτειολογίας, τα κράτη χωρίζονται σε ενιαία, αυτά δηλαδή που αποτελούνται από μία πολιτεία, και σύνθετα, αυτά που αποτελούνται πέραν της μίας πολιτείας (κρατιδίων - έχουν έδαφος, διοίκηση, εξουσία). Επί τούτου, δε, ας μην προστρέξει κάποιος να αναφερθεί σε ομοσπονδίες των ΗΠΑ ή της Γερμανίας. Εκεί είναι μονοεθνικές και όχι διεθνικές, όπως στην Κύπρο.

Άστε που η ομοσπονδία εφαρμόζεται σε μεγάλα σε έκταση κράτη, για να μπορούν να διοικούνται καλύτερα. Για να υπάρχει αποκέντρωση. Εδώ, μια σταλιά τόπος, επιβεβαιώνει ότι η ομοσπονδία δεν έχει εφευρεθεί για την επανένωση, αλλά για τη διχοτόμηση και εν συνεχεία την τουρκοποίηση. Υπάρχει και κάτι άλλο που αφορά στην ηγεσία του ΔΗΚΟ. Έχει, λέει, νέα στρατηγική. Ας υποθέσουμε ότι έχει. Ποιος είναι ο στόχος της; Η καλή ομοσπονδία; Δηλαδή, η καλή διχοτόμηση;

Κάλπικο άλλοθι μέσω Μακαρίου

Οι θέσεις του ΔΗΚΟ είναι εξίσου ουτοπικές ως προς την υλοποίησή τους, όπως και του ΑΚΕΛ, καθώς και του ΔΗΣΥ, για τους λόγους που ήδη έχουμε αναλύσει. Απέτυχαν να τις υλοποιήσουν. Και όλα ξεκινούν από το λεγόμενο προπατορικό αμάρτημα. Την απόφαση, δηλαδή, του Μακαρίου να συζητήσει επί της ομοσπονδίας, καθώς και των πολιτικών επιγόνων, από τον Σπύρο Κυπριανού, ώς τον Γιώργο Βασιλείου, τον Γλαύκο Κληρίδη, τον Τάσσο Παπαδόπουλο και τον Δημήτρη Χριστόφια.

Το ίδιο συμβαίνει και με τον νυν Πρόεδρο, Ν. Αναστασιάδη, ο οποίος αντιλήφθηκε, όμως, στο Κραν Μοντανά τι συμβαίνει με την Τουρκία και την ομοσπονδία. Το προπατορικό, λοιπόν, αμάρτημα του Μακαρίου είναι το άλλοθι της υφιστάμενης αποτυχίας. Για να είμαστε δίκαιοι, η μόνη ηγεσία που τόλμησε να απαλλαγεί από το προπατορικό αμάρτημα της ΔΔΟ είναι αυτή της ΕΔΕΚ, χωρίς, όμως, απόλυτο τρόπο.

Το αναφέρουμε αυτό, διότι, εντός της Ευρωβουλής, υποστηρίζει, μαζί με το ΔΗΚΟ, στο πλαίσιο της Σοσιαλιστικής Ομάδας, την ομοσπονδία και δη τη ΔΔΟ. Κάθε πολιτικός απόγονος, που ήθελε να ανήκει στη «δυναστεία του Μακαρίου», αντί να απαλλάσσεται από το προπατορικό αμάρτημα της ομοσπονδίας, χωνόταν όλα και πιο βαθιά σε αυτό, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι, όσο πιο πολλά δώσει, τόσο πιο κοντά στη λύση φτάνει.

Στην πράξη, το αντίθετο συνέβαινε. Διότι, οι Τούρκοι εκλαμβάνουν την καλή πρόθεση ως αδυναμία, και δεν έχουν άδικο. Άδικο, ενδεχομένως, να είναι για την Κύπρο το γεγονός ότι πέθανε ο Μακάριος τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, διότι ήταν ο μόνος που θα μπορούσε να απαλλάξει την Κύπρο από το προπατορικό αμάρτημα και πολύ πιθανόν η πορεία του τόπου να ήταν διαφορετική.

Όμως, ανεξαρτήτως του τι έπραξε η εμβληματική προσωπικότητα του Μακαρίου, η πολιτική μας ηγεσία και το κομματικό σύστημα δεν έχουν, άραγε, την ανάγκη να ενηλικιωθούν και να βγουν από το καταφύγιο που δημιουργούν τα εκκλησιαστικά ράσα του Εθνάρχη; Δεν έχουν την ευθιξία και την ανάγκη, καθώς και την υπευθυνότητα να αναλάβουν τις δικές τους ευθύνες, αντί να κρύβονται πίσω από εκείνες του Μακαρίου, του Τ. Παπαδόπουλου, του Γλαύκου Κληρίδη, του Δ. Χριστόφια κ.λπ;

Το ερώτημα προς τους αρχηγούς

Τι θα συζητηθεί σήμερα στο Εθνικό Συμβούλιο, όταν η ομοσπονδία δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί χωρίς να υποκύψουμε σε τουρκικούς όρους; Τι να συζητηθεί, όταν οι ηγεσίες ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ δεν ασκούν ρεαλιστική πολιτική, αλλά ουτοπική πολιτική ψευδαισθήσεων, άλλοτε για τις προθέσεις Ερντογάν, άλλοτε του Ταλάτ και άλλοτε του Ακιντζί;

Από αυτές τις στήλες, πεισματικά και ρεαλιστικά, αναλύαμε πού θα κατέληγαν οι πολιτικές της ομοσπονδίας και του εξευμενισμού και προχωρούσαμε σε εναλλακτικές επιλογές και στρατηγικές επί τη βάσει συμφερόντων και συμμαχιών για απεγκλωβισμό από τη διχοτομική ομοσπονδία, ώστε να διασωθεί η Κυπριακή Δημοκρατία.

Η ηγεσία του τόπου τα ήξερε και τα ξέρει όλα, με αποτέλεσμα όχι απλώς να απατηθεί από την τουρκική πλευρά, στην οποία επένδυσε, αλλά κυρίως να απατηθεί από τις εκτιμήσεις της και τις ομοσπονδιακές πολιτικές της. Καλές, κακές ή άσχημες. Απατήθηκε από τον ίδιο της τον εαυτό! Και τώρα, όχι μόνο αρνείται να δεχτεί την αποτυχία, αλλά, ταυτοχρόνως, επιμένει στο ίδιο λάθος, ισχυριζόμενη ότι θα μας βγάλει από τα αδιέξοδα στα οποία η ίδια και η ομοσπονδιακή της πολιτική μάς οδήγησαν.

Η πολιτική δεν μπορεί να στηριχθεί ούτε σε εμμονές, ούτε σε λανθασμένες ή μαγικές συνταγές. Εκτός και αν ενδόμυχα οι πολιτικοί που υποστηρίζουν την ομοσπονδία, είτε μέσα από ανεδαφικό απορριπτισμό είτε μέσα από την ανεκδιήγητη υποχωρητικότητα, αποφάσισαν να δεχτούν τη διχοτόμηση. Άλλωστε, και η ομοσπονδία, διχοτόμηση δεν είναι; Αλλά, με φύλλο συκής, το οποίο αφαίρεσαν οι Τούρκοι στο Κραν Μοντανά, αφήνοντας την ομοσπονδία, όπως και τις πολιτικές του εξευμενισμού, γυμνές. Και την ηγεσία μας εκτεθειμένη.

Επειδή ο Πρόεδρος προχωρεί σε νέες προτάσεις και εφόσον όσοι εκ των πολιτικών διαφωνούν δεν έχουν ή δεν πείθουν ότι έχουν ολοκληρωμένη εναλλακτική στρατηγική και διαφορετικό από την ομοσπονδία στόχο, εκείνο για το οποίο φαίνεται χρήσιμο να διερωτηθούν σήμερα οι πολιτικοί αρχηγοί είναι το εξής: Εάν το φιλί της ζωής σε μια χρεοκοπημένη διαδικασία θα φέρει, τελικά, την ανάσταση ή θα καταδικάσει την Κυπριακή Δημοκρατία εις θάνατον; Εμείς, πάντως, τολμούμε να εκτιμήσουμε ότι, ακόμη και αν η εγχείρηση, μέσω νέων ιδεών, πετύχει, ο ασθενής θα αποβιώσει!

ΓΙΑΝΝΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ
Δρ Διεθνών Σχέσεων