Σημερινή

Τρίτη, 16/10/2018
RSS

Οσμή Κραν Μοντανά με καθυστέρηση

| Εκτύπωση | 07 Οκτώβριος 2018, 18:04 | Του Χρίστου Χαραλάμπους

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ

Ανάσα ζωής στη διαδικασία που δείχνει να διάγει τα τελευταία της ψάχνει το Προεδρικό, το οποίο επιθυμεί διακαώς αποφυγή του διαφαινόμενου αδιεξόδου. Στο προσκήνιο ο μηχανισμός εφαρμογής και παρακολούθησης της λύσης

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΙΠΕ Ο Γ.Γ., ΑΛΛΑ ΤΩΡΑ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ


Με ακονισμένα τα μαχαίρια προσέρχονται αύριο στο Προεδρικό οι Αρχηγοί των πολιτικών κομμάτων, για τη σύνοδο του Εθνικού Συμβουλίου, όπου θα τύχουν ενημέρωσης για τα όσα έγιναν - δεν έγιναν στη Νέα Υόρκη και για το κρίσιμο των στιγμών, αφού η διαδικασία αργοπεθαίνει. Και το σκηνικό μυρίζει μπαρούτι, καθότι η πρωτοβουλία του Προέδρου Αναστασιάδη και των συνεργατών του να αναπτύξουν στον Γενικό Γραμματέα, και όχι μόνο, συγκεκριμένη πρόταση για διάσωση της διαδικασίας, έγινε χωρίς προηγούμενη διαβούλευση, ούτε καν ενημέρωση -καταγγέλλουν- των κομμάτων.

Η πρόταση της Λευκωσίας στηρίζεται σε δύο πυλώνες, στοχεύει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, αλλά ουδείς γνωρίζει αν θα τύχει αξιοποίησης από τον Αντόνιο Γκουτέρες, που αύριο, σύμφωνα με ασφαλείας πληροφορίες της «Σ», παραλαμβάνει την εκτεταμένη έκθεση της προσωρινής του απεσταλμένης Τζέιν Χολ Λουτ.

Πρωτοβουλία με ερωτηματικά

Το σκυθρωπό πρόσωπο του Γενικού Γραμματέα, η υιοθέτηση εκ μέρους του της λογικής Λουτ «ακούω και δεν τοποθετούμαι» και η εμφανής διστακτικότητά του οδήγησαν, τελικά, στην ανάπτυξη της ιδέας που είχε επεξεργαστεί το Προεδρικό για αποφυγή του αδιεξόδου και συνέχιση της διαδικασίας, που θα επιτρέψει διατήρηση, από τη μια, των όποιων προοπτικών, και την ανάπτυξη άλλων πολιτικών, από την άλλη, που διαχρονικά ετίθεντο υπό τη βάσανο της ύπαρξης ή όχι εξελίξεων στο Κυπριακό (πρωτίστως ΟΥΝΦΙΚΥΠ - δευτερευόντως ενεργειακά, που όμως ουδείς εκ των διεθνών συνομιλητών τα συνέδεσε).

Μόνο που η πρόταση καταγγέλλεται, από αντιπολιτευόμενους κύκλους, ως πρωθύστερη. Καθότι, εξηγούν, επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του εγγράφου για σύσταση «μηχανισμού εφαρμογής και παρακολούθησης της λύσης», το οποίο προφανώς έπρεπε να ακολουθεί της κατάληξης στα βασικά σημεία της όποιας συμφωνίας, αλλά και που κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων στο Κραν Μοντανά είχε προσπεραστεί χωρίς την απαραίτητη σημασία. Με την ε/κ πλευρά, κατά τη μείζονα αντιπολίτευση πάντα, να μην είναι άμοιρη ευθυνών.

Τα προεδρικά επιχειρήματα

Αντιστρόφως ανάλογα είναι βεβαίως τα επιχειρήματα του Προεδρικού σε ό,τι αφορά την ιδέα - πρόταση που ανέπτυξε. Όπως πληροφορείται η «Σ», σκοπός της Λευκωσίας δεν είναι μόνον η διατήρηση εν ζωή της διαδικασίας, αν στον νέο γύρο επαφών η κυρία Λουτ δεν καταφέρει να συγκεράσει απόψεις και να εντοπίσει κοινό παρονομαστή (επί του πλαισίου Γκουτέρες), αλλά και να θέσει την Τουρκία ενώπιον των ευθυνών της απέναντι στον Γενικό Γραμματέα, ο οποίος είναι ο συγγραφέας του άτυπου εγγράφου.

Μάλιστα, όπως μας υποδείχθηκε το κρίσιμο βράδυ της 6ης Ιουλίου στο Κραν Μοντανά, ο Γενικός Γραμματέας άφησε να εννοηθεί ότι πιθανή συμφωνία επί του μηχανισμού εφαρμογής θα βοηθούσε τη συμφωνία στα θέματα ασφάλειας - εγγυήσεων που είναι αλληλένδετα.

Η Λευκωσία προτάσσει, επίσης, το γεγονός ότι μέσα από μια τέτοια συζήτηση, έστω σε επίπεδο τεχνοκρατών, η Τουρκία παραμένει στο προσκήνιο ως η έχουσα την ευθύνη και δεν θα μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί πισωγύρισμα, όπως θα ήταν, π.χ., έναρξη και πάλι διακοινοτικών συνομιλιών.

Θα πρέπει, βεβαίως, να σημειωθεί ότι, ενώ η Λευκωσία προτείνει συζήτηση του άτυπου εγγράφου Γκουτέρες, θα πρέπει να ξεκαθαρίσει αν ισχύουν αυτά που είχε πει τότε στη συζήτηση στο Κραν Μοντανά, ότι, δηλαδή, τουλάχιστον ένα στοιχείο των προτάσεων, δεν μπορεί με τίποτα να γίνει αποδεκτό (συνταγματικές πτυχές), γιατί κάτι τέτοιο, μας λέχθηκε τότε, νομικά παραπέμπει σε εξωτερικές εγγυήσεις. Μάλιστα, στη δική της πρόταση για τον Μηχανισμό Εφαρμογής, η Λευκωσία είχε διαμηνύσει ότι θα καταθέσει ξεχωριστό έγγραφο για τις συνταγματικές πτυχές, η εφαρμογή των οποίων θα διασφαλιζόταν με εσωτερικό μηχανισμό.

Ο ρόλος Λουτ και οι… αρχές

Απαξάπαντες, μετά τη Νέα Υόρκη, δήλωναν ότι το πιθανότερο είναι να υπάρξει το επόμενο διάστημα μια νέα περιοδεία Λουτ, η οποία, όμως, να έχει αυξημένα καθήκοντα και δυνατότητες διαμεσολάβησης. Εδώ, βεβαίως, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην περιοριστεί η συμφωνημένη αρχή ότι δεν μπορούν τα Ηνωμένα Έθνη όχι μόνο να επιβάλουν, αλλά και να προτείνουν υπό την μορφήν επιδιαιτησίας.

Ως εκ τούτου, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρον ότι, σε περίπτωση επιστροφής της Αμερικανίδας, αυτή θα έχει μεν αυξημένο ρόλο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα μπορεί να ξεφύγει από το shuttle diplomacy, μεταφέροντας ένθεν και ένθεν τις απόψεις των πλευρών και όχι τις δικές της εισηγήσεις.

Αυτά προνοεί το άτυπο έγγραφο Γκουτέρες

Η εφαρμογή από τα μέρη των ακόλουθων στοιχείων της συμφωνίας βασίζεται στις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.

• Συνταγματικές πτυχές της λύσης

• Εδαφικές προσαρμογές

• Κανόνες αστυνόμευσης

• Απόσυρση ξένων στρατευμάτων, αποστρατιωτικοποίηση εγχώριων δυνάμεων

• Εφαρμογή της συμφωνίας για το περιουσιακό

• Συμμόρφωση με το κεκτημένο της ΕΕ (παρακολούθηση από την ΕΕ)

ΕΠΙΠΕΔΟ 1
Παρακολούθηση της εφαρμογής επί του εδάφους, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης των στρατευμάτων και της αποστρατιωτικοποίησης, από την αποστολή του ΟΗΕ. Θα υποβάλλει εκθέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών κάθε τρεις μήνες για όλες τις πτυχές της συμφωνίας. Άλλοι παράγοντες ενδέχεται επίσης να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο (π.χ., ΕΕ όσον αφορά τα θέματα συμμόρφωσης με το κεκτημένο).

ΕΠΙΠΕΔΟ 2 - Επιτροπή των μερών (COP)

Σύνθεση: 2 εκπρόσωποι της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης (1 Ε.Κ., 1 Τ.Κ.), 1 εκπρόσωπος από κάθε συστατικό κράτος, 1 εκπρόσωπος από την Τουρκία, 1 εκπρόσωπος από την Ελλάδα, 1 εκπρόσωπος από το Ηνωμένο Βασίλειο, 1 εκπρόσωπος του ΟΗΕ που θα προεδρεύει.

Ρόλος: Μη εκτελεστικό όργανο, αλλά αρμόδιο για την αξιολόγηση της συνολικής εφαρμογής μέσω της αναθεώρησης των σχεδίων εκθέσεων που προετοιμάζει η αποστολή του ΟΗΕ, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο των εκθέσεων όπου αυτό είναι σκόπιμο, αλλά χωρίς συντακτικό ρόλο (ευκαιρία εξήγησης). Αντιμετώπιση οποιωνδήποτε ζητημάτων στην εφαρμογή μέσω της διαβούλευσης για επίλυση προβλημάτων.

ΕΠΙΠΕΔΟ 3 (προαιρετικό)

Ομάδα επιφανών ατόμων. Επιφανείς ή αξιόπιστοι Κύπριοι ή / και διεθνείς προσωπικότητες.

Ρόλος: Παροχή συμβουλών, υποστήριξης και συστάσεων σχετικά με την εφαρμογή, λήψη συμβουλών από τα εμπλεκόμενα μέρη που συμμετέχουν στην COP, παροχή συμβουλών στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ή / και τα μέρη που την υλοποιούν σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε στην εφαρμογή.

ΕΠΙΠΕΔΟ 4

Αμερόληπτη πιστοποίηση της εφαρμογής από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Ρόλος: Με βάση τις εκθέσεις που εκπόνησε η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών θα εκτιμά προσωπικά κατά πόσον η εφαρμογή της λύσης βρίσκεται σε καλό δρόμο. Θα μπορούσε, επίσης, να λαμβάνει συμβουλές/πληροφορίες, απευθείας από τα μέρη που την εφαρμόζουν.

ΕΠΙΠΕΔΟ 5

Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Ως πρόσθετο μέτρο, η Τουρκία, η Ελλάδα και η Κύπρος θα μπορούσαν να κληθούν να παρευρίσκονται στις συνόδους του Συμβουλίου Ασφαλείας όταν υποβάλλονται και εξετάζονται οι εκθέσεις εφαρμογής.