Σημερινή

Σάββατο, 22/09/2018
RSS

Βλέπουν «παράθυρο», αγνοούν τη γεωστρατηγική

| Εκτύπωση | 02 Σεπτέμβριος 2018, 18:04 | Του Χρίστου Χαραλάμπους

ΤΟ ΦΛΕΡΤ ΤΟΥΡΚΙΑΣ - Ε.Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΤΗ ΜΕΓΓΕΝΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΜΕΝ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ, ΥΠΟ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΗΠΑ, ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΒΑΖΕΙ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΕ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΑΛΟΥΜΕ ΚΙ ΕΜΕΙΣ ΤΟ ΧΕΡΑΚΙ ΜΑΣ

Ρεαλισμός και ψυχρή ανάγνωση των δεδομένων με στόχο την ορθή, σε βάθος χρόνου, στρατηγική


Αναθέρμανση προοπτικών στο Κυπριακό, αν υπάρξει βεβαίως κατάλληλη και εφαρμοστέα στρατηγική, βλέπουν πολλοί γνωστοί κύκλοι, λόγω του μέχρι και αναμενόμενου, ανανεωμένου φλερτ της Άγκυρας με την Ε.Ε. Το οποίο, σημειωτέον, ούτως ή άλλως θα έπρεπε να θεωρείται μονόδρομος για το καθεστώς Ερντογάν, μετά τη μετωπική, και χωρίς ενδείξεις αλλαγής δεδομένων στο βραχύ μέλλον, σύγκρουση με την Αμερική.

Θεωρία και θεώρηση που υπολείπεται σοβαρής ανάλυσης, ίσως και άγνοιας για το πώς η Τουρκία βλέπει το θέμα Κύπρος, το οποίο όχι μόνο για τον Ερντογάν, αλλά και για το σύνολο της ηγεσίας της χώρας συνδέεται άρρηκτα με τον διαχρονικό γεωπολιτικό της σχεδιασμό και που καμία προσέγγιση με τον οποιονδήποτε δεν θα μπορούσε να οδηγήσει σε «ξεπούλημα» του νησιού, βάσει πάντα της τουρκικής ερμηνείας.

Θέλει δουλειά πολλή

Όσο προσεγγίζει η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, εν αγνοία -τουλάχιστον αυτό λέγεται δημοσίως- του τι η Τουρκία σκέφτεται και μοιράστηκε με την Τζέιν Χολ Λουτ, γίνεται κατανοητό ότι για να γυρίσει ο ήλιος των προοπτικών στο Κυπριακό θέλει δουλειά πολλή. Το ρευστό γεωπολιτικό σκηνικό της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου και τα τεράστια παιχνίδια που βρίσκονται σε εξέλιξη, με την συμμετοχή όλων των υπερδυνάμεων του πλανήτη, μετατρέπει το Κυπριακό σε μια απλή παρανυχίδα, η οποία είτε θα κοπεί -προς επίρρωση των προσδοκιών όλων- είτε θα παραμείνει ως ανοικτή πληγή, κάτι που δεν ενοχλεί του παίκτες που κινούν τα νήματα σε πολύ πιο σοβαρά (γι’ αυτούς) προβλήματα.

Η προσέγγιση Κύπρου - ΗΠΑ από τη μια -όπως την άφησε να εννοηθεί ο Υπουργός των Εξωτερικών- και το ανανεωμένο φλερτ από την άλλη της Άγκυρας με τις Βρυξέλλες δημιουργούν ένα νέο τοπίο ισορροπιών, που από μόνο του, όμως, δεν λέει τίποτα. Ωστόσο, θα μπορούσε να ήταν η μαγιά για κάτι πιο θετικό από αυτό που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια, φτάνει ο νεοσουλτάνος Ερντογάν να κατανοήσει ότι χωρίς λύση του Κυπριακού ο στόχος Ε.Ε. όχι μόνο είναι θολός, αλλά θα παραμείνει ες αεί ανέφικτος.

Ο τρόπος διαχείρισης των νέων δεδομένων από τη Λευκωσία παραμένει κρίσιμος και η αξία του πολλαπλασιάζεται, φτάνει να καταφέρει το Προεδρικό και οι συν αυτώ να βρουν εκείνο τον τρόπο -που μέχρι σήμερα και οι νυν και οι πρώην δεν βρήκαν- για να εντάξουν το εθνικό ζήτημα σε εκείνες τις παραμέτρους της εξίσωσης Βρυξελλών - Άγκυρας, που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να μείνουν στην άκρη.

Κάποιος που διαβάζει χωρίς παρωπίδες τις εξελίξεις και γνωρίζει ότι η Γαλλία επιχειρεί να κλείσει το κενό που αφήνει η Βρετανία, έχοντας ως δεδομένη την πολύ καλή σχέση της με την Κύπρο, θα πρέπει να παραδεχθεί ότι η νέα προσέγγιση Μακρόν, όπως εκφράστηκε μόλις προχθές για νέες σχέσεις ΕΕ - Τουρκίας και Ρωσίας, θα μπορούσε να αποτελέσει την απαρχή μιας προσπάθειας που θα στηρίζεται σε πολύ πιο γερά θεμέλια από αυτά στα οποία μέχρι σήμερα στηριζόταν το Κυπριακό.

Προκύπτει, άλλοις λόγοις, η ανάγκη να πείσει η Λευκωσία το Παρίσι ότι, οικοδομώντας αυτήν τη νέα σχέση με την Τουρκία, θα πρέπει στον πίνακα προτεραιοτήτων να τεθεί το ζήτημα εισβολής και κατοχής. Αυτό θα ήταν μια πολύ καλή αρχή σε αυτό που λέμε να πιεστεί η Άγκυρα, γιατί αυτήν την περίοδο δεν την «παίρνει» και σίγουρα δεν θέλει να χαλάσει σχέσεις με άλλη μια μεγάλη δύναμη.

Αυστριακή προθέρμανση

Το γεγονός ότι το Κυπριακό επανέρχεται δειλά μεν, ξεκάθαρα δε στην πολιτική επικαιρότητα της διεθνούς κοινότητας επιβεβαιώθηκε και στο πρόσφατο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. και των υπό ένταξη χωρών, γνωστό ως Gymnich, στην Αυστρία.

Η είδηση για την «στο πόδι» συζήτηση των Υπουργών Εξωτερικών της Κύπρου, της Ελλάδας και της Τουρκίας -που συνοδεύτηκε και από σχετικό φωτογραφικό στιγμιότυπο- δεν πρέπει να περάσει στα ψιλά, όπως δεν μπορούν να περάσουν στα ψιλά οι διασταυρώσεις άτυπων συναντήσεων που περιελάμβαναν, μεταξύ άλλων, τετ-α-τετ μεταξύ των Κοτζιά - Τσαβούσογλου, Κοτζιά - Χριστοδουλίδη, Μογκερίνι - Χριστοδουλίδη, Μογκερίνι - Τσαβούσογλου κ.λπ.

Χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται από τη Λευκωσία, η οποία τηρεί σιγήν ιχθύος σε ό,τι αφορά τις επαφές που έγιναν, γίνονται ή θα γίνουν στο παρασκήνιο, κοινοτικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο με εξόχως συγκαταβατική διάθεση, προφανώς γνωρίζοντας τον μονόδρομο της τουρκικής διπλωματίας υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων με τις ΗΠΑ, που οδηγούν την τουρκική οικονομία στα τάρταρα.

Χωρίς σε καμία περίπτωση αυτό να σημαίνει ότι το ίδιο έπραξε και στα θέματα Κυπριακού, κάποιος μπορεί εύκολα να διακρίνει το παράθυρο που υπάρχει, ώστε στο πλαίσιο του πάρε-δώσε που θέλει να αρχίσει η Άγκυρα με τις Βρυξέλλες, στη στήλη «δώσε» να ενταχθεί και το ζήτημα της Κύπρου. Άλλωστε με την Τουρκία να παρουσιάζεται σχεδόν απεγνωσμένη για την ευρωπαϊκή της πορεία μη έχοντας άλλη επιλογή, η Λευκωσία ως κράτος μέλος διατηρεί τον μοχλό πιέσεων έναντι της Άγκυρας φτάνει να μπορεί και να θέλει να τον χρησιμοποιήσει όχι εκδικητικά προφανώς, αλλά με τρόπο που θα έχει προστιθέμενη αξία στη νέα προσπάθεια που κυοφορείται με ορίζοντα τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ο άγνωστος Χ

Μέσα σε όλα αυτά ωστόσο υπάρχει και ο άγνωστος και απρόβλεπτος παράγοντας που ακούει στο όνομα Ταγίπ Ερντογάν. Μπορεί ο Τσαβούσογλου, όντας ο επικεφαλής της διπλωματίας να φορά το προσωπείο του συγκαταβατικού Ευρωπαϊστή, με στόχο να ανοίξει την πόρτα της Ε.Ε., ωστόσο ο Αρχηγός του κάθε άλλο παρά νηφάλιος παρουσιάζεται. Αντίθετα, δεν έχει αφήσει όριο για όριο που να μην το έχει ξεπεράσει με την δημόσια δικτατορική ρητορική του και αυτό υπενθυμίζει σε άπαντες πως όσο και αν το φλερτ με τις Βρυξέλλες ανανεώνεται, αν η Τουρκία δεν αλλάξει γεωπολιτική προσέγγιση, τότε η Κύπρος δύσκολα θα δει άσπρη μέρα.

Δεν είναι καθόλου ρεαλιστικό αυτήν τη στιγμή, και με τον συγκεκριμένο ηγέτη, η Τουρκία λόγω ευρωπαϊκής προοπτικής να αλλάξει διάθεση για μη έλεγχο της Κύπρου και αυτό θα πρέπει να το έχουν στα υπόψη όλοι όσοι το επόμενο διάστημα θα έχουν να διαδραματίσουν ρόλο στην όποια προσπάθεια εκδηλωθεί.