Σημερινή

Τρίτη, 20/11/2018
RSS

Πώς «διαβάζει» ο διεθνής Τύπος τη νέα κρίση στην Τουρκία

| Εκτύπωση | 19 Αύγουστος 2018, 18:00 | Της Μικαέλλας Λοΐζου

«ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΝΤΟΝΑΛΤ ΤΡΑΜΠ, Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΕΝΑΝ ΠΕΙΣΜΑΤΑΡΗ ΕΓΩΙΣΤΗ, ΜΕ ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΚΑΜΠΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ», ΓΡΑΦΕΙ Ο «GUARDIAN»

«Η ύβρις φέρνει τη νέμεση, όπως πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες. Αυτό είναι ένα μάθημα ζωής που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο αλαζόνας ηγέτης της Τουρκίας, παρουσιάζεται ανίκανος να απορροφήσει, ενώ η χώρα του ακροβατεί πάνω από μιαν άβυσσο, την οποία ο ίδιος έφτιαξε». Με αυτά τα λόγια ξεκινά το κείμενό του στον «Guardian» ο Simon Tisdall, μιαν από τις πιο πολυδιαβασμένες αναλύσεις της εβδομάδας που μας πέρασε αναφορικά με τα τεκταινόμενα στην Τουρκία. Θέση του αρθρογράφου είναι πως από τη στιγμή που ο Ερντογάν πλέον έχει μόνος του την εξουσία, θα είναι δύσκολο να αποφύγει να έχει και μόνος του την ευθύνη για την τρέχουσα κρίση.

Όπως σημειώνει η ανάλυση του «Guardian», η αναταραχή στην Τουρκία συμβαίνει για πολύ περισσότερα πράγματα από την τιμή των κρεμμυδιών στην Κωνσταντινούπολη. «Τα πολλά ζητήματα της Τουρκίας έχουν ευρύτερες γεωπολιτικές και στρατηγικές διακλαδώσεις», τονίζει. Εξηγεί, περαιτέρω, πως η χώρα βρίσκεται άβολα τοποθετημένη μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας, τις οποίες ο Ερντογάν από το 2003 προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τη μία εναντίον της άλλης, με ανάμεικτα αποτελέσματα. Πλέον αναφύονται οι πολλές αντιφάσεις στην πολιτική του, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη Συρία, το Ιράν, το ΝΑΤΟ και τις ήδη τεταμένες σχέσεις με την Ε.Ε.

«Παρά το γεγονός πως ο Ερντογάν δεν μπορεί να ξεφύγει από την πολιτική ευθύνη, προσπαθεί σκληρά να το πράξει. Ρίχνει το φταίξιμο για την καταρράκωση της λίρας σε διεθνείς συνωμοσίες», σημειώνει η εφημερίδα, παραπέμποντας στις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου περί «επιχείρησης εναντίον της Τουρκίας» και για πισώπλατες μαχαιριές από τις ΗΠΑ.

Σχέση μέσω αντιπαλότητας

Όπως επισημαίνει ο «Guardian», ο Ερντογάν δεν έχει ουσιαστική αντίσταση από κανέναν. Τα λάθη δεν υπόκεινται σε διόρθωση. Αυτά δείχνουν ότι τα τουρκικά προβλήματα θα χειροτερέψουν πριν βελτιωθούν. «Στο πρόσωπο του Ντόναλντ Τράμπ, ο Ερντογάν αντιμετωπίζει έναν πεισματάρη εγωιστή, με παρόμοια άκαμπτη διάθεση. Οι δύο έχουν συγκρουστεί για την αναίτια φυλάκιση του Αμερικανού πάστορα με κατηγορίες για τρομοκρατία. Η απόφαση για παράταση της κράτησης του Άντριου Μπράνσον ενόχλησε προσωπικά τον Τραμπ», σημειώνει περαιτέρω.

Όμως οι ΗΠΑ και η Τουρκία βρίσκονται σε αντιπαράθεση για πολύ πιο σημαντικά ζητήματα, όπως η Συρία, οι διαφορές για τις κυρώσεις έναντι του Ιράν, η διασύνδεση της Τουρκίας με ισλαμιστικές ομάδες, οι περιορισμένες προσβάσεις του ΝΑΤΟ στις τουρκικές βάσεις και η αγορά ρωσικών πυραύλων. Στη βάση αυτών των διαφορών ήταν που το Κογκρέσο ζήτησε από το Πεντάγωνο να μην πουλήσουν τα F-35 στην Τουρκία.

Με λάθος τρόπο

Η «Washington Post», πάντως, θεωρεί ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ορθώς τραβά το αφτί του Ερντογάν αλλά το κάνει με λάθος τρόπο. «Η οικονομική κακοδιαχείριση είναι ένα κομμάτι της αυξανόμενα μεγαλομανούς διακυβέρνησης του κ. Ερντογάν, η οποία συμπεριλαμβάνει τεράστια εσωτερική καταστολή και προσπάθειες εκφοβισμού άλλων κρατών, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, της Γερμανίας και της Ρωσίας. Ο ηγέτης της Τουρκίας τελικά αποσύρθηκε από αυτές τις μάχες, για να επιτεθεί στον στενότερο στρατιωτικό σύμμαχο της χώρας του, τις ΗΠΑ», σχολιάζει η εφημερίδα.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, επικρίνει την κυβέρνηση Τραμπ ότι η αντίδρασή της ήταν υπερβολικά επικεντρωμένη στον πάστορα Άντριου Μπράνσον, ενώ έπρεπε να ζητά να απελευθερωθούν και οι 20 Αμερικανοί πολίτες που κρατούνται, όπως και αρκετοί Τούρκοι υπάλληλοι των αμερικανικών διπλωματικών υπηρεσιών. Η χρήση δασμών ως πολιτικό όπλο είναι μια παραβίαση των διεθνών θεσμίων και θα ήταν καλύτερη επιλογή, αναφέρει, να επεκταθούν οι κυρώσεις έναντι ατόμων που αναμειγνύονται στις φυλακίσεις και άλλες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να καθυστερήσει η παράδοση των F-35.

«Παρά ταύτα, η απόφαση να σκληρύνει η στάση έναντι του κ. Ερντογάν είναι ορθή. Οι αναλυτές που ανησυχούν για την επιδείνωση των σχέσεων με έναν βασικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η Τουρκία δεν συμπεριφερόταν ως σύμμαχος. Οι σύμμαχοι δεν κρατούν ομήρους πολίτες των ΗΠΑ», τονίζει η Washington Post.

Η ανάλυση καταλήγει υποδεικνύοντας πως οι φόβοι για εξάπλωση της νομισματικής κρίσης σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες φαίνονται υπερβολικοί, ενώ οι απειλές Ερντογάν για στροφή προς τη Μόσχα είναι κούφιες, καθώς η Μόσχα δεν μπορεί να προσφέρει δισεκατομμύρια δολάρια για να βγάλει την τουρκική οικονομία από τον λάκκο που ο Πρόεδρός της έσκαψε.

Το άρθρο καταλήγει λέγοντας πως ο Τραμπ πρέπει να χρησιμοποιήσει τη δύναμή του όχι για να απελευθερώσει μόνο έναν χριστιανό πάστορα αλλά για να δείξει στον Ερντογάν το κόστος του να παίζει τον δικτάτορα είτε προς τον δικό του λαό είτε προς τον υπόλοιπο κόσμο.

Από τον Τραμπ στον Πούτιν

Δεν είναι μόνο ο Ντόναλτ Τραμπ που παρουσιάζεται, όμως, ως παίκτης-κλειδί στην τουρκική κρίση. Από την άλλη πλευρά του ισοζυγίου ξεπροβάλλει ο Ρώσος ηγέτης Βλαντιμίρ Πούτιν. Όπως γράφει το «Bloomberg», «η πολιτική αντιπαράθεση της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και η κρίση που περικυκλώνει το νόμισμά της, προσφέρουν μια χρυσή ευκαιρία για τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν να προσπαθήσει να απομακρύνει ένα βασικό γεωπολιτικό αμφιταλαντευόμενο κράτος από τους δυτικούς του συμμάχους».

Αλλά αυτό, όπως εξηγεί, μπορεί να μην είναι τόσο απλό, καθώς, παρά το γεγονός πως Πούτιν και Ερντογάν αποκατέστησαν τις σχέσεις μεταξύ των χωρών τους, μετά την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους το 2015, η Μόσχα δεν μπορεί να προσφέρει και πολλά για να επουλώσει τις οικονομικές πληγές της Άγκυρας ή να πείσει τον ιδιοκτήτη του δεύτερου μεγαλύτερου στρατού του ΝΑΤΟ να εγκαταλείψει τη στρατιωτική του συμμαχία για χάρη της. Παρά ταύτα, οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών ανακάμπτουν, ιδιαίτερα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.

Όπως επισημαίνει η ανάλυση, ενώ οι ΗΠΑ και άλλα μέλη του ΝΑΤΟ άσκησαν έντονη κριτική στον Ερντογάν για τη στάση του έναντι των πολιτικών του αντιπάλων, η Τουρκία θεωρεί ότι η Ρωσία τής προσέφερε «άνευ όρων υποστήριξη». Και, παρόλο που η Ρωσία δεν θεωρεί πως η Τουρκία θα αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ, φυσικά και προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις διαφορές μεταξύ του Ερντογάν και των ΗΠΑ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Βλαντιμίρ Φρόλοβ, αναλυτή εξωτερικής πολιτικής στη Μόσχα.

«Τα συμφέροντά μας εξυπηρετούνται καλύτερα όταν υπάρχει μια προσβεβλημένη Τουρκία μέσα στο ΝΑΤΟ, για να υπονομεύει τις ικανότητες της συμμαχίας», ανέφερε. Οι αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η Τουρκία πρέπει να λύσει μόνη της τα οικονομικά της προβλήματα και δεν θα το κάνει η Ρωσία εκ μέρους της.