Σημερινή

Παρασκευή, 21/09/2018
RSS

Από τις ορδές του Αττίλα 2 στη δύση του… «Ήλιου»

| Εκτύπωση | 12 Αύγουστος 2018, 18:00 | Του Μάριου Αδάμου

ΜΕ ΤΗΝ ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΤΤΙΛΑ 2 ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΕ ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ.

Η 14Η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΛΛΙΣΤΑ ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΕΙ ΩΣ Η ΠΙΟ ΜΑΥΡΗ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ, ΑΦΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ ΠΟΥ ΣΗΜΑΔΕΨΑΝ ΤΟΝ ΚΑΤ' ΕΞΟΧΗΝ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΜΗΝΑ

Τις τέσσερις μεγάλες τραγωδίες που σημάδεψαν τον μήνα Αύγουστο φέρνει στη μνήμη της σήμερα η Κύπρος, με την τέλεση ανά το παγκύπριο των μνημοσύνων των ηρωικών μαρτύρων του τόπου. Αττίλας 2, δολοφονία Τάσου Ισαάκ και Σολωμού Σολωμού, η αεροπορική τραγωδία της «Ήλιος» και το τραγικό ατύχημα στο Σαρμ ελ Σέιχ, στοιχειώνουν τα καλοκαίρια της Κύπρου. Κι ο Αύγουστος, ο κατεξοχήν μήνας των διακοπών, αποτελεί τον δεύτερο πιο μαύρο μήνα, μετά τον Ιούλιο.

Όσα χρόνια κι αν περάσουν, αυτές οι τραγωδίες θα παραμένουν ανεξίτηλες στη μνήμη μας και θα μας θυμίζουν το πόσο πολύπαθο νησί είμαστε… Η μεγαλύτερη απ’ όλες τις τραγωδίες που σημάδεψαν τον Αύγουστο είναι αυτή του Αττίλα 2, που έγινε τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου 1974, μία μόλις ώρα μετά την πλήρη αποτυχία της τριμερούς διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε Ελλάδα, Τουρκία και Βρετανία, στη Γενεύη.

Ο Αττίλας 2

Στρέφοντας τη μνήμη πίσω, πριν από 44 ολόκληρα χρόνια, θυμόμαστε πως στις 3:30 τα χαράματα της 14ης του Αυγούστου 1974 τελειώνουν με πλήρη αποτυχία στη Γενεύη οι τριμερείς διαπραγματεύσεις (Ελλάδας, Τουρκίας, Βρετανίας) για την κατάσταση στην Κύπρο και το κυπριακό πρόβλημα. Μία ώρα αργότερα, τα τουρκικά αεροσκάφη βομβαρδίζουν τη Λευκωσία, την Αμμόχωστο και άλλα σημεία της Κύπρου. Ο Αττίλας 2 είχε ξεκινήσει.

Από το μεσημέρι της 14ης του Αυγούστου, τουρκικά άρματα και ισχυρές δυνάμεις πεζικού αρχίζουν να κινούνται από Λευκωσία προς Αμμόχωστο, στα ανατολικά, και προς Λεύκα - Λιμνίτη, στα δυτικά. Το Πολεμικό Συμβούλιο, που συνεδριάζει στις 6 τα ξημερώματα υπό την προεδρία του Κ. Καραμανλή στην Αθήνα, διαπιστώνει την τραγική αδυναμία της Ελλάδας να συνδράμει στρατιωτικά την Κύπρο και έτσι οι ελληνικές αντιδράσεις περιορίζονται στον διπλωματικό τομέα.

Μέχρι το βράδυ, η ελληνοκυπριακή αντίσταση έχει ουσιαστικά καταρρεύσει και τα οχυρά εγκαταλείπονται. Ως αποτέλεσμα, στις 15 του Αυγούστου, τα στρατεύματα του Αττίλα μπαίνουν στην Αμμόχωστο, στις 16 του Αυγούστου ο Αττίλας 2 ολοκληρώνεται με την κατάληψη της Μόρφου, ενώ η Κυβέρνηση Κληρίδη μεταφέρεται πρόσκαιρα στη Λεμεσό, φοβούμενη ότι επίκειται κατάληψη της Λευκωσίας.

Οι Τούρκοι, έχοντας πετύχει τους στρατιωτικούς τους σκοπούς, δέχονται κατάπαυση του πυρός στις 6 το απόγευμα της 16ης του Αυγούστου 1974. Ήδη κατείχαν το 36,4% του κυπριακού εδάφους. Περίπου 2.000 Έλληνες και Ελληνοκύπριοι είχαν σκοτωθεί, πάνω από 1.600 ήταν οι αγνοούμενοι και 200.000 ήταν οι ξεριζωμένοι πρόσφυγες.

Η θυσία του Τάσου Ισαάκ

Είκοσι δύο χρόνια μετά τον Αττίλα 2, η Κύπρος βιώνει παρόμοιες καταστάσεις, αφού τον Αύγουστο του 1996 γράφεται μια ακόμα σελίδα του πολύχρονου δράματός της. Δύο νέοι δολοφονούνται άγρια από Τούρκους, κατά τη διάρκεια αντικατοχικών εκδηλώσεων. Συγκεκριμένα, το Σάββατο 10 Αυγούστου 1996, οι εκατοντάδες Ευρωπαίοι μοτοσυκλετιστές που έκαναν τον γύρο του κόσμου φθάνουν στο λιμάνι της Λεμεσού, συνεχίζοντας την πορεία διαμαρτυρίας για τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή της βόρειας Κύπρου.

Σκοπός τους ήταν να δείξουν στη διεθνή κοινότητα την ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου από τους Τούρκους, που αρνούνται την ελεύθερη διακίνηση στο νησί. Η εκδήλωσή τους, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε την αντίδραση της Άγκυρας και της «κυβέρνησης» του ψευδοκράτους, που είχαν φροντίσει να φέρουν στο νησί μια ομάδα ενόπλων τρομοκρατών της οργάνωσης «Γκρίζοι Λύκοι». Την επόμενη μέρα, η κυπριακή Κυβέρνηση ματαιώνει την προγραμματισμένη πορεία των μοτοσυκλετιστών, για να αποφύγει επικίνδυνες εμπλοκές.

Η απόφαση αυτή δεν αποτρέπει τη δημιουργία επεισοδίων στη «νεκρή ζώνη» της Δερύνειας, κατά τη διάρκεια των οποίων βρίσκει τραγικό θάνατο ο 24χρονος, τότε, Τάσος Ισαάκ και τραυματίζονται πολλοί άλλοι. Ο άτυχος Ισαάκ κατά τη διάρκεια των επεισοδίων περικυκλώθηκε από ομάδα «Γκρίζων Λύκων», μπροστά στις κάμερες, και εκτελέστηκε έπειτα από ανελέητο ξυλοδαρμό.

Η αποτρόπαια εικόνα της δολοφονίας ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο, όμως αφήνει ασυγκίνητους τους ισχυρούς και διά στόματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ καταδικάζεται, μεν, η τουρκική θηριωδία, αλλά αποδίδονται, δυστυχώς, ευθύνες, όπως πάντοτε άλλωστε, και στις δύο πλευρές.

Η ολοκλήρωση του εγκλήματος…

Το τουρκικό έγκλημα θα ολοκληρωθεί λίγες μέρες μετά, την Τετάρτη 14 Αυγούστου, στην ίδια περιοχή. Την ημέρα εκείνη, κατά τη διάρκεια της κηδείας του Τάσου Ισαάκ, δημιουργούνται νέα επεισόδια και ένας άλλος νέος, ο 26χρονος Σολωμός Σολωμού, αναλαμβάνει να πράξει αυτό που απαγορεύει μεν η κοινή λογική και το ένστικτο αυτοσυντήρησης, αλλά υπαγορεύει η συνείδηση, να κατεβάσει, δηλαδή, την τουρκική σημαία από τον ιστό της. Με αυτοθυσία περνά τους πάντες στο διάβα του, περνά το συρματόπλεγμα, φτάνει στον ιστό και σκαρφαλώνει για να κατεβάσει το κατοχικό σύμβολο. Δεν θα προλάβει, όμως, να ολοκληρώσει την πράξη του. Στα λίγα μέτρα της αναρρίχησής του, θα δεχθεί πυρά από Τούρκους και θα πέσει θανάσιμα πληγωμένος. Λίγες ώρες μετά, θα ξεψυχήσει.

«Ήλιος» και Σαρμ ελ Σέιχ

Το δράμα της Κύπρου θα συνεχιστεί 9 χρόνια αργότερα, όταν το μεσημέρι της 14ης Αυγούστου 2005, παραμονή της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο Γραμματικό Αττικής, συντρίβεται το Boeing 737 της Helios, συμπαρασύροντας στον θάνατο 121 ψυχές (εκτενές αφιέρωμα στη σελίδα 26). Τέσσερις μέρες μετά την τραγωδία στο Γραμματικό, 19 Αυγούστου 2005, και πριν καλά-καλά στεγνώσουν τα δάκρυα στην Κύπρο, δέχεται ακόμη ένα χτύπημα.

Έξι Κύπριοι σκοτώνονται σε οδικό δυστύχημα, ενώ βρίσκονται σε διακοπές στο Σαρμ ελ Σέιχ στην Αίγυπτο. Το μικρό λεωφορείο με συνολικά 13 Κύπριους επιβάτες κινείται στην ορεινή περιοχή στην Αίγυπτο, μεταξύ της μονής Αγίας Αικατερίνης του όρους Σινά και του θερέτρου Σαρμ ελ Σέιχ. Σε κάποια στιγμή, το λάστιχο του λεωφορείου σκάει και αρχίζει η τρελή πορεία, αναποδογυρίζεται αρκετές φορές, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν θανάσιμα επτά άτομα. Μεταξύ τους και ο οδηγός, ο οποίος, σύμφωνα με μαρτυρίες, οδηγούσε επικίνδυνα και αλόγιστα, συνδράμοντας στο να γραφτεί ο τραγικός επίλογος.

Τα κακά μαντάτα φθάνουν στην Κύπρο. Και πάλιν οικογένειες ντύνονται στα μαύρα και παιδιά μένουν ορφανά. H μνήμη και οι θύμησες των προαναφερθεισών τραγωδιών παραμένουν άσβεστες, ενώ δεκάδες «γιατί» συνεχίζουν να αντηχούν στο μυαλό όλων μας. Τούτες τις μέρες η Κύπρος ξαναθυμάται και τιμά τους νεκρούς από τις μαύρες εκείνες μέρες των θλιβερών Αυγούστων.