Σημερινή

Τρίτη, 25/09/2018
RSS

Ανοικτή επιστολή σχετικά με την Παγκόσμια Ημέρα Διεθνούς Ποινικής

| Εκτύπωση | 05 Αύγουστος 2018, 18:00 | Του Κλέαρχου Κυριακίδη

Ανοικτή επιστολή σχετικά με την Παγκόσμια Ημέρα Διεθνούς Ποινικής Δικαιοσύνης

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΥΠΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΓΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ, ΚΑΘΩΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 49(6) ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΕΥΗΣ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΛΕΓΕΙ: «Η ΚΑΤΕΧΟΥΣΑ ΔΥΝΑΜΙΣ ΔΕΝ ΘΑ ΔΥΝΑΤΑΙ ΝΑ ΕΞΟΡΙΣΗ Ή ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΗ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΙΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΑΜΑΧΟΥ ΠΛΗ­ΘΥΣΜΟΥ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΟΝ ΥΠ’ ΑΥΤΗΣ ΕΔΑΦΟΣ». (ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ UNHCR)

Η Τουρκία είναι υπεύθυνη για παράνομη έξωση πολιτών. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της υπόθεσης Evagorou Christou v Turkey [2009] ECHR 164, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων παρατήρησε πως «Ο τουρκικός στρατός εκτόπισε τον ενάγοντα και την οικογένειά του από το σπίτι τους [στην Καλογρέα κοντά στη Κερύνεια] και τους εξανάγκασε να εγκαταλείψουν την Κερύνεια και να καταφύγουν στον νότο»


Προς την κ. Federica Mogherini, Ύπατη Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας

Αγαπητή Ύπατη Εκπρόσωπος

Συνέταξα την επιστολή αυτή για να συμπίπτει με τις 17 Ιουλίου 2018, Παγκόσμια Ημέρα Διεθνούς Ποινικής Δικαιοσύνης. Με αυτήν την ευκαιρία, αναφέρομαι σε Δήλωσή σας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.) πριν από ένα χρόνο, στις 17η Ιουλίου 2017, όταν επικαλεστήκατε ότι:

«Η Ε.Ε. και οι χώρες μέλη της επαναβεβαιώνουν την πλήρη υποστήριξή τους στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο [με βάση το Καταστατικό της Ρώμης που εγκρίθηκε στις 17 Ιουλίου 1998] και στην ενδυνάμωση ενός διεθνούς ποινικού συστήματος δικαιοσύνης δεσμευμένο να αποτρέπει την επιτροπή από εγκλήματα, να πολεμά την ατιμωρησία και να κάνει σίγουρη την προστασία των δικαιωμάτων των θυμάτων».

Και προσθέσατε:

«Η δικαιοσύνη είναι ένα από τα κύρια στοιχεία για μια συμφιλίωση και διαρκή ειρήνη. Δίχως δικαιοσύνη, τα πλέον ειδεχθή εγκλήματα μένουν ατιμώρητα, τα θύματα δεν μπορούν να υπερασπιστούν και η ειρήνη παραμένει στόχος απατηλός, εφόσον η ατιμωρησία δημιουργεί περισσότερη έχθρα, που οδηγεί σε πράξεις εκδίκησης και περισσότερη ταλαιπωρία…».

Και ολοκληρώσατε με μια υπόσχεση:

«Η Ε.Ε. θα συνεχίσει να υποστηρίζει πλήρως μια πολυμερή παγκόσμια διακυβέρνηση, βασισμένη στο διεθνές δίκαιο, ανθρώπινα δικαιώματα και διεθνή ιδρύματα. Σε αυτό το πλαίσιο, παραμένουμε δεσμευμένοι στην προώθηση της μάχης μας εναντίον της ατιμωρησίας και στην προώθηση της παγκόσμιας επικύρωσης του Καταστατικού της Ρώμης». (Πηγή: www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2017/07/16/hr-declaration-international-criminal-justice-day17-july/)

Στη Δήλωσή σας, εμφαντικά αναφερθήκατε στη Συρία, αλλά όχι σε δύο γείτονές της, την Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ), μέλος της Ε.Ε. από το 2004, και την Τουρκία, υποψήφια για ένταξη στην Ε.Ε.

Συνεπώς, σας υπενθυμίζω ορισμένες σχετικές πραγματικότητες, οι οποίες, για κάποιους, ενδεικτικά θεωρούνται ενοχλητικές.

Πρώτον, υποτίθεται εις απάντησιν σε ένα παράνομο πραξικόπημα, που οργανώθηκε από την Ελλάδα στη Λευκωσία στις 15 Ιουλίου 1974, η Τουρκία πέντε μέρες αργότερα εισέβαλε στην Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ). Αργότερα, τρεις εβδομάδες μετά την κατάρρευση των πραξικοπηματικών καθεστώτων σε Αθήνα και Λευκωσία, η Τουρκία εισέβαλε και πάλι στις 14 Αυγούστου 1974.

Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία παράνομα έθεσε υπό κατοχήν και διέπραξε εθνο-θρησκευτικό ξεκαθάρισμα του 36 τοις εκατόν του εδάφους και 57 τοις εκατόν της ακτογραμμής της ΚΔ.

Η απανθρωπιά που εξαπέλυσε η Τουρκία κατεγράφη γραφικά σε αποδεσμευμένη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που υιοθετήθηκε στις 10 Ιουλίου 1976. (Βλέπε https://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf/?library=ECHR&id=001-142540.pdf & https://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf?library=ECHR&id=001-142541.pdf)

Δεύτερον, η Τουρκία είναι υπεύθυνη για παράνομη έξωση πολιτών. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της υπόθεσης Evagorou Christou v Turkey [2009] ECHR 164, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων παρατήρησε πως «Ο τουρκικός στρατός εκτόπισε τον ενάγοντα και την οικογένειά του από το σπίτι τους [στην Καλογρέα κοντά στη Κερύνεια] και τους εξανάγκασε να εγκαταλείψουν την Κερύνεια και να καταφύγουν στον νότο». Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Τουρκία παραβίασε το Άρθρο 8 και το Επιπρόσθετο Πρωτόκολλο 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 1950 (Βλέπε www.bailii.org/eu/cases/ECHR/2009/164.html).

Τρίτον, η Τουρκία φαίνεται να έχει εν γνώσει της συμπεριφερθεί με εγκληματικό τρόπο με πρόθεση διακρίσεων. Αντιγράφω από τηλεγράφημα προς το βρετανικό Υπ. Εξωτερικών, ημερ. 5 Αυγούστου 1974, του Stephen Olver, τότε Βρετανού Υπάτου Αρμοστού στη Λευκωσία, το οποίο αναφέρει:

«Η μεταφορά [‘transfer’] του ελληνοκυπριακού πληθυσμού έξω από την περιοχή Κερύνειας προχωρεί σταθερά. Αυτό αναμφίβολα θεωρείται τουρκική πολιτική και λέγεται στον κόσμο ότι δεν θα ξαναεπιστρέψουν. Αυτό είναι τραγικό, και πρέπει ενδεικτικά να κάνουμε ό,τι μπορούμε να αντισταθούμε σε αυτούς τους εξαναγκαστικούς διωγμούς [‘forced evictions’» (Πηγή: FCO9/1920, Εθνικό Αρχείο Ηνωμένου Βασιλείου. Ευχαριστώ την κ. Φ. Αργυρού για τη βοήθειά της στο να εντοπίσει αυτόν τον αποδεσμευμένο φάκελο).

Τέταρτον, το Ηνωμένο Βασίλειο, μέλος της Ε.Ε. από το 1973, δεν πήρε καμία αποφασιστική ενέργεια να σταματήσει την Τουρκία σύμφωνα με το Άρθρο ΙΙ της Συνθήκης Εγγυήσεως του 1960, βάσει της οποίας αμφότερα αυτά τα κράτη, συν η Ελλάδα, είχαν αναλάβει να εγγυηθούν «την ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και ασφάλεια της Κ.Δ.». Αντίθετα, το 1975, οι βρετανικές Αρχές προτίμησαν να διευκολύνουν εκείνο που συνιστούσε εξαναγκαστική μεταφορά ή απέλαση των Τούρκων πολίτων της Κ.Δ. από τις Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων στα κατεχόμενα (Βλέπε Έγγραφο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, S/11603, εδώ https://digitallibrary.un.org/record/244466?ln=en).

Πέμπτον, η Τουρκία, αν όχι άλλα κράτη, φαίνεται να έχουν προβεί σε εξαναγκαστικές μεταφορές και απελάσεις εις παραβίασιν του Άρθρου 49 (1) της Τέταρτης Σύμβασης του 1949 σχετικά με την Προστασία Πολιτών εν Καιρώ Πολέμου. Το Άρθρο 147 της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης προσθέτει πως κάθε παράνομη απέλαση ή μεταφορά ενός προστατευόμενου προσώπου αποτελεί κατάφωρη παραβίαση. Το Άρθρο 7.1(d) του Καταστατικού της Ρώμης του 1998, την οποία η Τουρκία δεν έχει ποτέ υπογράψει, επιβεβαιώνει ότι κάθε απέλαση ή εξαναγκαστική μεταφορά πληθυσμού αποτελεί έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας και έγκλημα πολέμου.

Έκτον, η Τουρκία βρίσκεται υπό κατηγορία για εθνική διάκριση, καθώς συστηματικά παραβιάζει το Άρθρο 49(6) της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης, το οποίο λέγει: «Η κατέχουσα Δύναμις δεν θα δύναται να εξορίση ή να μεταφέρη μέρος του ιδικού της άμαχου πλη­θυσμού εις το κατεχόμενον υπ’ αυτής έδαφος» (Μετάφραση της UNHCR).

Σε επιστολή του, ημερ. 29 Δεκεμβρίου 1978, ο Ζήνωνας Ρωσσίδης, τότε Μόνιμος Πρέσβης της Κ.Δ. στα Ηνωμένα Έθνη, έγραψε με ειλικρίνεια:

«Ο πληθυσμός της ελληνοκυπριακής πλειοψηφίας στις περιοχές υπό εισβολή έχει γενοκτονικά εκδιωχθεί από εκεί, λόγω της εθνικής του καταγωγής, κάτω από τις πλέον αποτρόπαιες ενέργειες φυλετικής διάκρισης. Στη συνέχεια, ένας ξένος πληθυσμός, παράνομα μεταφερθείς από την Ανατολία της Τουρκίας, μεταφέρεται ομαδικά και τοποθετείται στα σφετερισμένα σπίτια και περιουσίες των ξεριζωμένων Ελλήνων Κυπρίων, βάσει ενός προσχεδίου για διά της βίας αλλαγή της δημογραφίας στην Κύπρο» (Πηγή: Έγγραφο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ S/12987 ).

Λόγω των απάνθρωπων ενεργειών της, η Τουρκία έχει de facto διχοτομήσει την ΚΔ σε μια γραμμή ασυνείδητου σχεδίου, που προϋπήρχε με σκοπό να διευκολύνει μια «υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμού», να δημιουργήσει μια ομοιογενή τουρκική «ζώνη» και να επιτύχει μια «διευθέτηση» με βάση μια νέα «ομοσπονδία» που νομιμοποιεί τη «δικοινοτική» διαίρεση και τη «διζωνική» πόλωση. Αυτοί οι διαιρετικοί στόχοι εκδηλώθηκαν πριν από το 1974 και αναφέρονται στην έκθεση του Galo Plaza, Μεσολαβητού του ΟΗΕ, ημερ. 26 Μαρτίου 1965 (Βλέπε Έγγραφο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ S/6253: https://digitallibrary.un.org/record/573661?ln=en).

Ερωτήσεις

Ενόψει των πιο πάνω, με σεβασμό, σας καλώ, ως ιεραρχικό μέλος της Ε.Ε. που συμμετείχατε στην αδιαφανή «Διάσκεψη για την Κύπρο» στην Ελβετία το 2017, να ανταποκριθείτε στις πιο κάτω ερωτήσεις ιδιαίτερης σημασίας για τη δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου.

1. Στη «Διάσκεψη για την Κύπρο», εσείς ή άλλο συμβαλλόμενο μέρος ζητήσατε ειδικά τον τερματισμό της ατιμωρησίας μέσω της καθυστερημένης εφαρμογής του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου; Αν ναι, πώς; Αν όχι, γιατί όχι;

2. Υποστηρίζει η Ε.Ε. τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου διεθνούς ποινικού δικαστηρίου πολέμου για την Κύπρο βασισμένου στα ευρωπαϊκά προηγούμενα σε σχέση με τη Γερμανία και την πρώην Γιουγκοσλαβία; Αν ναι, πώς; Αν όχι, γιατί όχι;

3. Θέλει η Ε.Ε. να επιβληθεί η δικαιοσύνη στην Τουρκία και σε άλλα κράτη και παράγοντες φαινομενικά υπεύθυνους για την εκτέλεση αποτρόπαιων διεθνών εγκλημάτων στην Κ.Δ.;

4. Ποια διαβήματα, αν έγιναν, έχουν ληφθεί από την Ε.Ε. για να πιέσει την Τουρκία να γίνει μέλος του Καταστατικού της Ρώμης του 1998 και τόσες άλλες διεθνείς συνθήκες, από τις οποίες η Τουρκία κρατάει απόσταση;

5. Γιατί είναι η Τουρκία η μόνη από τις πέντε υποψήφιες χώρες για ένταξη στην Ε.Ε. που δεν ευθυγραμμίστηκε με τη Δήλωσή σας της 17ης Ιουλίου 2017;

6. Μπορεί η προαναφερθείσα Δήλωσή σας να συμβιβαστεί με την υποστήριξη της Ε.Ε. για μια «διευθέτηση» βασισμένη στην προτεινόμενη «δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία», μια διαιρετική οντότητα με άρωμα Απαρτχάιντ, ευθυγραμμισμένη με τη διαχρονική τουρκική στρατηγική;

Αναμένω να λάβω τις απαντήσεις σας και, εν τω μεταξύ, σας προτρέπω να μετατρέψετε σε πράξεις τις σωστές σας δηλώσεις.

Με ειλικρίνεια

ΚΛΕΑΡΧΟΣ Α. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ

Επίκουρος Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου UCLan στην Κύπρο.


Οι απόψεις στην επιστολή του είναι καθαρά προσωπικές.

Σημ: Το πιο πάνω είναι μια συντομευμένη παραλλαγή επιστολής που δημοσιεύθηκε στα αγγλικά στο http://agora-dialogue.com/