Σημερινή

Κυριακή, 23/09/2018
RSS

Ανάληψη ευθύνης, χωρίς παραιτήσεις

| Εκτύπωση | 29 Ιούλιος 2018, 18:04 | Του Μιχάλη Παπαδόπουλου

ΕΞΙ ΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΕΙΠΩΤΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ, ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΝΑ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΛΗΓΕΣ ΝΑ ΒΑΘΑΙΝΟΥΝ ΟΛΟΕΝΑ, ΦΘΑΝΟΝΤΑΣ ΕΩΣ ΤΟΝ ΣΠΟΝΔΥΛΟ ΤΟΥ ΑΠΑΝΘΡΑΚΩΜΕΝΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ, ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ, ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ, ΠΡΟΒΑΛΛΟΥΝ ΑΜΕΙΛΙΚΤΑ, ΣΤΟΧΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟΣΟ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ, ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ

Ο Πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, στο έκτακτο Υπουργικό Συμβούλιο της περασμένης Παρασκευής, προέβη σε πλήρη ανάληψη της πολιτικής ευθύνης για την τραγωδία, καλώντας τα μέλη της Κυβέρνησης να πράξουν το ίδιο. Ανάληψη, ωστόσο, που παρέμεινε κενό γράμμα, αφού δεν συνοδεύτηκε από καμιά παραίτηση ή αποπομπή υπευθύνου.


Μία από τις οδυνηρότερες τραγωδίες της σύγχρονης ιστορίας της βιώνει η Ελλάδα, έχοντας, την ίδια ώρα, όλα τα μεγάλα εθνικά θέματα -Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό, οικονομική κρίση, Σκοπιανό (παρά τη συμφωνία των Πρεσπών), Αλβανικό-, ανοικτά.

Η καταστρεπτική πυρκαγιά, που έπληξε την περασμένη Δευτέρα την Ανατολική και Δυτική Αττική, άφησε πίσω της, πέρα από την θλίψη, τον πόνο και τον συγκλονισμό, έναν δυσβάσταχτα μακρύ και μακάβριο κατάλογο απωλειών, που εκφεύγει ακόμη και της πλέον συνετής ή νουνεχούς πολιτικής διαχείρισης.

Έξι μέρες από την ανείπωτη καταστροφή, με τον αριθμό των θυμάτων συνέχεια να αυξάνεται και τις πληγές να βαθαίνουν ολοένα, φθάνοντας έως τον σπόνδυλο του απανθρακωμένου εθνικού συλλογικού σώματος, τα ερωτήματα, όσον αφορά τις πολιτικές ευθύνες για την τραγωδία, προβάλλουν αμείλικτα, στοχοποιώντας τόσο την Κυβέρνηση και τις αρμόδιες Αρχές, όσο και το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του.

Γιατί, μπορεί η πρόσφατη τραγωδία να έλαβε τις διαστάσεις μιας δυσθεώρητης εθνικής καταστροφής λόγω της ανεπάρκειας ή και ανυπαρξίας των κρατικών μηχανισμών πρόληψης και αντιμετώπισης της κρίσης, είχε, ωστόσο, ως υπόβαθρο, χρόνιες παθογένειες και στρεβλώσεις στη λειτουργία σύνολου του πολιτικού συστήματος, που το ίδιο επέτρεπε ή και υπέθαλπε, νομιμοποιώντας τες, την ανομία, την παραβατικότητα και την αυθαιρεσία, μέσα σ’ ένα νοσογόνο περιβάλλον κομματοκρατίας, νεποτισμού και πελατειακών σχέσεων.

Αφήνοντας, την ώρα της κρίσης, να αναδειχθεί, σε όλη της την τραγικότητα, η παραλυσία ενός ολόκληρου κράτους, μπροστά ακόμα και στην εξαφάνιση της ίδιας της ανθρώπινης ζωής. Αλλά και επιτρέποντας να διαλάμψει, σε όλη την αποκρουστική της γύμνια, υπό το αβάσταχτο βάρος των μέτρων λιτότητας και της μνημονιακής ασφυξίας, η καθήμαξη ολόκληρης της Πολιτείας και των Θεσμών της.

Πώς έφτασε, το ελληνικό μεταπολιτευτικό κράτος, να μην μπορεί να διαχειριστεί ακόμη και το στοιχειώδες αγαθό της προστασίας της ανθρώπινης ζωής;
Πώς έγινε, ένα φυσικό, ή… ασύμμετρο, φαινόμενο (πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμοί κ.ο.κ.), παρά την ακρότητά του, να προκαλεί τέτοιας έκτασης και μεγέθους εθνικές καταστροφές, διαρρηγνύοντας, στα όρια της αποσύνθεσης, την κοινωνική συνοχή και τις θεσμικές υποστυλώσεις της κοινωνίας;

Μια απάντηση βρίσκεται στη σχεδόν πλήρη απίσχνανση και αποστέωση του Δημοσίου, με τις δημόσιες επενδύσεις, ελέω και μνημονιακού στραγγαλισμού, να περικόβονται δραματικά, περιορίζοντας στον ελάχιστο βαθμό αποτελεσματικότητας τους κρατικούς μηχανισμούς.

Φαινόμενο που φαίνεται ν’ αγγίζει περισσότερο τις δομές αντιμετώπισης και διαχείρισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, οι οποίες μένουν αβοήθητες, σε βαθμό πλήρους, σχεδόν, επιτελεστικής καχεξίας.

Σ’ αυτό το γενικότερο πλαίσιο κατάρρευσης, δεν είναι καθόλου τυχαίο που ο αήθης φαραωνισμός της κυβερνητικής εξουσίας εκποίησε, γι’ άλλη μια φορά, την επικοινωνιακή επιδειξιομανία του, μέσα σε μια ολοσχερή έκφραση ανευθυνότητας, αποφεύγοντας να αναλάβει την παραμικρή ευθύνη για την τραγωδία, με αρμόδιους/αναρμόδιους υπουργούς και υφυπουργούς να αναρωτιούνται, για τέσσερεις ολόκληρες ημέρες, «ποια λάθη έγιναν», και άλλους να επιρρίπτουν την ευθύνη στα ίδια τα θύματα (sic).

Ανάγλυφο φαινόμενο συμπεριφοράς μιας τραγικά διαχωρισμένης, από το κοινωνικό σώμα, εξουσίας, που ορρώδησε ακόμη και να ψελλίσει μια σεμνή συγγνώμη προς τα θύματα και τους συγγενείς τους.

Επικοινωνιακή στροφή

Ωστόσο, το moto στη στροφή της Κυβέρνησης, ως προς την επικοινωνιακή διαχείριση της επόμενης μέρας της τραγωδίας, έδωσε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, στο έκτακτο Υπουργικό Συμβούλιο της περασμένης Παρασκευής, προβαίνοντας σε πλήρη ανάληψη της πολιτικής ευθύνης και καλώντας τα μέλη της Κυβέρνησης να πράξουν το ίδιο. Ανάληψη, ωστόσο, που παρέμεινε κενό γράμμα, αφού δεν συνοδεύτηκε από καμιά παραίτηση ή αποπομπή υπευθύνου.

«Σας κάλεσα, λοιπόν, σήμερα, πρώτα απ' όλα, γιατί θέλω να αναλάβω ακεραία, ενώπιον του υπουργικού συμβουλίου και ενώπιον του ελληνικού λαού, την πολιτική ευθύνη για την τραγωδία», ανέφερε, για να προσθέσει: «Θεωρώ ότι κάτι τέτοιο είναι αυτονόητο για τον Πρωθυπουργό της χώρας. Και σας καλώ να την αναλάβετε κι εσείς, όσο βαρύ κι αν είναι». Εισαγωγικά, ο κ. Τσίπρας είχε αναφέρει:

«Δεν σας κρύβω ότι με διακατέχουν ανάμεικτα αισθήματα τούτη την ώρα. Όπως φαντάζομαι και όλους σας. Πόνος, συντριβή, για τις ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν απροσδόκητα, και άδικα. Αλλά και αγωνία. Αγωνία, αν πράξαμε σωστά όσα έπρεπε να πράξουμε. Αν αντιδράσαμε σωστά τις κρίσιμες ώρες. Αν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι παραπάνω. Αν μπορούσαμε να σώσουμε έστω και μια ψυχή παραπάνω απ' όσους έφυγαν άδικα.

»Όπως επίσης δεν θέλω να κρύψω ότι δεν αποφεύγω και τη σκέψη ή τον φόβο: Μήπως από κάποιο ένστικτο αυτοσυντήρησης, διαπράττουμε κι εμείς το ίδιο λάθος, που τόσες φορές έχουμε δει να διαπράττουν άλλοι. Να υπερβάλλουμε σε δικαιολογίες, για να μειώσουμε τις ευθύνες. Γι’ αυτό θέλω να είμαι απόλυτα ειλικρινής.

»Δεν πρόκειται, σε ό,τι με αφορά, να ακολουθήσω την αλυσίδα των χαρακτηρισμών, των εύκολων καταδικαστικών αποφάσεων, της χωρίς όρια και χωρίς τον αυτονόητο σεβασμό στους νεκρούς πολεμικής. Που κινείται ολοφάνερα από την προσπάθεια εκμετάλλευσης της οδύνης και της συντριβής για την τραγωδία. Και δεν οδηγεί παρά μόνο στη συσκότιση της αλήθειας, εν ονόματι μιας μακάβριας κομματικής σκοπιμότητας. Λέω αποφασιστικά όχι σε μια τέτοια τακτική ασέβειας. Και σας καλώ να πείτε όλοι όχι».

Ουσιαστικά, ο Πρωθυπουργός, με την ομιλία του, άφησε έκθετους όσους Υπουργούς της Κυβέρνησης (Τόσκα, Τζανακόπουλο) απέφυγαν να αναλάβουν την ευθύνη για την καταστροφή, αποπειρώμενος να συνταχθεί με το αναβράζον αίσθημα της κοινής γνώμης για τη μη ανάληψη και τον μη καταλογισμό ευθυνών, ενώ προανήγγειλε, σε κατοπινότερο στάδιο, απόδοση ευθυνών με απολύσεις υπουργών ή ανασχηματισμό, «αφού εκλείψει και η τελευταία εστία κινδύνου», ενώ τόνισε ότι «δεν έχουμε σκοπό να αποδράσουμε».

Σύμφωνα με εκτιμήσεις πολιτικών αναλυτών στην Αθήνα, η επικοινωνιακή στροφή του κυβερνητικού στρατοπέδου, που, μέχρι προχθές, απέδιδε, αυτοβαυκαλιζόμενο, μάλιστα, για τους χειρισμούς του, την τραγωδία στα… ασύμμετρα φαινόμενα, την κλιματική αλλαγή, τα αυθαίρετα και τις καταπατήσεις, οφείλεται, αφενός, στη διόγκωση της λαϊκής αγανάκτησης, αλλά και στην αναμενόμενη επίθεση της αντιπολίτευσης -αξιωματικής και λοιπής- ως προς το θέμα των ευθυνών.

Ο Αλέξης Τσίπρας, αναλογιζόμενος τη βαθιά αναντιστοιχία της Κυβέρνησης από το λαϊκό αίσθημα, εμφάνισε την εικόνα ενός Πρωθυπουργού αποστασιοποιημένου από τους υπουργούς του, αναλαμβάνοντας, ωστόσο, μια πολιτική ευθύνη χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα, αφού αυτή δεν συνοδεύτηκε από καμία παραίτηση ή αποπομπή.

Ζητά παραιτήσεις η αντιπολίτευση

Άμεση ήταν η αντίδραση σύσσωμης της αντιπολίτευσης, η οποία ζήτησε την παραίτηση της Κυβέρνησης, κατηγορώντας τον Πρωθυπουργό για υποκρισία, με το επιχείρημα ότι η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης συνεπάγεται την άμεση παραίτηση του ιδίου και της Κυβέρνησής του.

«Στην πολιτική η ανάληψη ευθυνών συνοδεύεται από παραίτηση», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Νέα Δημοκρατία, προσθέτοντας ότι χρειάστηκε να περάσουν τέσσερεις μέρες από την εθνική τραγωδία «για να συνειδητοποιήσει ο κ. Τσίπρας τις αυτονόητες πολιτικές ευθύνες που έχει ως Πρωθυπουργός». Όμως, τονίζει η ΝΔ, «στην πολιτική, οι ευθύνες, για να έχουν κάποιο νόημα, πάντα συνοδεύονται είτε με παραιτήσεις είτε με αποπομπές. Αλλιώς είναι ανούσια επικοινωνιακά τεχνάσματα».

Σε αυτό το πλαίσιο, η Νέα Δημοκρατία κάλεσε τον Αλέξη Τσίπρα να απαντήσει γιατί η Κυβέρνησή του δεν έλαβε κανένα μέτρο πρόληψης και γιατί δεν ενημέρωσε αμέσως τους πολίτες να εκκενώσουν τα σπίτια τους, με αποτέλεσμα να θρηνούμε 88 θύματα.

«Η παραίτηση είναι μονόδρομος»

«Ο κ. Τσίπρας, μετά το κυνικό και απεχθές show που έστησε το βράδυ της καταστροφής, προχώρησε στο δεύτερο μέρος ενώπιον του Υπουργικού του Συμβουλίου», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Κίνημα Αλλαγής, σημειώνοντας περαιτέρω ότι «ο κ. Τσίπρας φέρει ακεραία την πολιτική ευθύνη για την τραγωδία. Οι χειρισμοί της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ οδήγησαν στον χαμό τόσων ανθρώπων, οδήγησαν σε μια καταστροφή. Όποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη, δεν το κάνει ενώπιον του Υπουργικού του Συμβουλίου, αλλά ενώπιον του ελληνικού λαού. Η παραίτηση είναι μονόδρομος», καταλήγει το Κίνημα, επαναλαμβάνοντας το αίτημα της Φ. Γεννηματά για «εκλογές εδώ και τώρα».

«Ανάληψη ευθύνης δίχως παραιτήσεις δεν υπάρχει»

Για πολιτική υποκρισία κατηγορεί τον Πρωθυπουργό το Ποτάμι, το οποίο σε ανακοίνωσή του σημειώνει ότι η κατακραυγή που ξεσήκωσε η προκλητική παράσταση των υπουργών του, ανάγκασε τον κ. Τσίπρα να αλλάξει ρεπερτόριο.

«Προσπαθώντας να καταλαγιάσει λίγο την αγανάκτηση των πολιτών, είπε ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη. Την ίδια στιγμή ο ίδιος και οι υπουργοί του επιμένουν ότι όλα έγιναν καλά και δεν υπήρξε κανένα λάθος. Πολιτική ευθύνη σημαίνει αναγνώριση λαθών και παραλείψεων και η ανάληψή της οδηγεί υποχρεωτικά σε παραιτήσεις», αναφέρει το Ποτάμι στην ανακοίνωσή του.

«Η πολιτική ευθύνη απαιτεί πράξεις»

Ο Πρωθυπουργός μίλησε για μακάβριες κομματικές σκοπιμότητες και συσκότιση της αλήθειας, αναφερόμενος προφανώς στην επικοινωνιακή κυβερνητική προπαγάνδα των προηγούμενων ημερών, σημείωσε ο Πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ, Θανάσης Θεοχαρόπουλος, προσθέτοντας πως «μόνον έτσι εξηγείται, γιατί η στάση της αντιπολίτευσης ήταν εξαιρετικά υπεύθυνη».

«Τόνισε (σ.σ. ο πρωθυπουργός) ότι δεν χρειάζεται καμία αυτοκριτική για την επιχειρησιακή πλευρά, όλα λοιπόν καλώς καμωμένα κατά τον κ. Τσίπρα. Έβγαλε και πόρισμα λέγοντας ότι πρόκειται για εμπρησμό, λες και η αιτία της φωτιάς αποτελεί δικαιολογία για το αποτέλεσμά της και τις εγκληματικές ολιγωρίες. Μόλις σήμερα δε με στόχο να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα κατάλαβε ότι υπάρχουν στρεβλώσεις και πελατειακές σχέσεις, τις οποίες όμως η κυβέρνησή του διευρύνει και αναπαράγει εδώ και 3,5 χρόνια», τόνισε.

Κενολογία και απόπειρα εξαπάτησης του λαού

Ο εκπρόσωπος της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, Ανδρέας Λοβέρδος, επικρίνοντας την ομιλία του Αλ. Τσίπρα στο Υπουργικό Συμβούλιο, στάθηκε στο γεγονός πως ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη ακεραία για την τραγωδία. Αυτό, ωστόσο, επισήμανε, «στο κοινοβουλευτικό πολίτευμα πρέπει να συνοδεύεται και από τη φράση ‘γι’ αυτό και παραιτούμαι πάραυτα’. Αλλιώς είναι κενολογία και απόπειρα εξαπάτησης του λαού».

«Η τακτική της "καμένης γης" δεν πείθει πια κανέναν»

«Οι συνεχείς μεταμφιέσεις της Κυβέρνησης, από το “τα κάναμε όλα καλά” μέχρι το “αναλαμβάνουμε την πολιτική ευθύνη”, δεν μπορεί να κρύψουν την προσπάθεια του ίδιου του Πρωθυπουργού, να πετάξει από πάνω του τις πραγματικές ευθύνες για την τραγωδία στην Αν. Αττική», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ, προσθέτοντας:

«Ο κ. Τσίπρας και η Κυβέρνησή του, στα τριάμισι χρόνια της αντιλαϊκής διακυβέρνησής του, πρόλαβε να διατηρήσει και να επεκτείνει την υποχρηματοδότηση και τις ελλείψεις στη δασοπροστασία και την πυρόσβεση, να συνεχίσει την πολιτική εμπορευματοποίησης της γης. Πρόλαβε κι αυτός να βάλει στα αζήτητα τα αναγκαία, για τη ζωή του λαού, έργα αντιπυρικής, αντιπλημμυρικής προστασίας, γιατί δεν προσφέρονται για κέρδη και επενδύσεις. Όσο για τη γνωστή τακτική της “καμένης γης”, που αντιγράφει από τους προηγούμενους, δεν πείθει πια κανέναν».

«Υπάρχει πολιτική αναισθησία»

«Η ανάληψη των πολιτικών ευθυνών από τον Πρωθυπουργό, τέσσερα 24ωρα μετά την τραγωδία στο Μάτι, ένα πράγμα επιβεβαιώνει, ότι στην Κυβέρνηση υπάρχει πολιτική αναισθησία, προκειμένου να μη χαθεί η καρέκλα της εξουσίας», αναφέρει η Ένωση Κεντρώων.

Παραιτήθηκε η αντιδήμαρχος Μαραθώνα

Εν τω μεταξύ, την παραίτησή της ανακοίνωσε χθες το πρωί, μέσω τηλεοπτικής εκπομπής, η αντιδήμαρχος Μαραθώνα, Δήμητρα Λαμπαρού, μετά τη φονική πυρκαγιά που σάρωσε την περιοχή και άφησε πίσω της 88 νεκρούς.

Μιλώντας σε εκπομπή του ΣΚΑΪ, η αντιδήμαρχος Μαραθώνα εξέφρασε τη ντροπή της για «όσους βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης, αλλά δεν την πήραν ποτέ».

«Παραιτούμαι διαμαρτυρόμενη, εφόσον δεν το έκανε κάποιος άλλος», είπε η ίδια, εκφράζοντας παράλληλα την οδύνη της για τους ανθρώπους που χάθηκαν.
Την ίδια ώρα, η κ. Λαμπαρού άφησε αιχμές εναντίον του Δημάρχου Μαραθώνα, Ηλία Ψινάκη, καταγγέλλοντας ότι απουσίαζε από το τελευταίο δημοτικό συμβούλιο.

Η παραίτηση της αντιδημάρχου ήταν η πρώτη, μέχρι στιγμής, παραίτηση θεσμικού παράγοντα, για τα τραγικά γεγονότα της περασμένης Δευτέρας.