Σημερινή

Πέμπτη, 20/09/2018
RSS

Κούρσα κατασκευής αγωγών προς Ε.Ε.

| Εκτύπωση | 15 Ιούλιος 2018, 18:04 | Του Μάριου Πούλλαδου

ΔΕΝ ΘΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΠΑΘΗΣ Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΕ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΟΖ, ΔΙΑΜΗΝΥΕΙ Ο ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΣΤΟ MΠΑΚΟΥ, ΟΠΟΥ ΠΗΓΕ ΠΡΙΝ ΕΡΘΕΙ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕ ΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ΤΑΝΑP, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΚΑΙ Ο ΑΚΙΝΤΖΙ, ΩΣ ΕΡΓΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ. ΠΟΙΑ Η ΣΗΜΑΣΙΑ TOY NORD STREAM 2 ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΑSΤ ΜΕD

Ο δρόμος για να υλοποιήσει το ενεργειακό της όραμα η Τουρκία να καταστεί ενεργειακός κόμβος μεταφοράς αερίου προς την Ε.Ε. δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Ήδη η χώρα αντιμετωπίζει «μία ωρολογιακή βόμβα» έτοιμη να τινάξει την οικονομία της στον αέρα, με τα δάνεια ενεργειακών εταιρειών να ανέρχονται στα 51 δισ. δολάρια


Δεν έχασε την ευκαιρία ο εγκάθετος της εισβολής, Μουσταφά Ακιντζί, με αφορμή την παράνομη επίσκεψη του Προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν στην Κύπρο αυτήν την βδομάδα να επαναλάβει ότι η «πιο λογική» διαδρομή για τη μεταφορά του φυσικού αερίου της περιοχής είναι μέσω Τουρκίας, διαμηνύοντας, παράλληλα, ότι «αποκλείεται οι Τουρκοκύπριοι να εγκαταλείψουν τα δικαιώματά τους στην Ανατολική Μεσόγειο».

O Ερντογάν, που χαρακτήρισε την Κύπρο «εθνική υπόθεση», απείλησε πως η Τουρκία έχει την ιδιότητα της εγγυήτριας δύναμης και είναι έτοιμη να πραγματοποιήσει τα κατάλληλα βήματα για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων τόσο της Τουρκίας, όσο και των Τουρκοκυπρίων. Τα επόμενα βήματα της Λευκωσίας αναμένεται πάντως να αποκρυσταλλωθούν πιθανώς στη Σύσκεψη Πολιτικών Αρχηγών που συγκάλεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, για τις 30 Ιουλίου.

Οι Πολιτικοί Αρχηγοί θα ενημερωθούν από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη για τις εξελίξεις που προκύπτουν επί του Κυπριακού, μετά και τον διορισμό της Λουτ, καθώς και τις εξελίξεις που έπονται στον ενεργειακό χάρτη. Ο ίδιος, πάντως, σε συνέντευξή του στο ΡΙΚ και την εκπομπή «Από μέρα σε μέρα», ξεκαθάρισε πως η χώρα δεν θα μείνει απαθής στις προκλήσεις της Άγκυρας στην ΑΟΖ.

Ενέργεια, η προτεραιότητα του Ερντογάν

Είναι ενδεικτικό ότι ο «νεοσουλτάνος» έφτασε στο νησί μετά το Μπακού του Αζερμπαϊτζάν απ’ όπου κήρυξε και την έναρξη της περιοδείας του μετά την επανεκλογή του στο αξίωμα του Προέδρου της χώρας. Στο Μπακού ο Ερντογάν δήλωσε πως ο αγωγός φυσικού αερίου Trans-Anatolian (TANAP) είναι ζωτικός για την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Υπενθυμίζεται ότι ο TΑΝΑP διασχίζει τα σύνορα της Τουρκίας με τη Γεωργία και την Ελλάδα για να προμηθεύσει την Τουρκία και τα Βαλκάνια.

Ο αγωγός μήκους 1.850 χιλιομέτρων, που ενώνει το Μπακού με την Τουρκία, είναι το μεγαλύτερο τμήμα του νότιου διαδρόμου φυσικού αερίου των 3.500 χιλιομέτρων που εγκαινιάστηκε τον περασμένο μήνα παρουσία και του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί. Μπορεί δυνητικά να αποτελέσει έναν ανταγωνιστικό αγωγό τόσο για τον Nord Stream 2 της Ρωσίας, όσο και για τον αγωγό East Med της Ανατολικής Μεσογείου. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Ερντογάν βιάζεται να ολοκληρώσει την κατασκευή του πριν από το τέλος του 2019.

Ο Ερντογάν δήλωσε σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Αζέρο ομόλογό του Ιλχάμ Αλίγιεφ: «Ο TANAP έχει μεγάλη σημασία και αποτελεί στρατηγική επένδυση». Τόνισε ότι οι διμερείς σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν ενισχύθηκαν από τους δεσμούς «ενός έθνους, δύο κρατών» μεταξύ των δύο «εθνοτουρκικών κρατών», είπε. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Ερντογάν βιάζεται να ολοκληρώσει την κατασκευή του πριν από το τέλος του 2019.

Ωρολογιακή βόμβα τα ενεργειακά δάνεια

Ωστόσο, ο δρόμος για να υλοποιήσει το ενεργειακό της όραμα η Τουρκία να καταστεί ενεργειακός κόμβος μεταφοράς αερίου προς την Ε.Ε. δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Ήδη η χώρα αντιμετωπίζει «μία ωρολογιακή βόμβα» έτοιμη να τινάξει την οικονομία της στον αέρα, με τα δάνεια ενεργειακών εταιρειών να ανέρχονται στα 51 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, oι τουρκικές εταιρείες παραγωγής ενέργειας προβάλλουν ως ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τις τράπεζες της Τουρκίας, καθώς επένδυσαν δισεκατομμύρια δολάρια σε διάφορα έργα, αλλά με την υποτίμηση της τουρκικής λίρας δεν μπορούν να τα αποπληρώσουν.

Ο νέος Υπουργός Ενέργειας

Αυτό είναι μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που θα κληθεί ν’ αντιμετωπίσει ο νέος Υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Φατίχ Ντονμέζ, πρώην Υφυπουργός Ενέργειας. Το επίμαχο ζήτημα θα πρέπει να το διαχειριστεί από κοινού με τον προηγούμενο Υπουργό Ενέργειας, Μπεράτ Αλ Μπαϊράκ, γαμπρό του Ερντογάν, ο οποίος έγινε Υπουργός Οικονομίας. Ο Μπαϊράκ είχε δηλώσει πως οι γεωτρήσεις με το γεωτρύπανο «Πορθητής» θα πραγματοποιηθούν στη Μεσόγειο εντός του καλοκαιριού, χωρίς, ωστόσο, να διευκρινίζεται πότε και πού συγκεκριμένα θα γίνει η γεώτρηση.

Αντίδραση ΗΠΑ για Nord Stream 2

Ο αγώνας δρόμου για κατασκευή αγωγών που θα μεταφέρουν φυσικό αέριο προς την Ε.Ε. δεν αφορά μόνο την Ανατολική Μεσόγειο και την Τουρκία, αλλά και τη Ρωσία, κάτι που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις ΗΠΑ. Σε σημείο, μάλιστα, που κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες αυτήν την βδομάδα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλτ Τραμπ, δήλωσε ότι ήταν λάθος για τη Γερμανία να στηρίξει τον αγωγό Nord Stream 2, αξίας 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για να εισάγει ακόμα περισσότερο ρωσικό αέριο, την ίδια ώρα που, όπως είπε, αργεί να ανταποκριθεί στους στόχους του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες.

Από την πλευρά του το Κρεμλίνο απέρριψε την περιγραφή της Γερμανίας ως «αιχμάλωτου» της Ρωσίας, λόγω της ενεργειακής της εξάρτησης. Ο εκπρόσωπος Τύπου μάλιστα της Μόσχας, Πέσκοβ, είπε πως οι ενστάσεις των ΗΠΑ για τον νέο αγωγό και οι αναφορές περί «άδικου ανταγωνισμού» αποσκοπούν στο να αναγκάσουν τα ευρωπαϊκά κράτη να αγοράσουν ακριβότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ.

Η Ουάσιγκτον πιστεύει ότι ο αγωγός θα δώσει στη Ρωσία ένα άλλο εργαλείο για τον πολιτικό εξαναγκασμό των ευρωπαϊκών χωρών, ιδιαίτερα της Ουκρανίας, και χρησιμοποιεί το σχέδιο για να διαιρέσει την Ευρώπη.

Η Ρωσία επιθυμεί να προωθήσει τον αγωγό Nord Stream 2, διότι έχει τη δυνατότητα να διπλασιάσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα στη Γερμανία, παρακάμπτοντας τις παραδοσιακές διαδρομές μέσω της Ουκρανίας, με τις οποίες διατηρεί κακές σχέσεις.

Ωστόσο, η Ουάσιγκτον έχει εδώ και καιρό εκφράσει την αντίθεσή της στο συγκεκριμένο έργο, με έναν Εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να δηλώνει στο Reuters την Τετάρτη ότι οι δυτικές επιχειρήσεις που επένδυσαν στον αγωγό κινδυνεύουν πλέον με την επιβολή κυρώσεων. Ανάμεσα στις εταιρείες είναι η Wintershall και η Uniper της Γερμανίας, η OMV της Αυστρίας, η αγγλο-ολλανδική Shell και η Engie της Γαλλίας.

Πέρα από την ενεργειακή συνεργασία με την Τουρκία στον Turkish Stream, η Ρωσία προσεγγίζει και ενεργειακά το Ιράν, εκμεταλλευόμενη τις κακές σχέσεις τής Τεχεράνης με την Ουάσιγκτον. Η συνεργασία μπορεί να ενισχυθεί σε περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια και η Μόσχα εξέφρασε την πρόθεσή της να πραγματοποιήσει αυτήν την επένδυση, δήλωσε ο ανώτερος σύμβουλος του ηγέτη του Ιράν, Ali Akbar Velayati. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι η Ρωσία μπορεί να αντικαταστήσει κατάλληλα τις δυτικές εταιρείες που έχουν εγκαταλείψει το Ιράν, λόγω των κυρώσεων από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Μehr.

Άνοιγμα από Αίγυπτο

Η ενεργειακή κούρσα αναμένεται να συνεχίσει με την ίδια ένταση το επόμενο διάστημα και η Λευκωσία οφείλει να παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις, τόσο στην Τουρκία, όσο και στους σχεδιασμούς στη Βόρεια Ευρώπη. Ο Υπουργός Πετρελαίου της Αιγύπτου ανέφερε αυτήν την εβδομάδα ότι η χώρα του είναι πρόθυμη να ενισχύσει τη συνεργασία με τους γείτονές της για παραγωγή φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, της Ιορδανίας, της Κύπρου και του Λιβάνου, προσθέτοντας ότι «το φυσικό αέριο θα είναι ο ειρηνοποιός στην περιοχή». Προχωρούμε, είπε, «προς το παρόν στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των εταιρειών εξόρυξης στο Ισραήλ».