Σημερινή

Παρασκευή, 21/09/2018
RSS

Έρχονται ΕΧΧΟΝυχιστικές έρευνες στο «10»

| Εκτύπωση | 11 Μάρτιος 2018, 18:00 | Του Μάριου Πούλλαδου

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ - ΑΝΑΜΕΝΟΝΤΑΙ ΑΚΟΜΗ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ

Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΕΛΕΥΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΑΡΩΝΩΝ ΣΤΗΝ ΑΟΖ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ ΓΙΑ ΤΕΤΕΛΕΣΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΟΖ ΑΝ ΔΕΝ ΠΑΡΘΟΥΝ ΑΜΕΣΑ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Η φύση των γεωπολιτικών κινδύνων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή έχει αλλάξει, καθιστώντας έτσι την περιοχή πιο περίπλοκη


Εξακολουθούν να συντηρούν το κλίμα έντασης και προκλήσεων οι Τούρκοι αναφορικά με το ενεργειακό πρόγραμμα στην ΑΟΖ της Κύπρου, την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ επαναλαμβάνουν τη διαχρονική τους θέση για τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Λευκωσία παρουσιάζεται ικανοποιημένη από τη στήριξη της Ουάσιγκτον, αν και δείχνει να ανησυχεί για δημοσιεύματα ξένου Τύπου, κυρίως τουρκικού και ρωσικού, που φαίνεται να επιδιώκουν να δημιουργήσουν πολεμική ατμόσφαιρα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το επόμενο διάστημα είναι καθοριστικό, καθώς στην ενεργειακή σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου αναμένονται να γίνουν κινήσεις απ' όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, εταιρείες, κράτη, μεγάλες δυνάμεις, που θα αναδιαμορφώσουν ολόκληρη την αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Συγκεκριμένα, η είδηση ότι ο 6ος Αμερικανικός Στόλος έρχεται προκειμένου να προστατεύσει τα ερευνητικά της Εxxon Mobil έκανε τον γύρο του κόσμου, με αξιωματούχους της Άγκυρας να απαντούν πως όχι μόνο ο 6ος, αλλά και ο 66ος στόλος να έρθει, δεν πρόκειται να λυγίσουν την Άγκυρα. Η αλήθεια είναι ότι τα δυο ερευνητικά σκάφη Ocean Investigator και Med Serveyor μέχρι την Παρασκευή το απόγευμα βρίσκονταν ακόμη σε Λαύριο και ανοιχτά της Χάιφα αντίστοιχα και παραμένει άγνωστο πότε θα φτάσουν στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Από την άλλη το αμερικανικό ελικοφόρο σκάφος “IWO JIMA”, το οποίο συνοδεύεται από άλλα 4 αμερικανικά πολεμικά σκάφη καθώς και ένα βρετανικό, βρίσκεται στην περιοχή για ασκήσεις με την πολεμική αεροπορία του Ισραήλ. Αναλυτές εκτιμούν, ωστόσο, πως η έλευσή τους δεν είναι άσχετη με το ερευνητικό πρόγραμμα της Εxxon Mobil.

Ο εφιάλτης των Τούρκων

Μπορεί η Κυβέρνηση Ερντογάν να συνεχίζει τις εμπρηστικές δηλώσεις, ωστόσο ο βουλευτής και Αναπληρωτής Πρόεδρος Εξωτερικών Υποθέσεων του αντιπολιτευόμενου CHP, Οζτούρκ Γιλμάζ, παραδέχεται ότι το παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο θα χαθεί για την Άγκυρα, αν δεν γίνουν οι απαραίτητες προληπτικές κινήσεις. «Δεν θα μπορέσουμε να το αποτρέψουμε (γεωτρήσεις), γιατί οι διεθνείς βαρόνοι πετρελαίου βρίσκονται τώρα καθ' οδόν προς στη Μεσόγειο. Εάν δεν κάνουμε κάποιο βήμα, αν δεν προωθήσουμε την "ΤΔΒΚ" και ακολουθήσουμε μια παθητική πολιτική, δεν μπορούμε να έχουμε αποτελέσματα.

Τα πλοία των ΗΠΑ έρχονται στη Μεσόγειο και αύριο αυτή θα μετατραπεί σε χώρο όπου θα πραγματοποιηθούν ενεργειακές μάχες. Η ενέργεια πριν βρισκόταν στη μέση της Μέσης Ανατολής, αλλά τώρα στον βυθό της Μεσογείου. Οι περισσότερες από τις γεωτρήσεις δεν μπορούν να αποφευχθούν και αυτό μπορεί να επιλυθεί με μια προληπτική πολιτική», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η παρουσία των πετρελαϊκών βαρόνων εκεί, συνέχισε, θα υπονομεύσει εντελώς την προοπτική λύσης, ενάντια στην Τουρκία. «Αυτές οι εταιρείες έρχονται με την άδεια της ελληνοκυπριακής διοίκησης. Οι χώρες στις οποίες είναι συνδεδεμένες ταυτίζονται με τη θέση των Ε/κ. Καθώς εμβαθύνονται αυτές οι επιχειρηματικές εργασίες, η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση προωθεί τη δική της εκδοχή και την επιβάλλει στην Τουρκία», είπε.

Οι απρόσιτοι οθωμανικοί στόχοι

Ο Ιταλός καθηγητής Διεθνούς Εμπορικού Δικαίου στο Free Mediterranean University, Stelio Campanale, μιλώντας στην ιταλική ιστοσελίδα formiche.net, προειδοποίησε για κινδύνους στην Ανατολική Μεσόγειο. «Ειδικότερα, λόγω των ηγεμονικών τάσεων της τουρκικής κυβέρνησης, η οποία φιλοδοξεί να γίνει μια περιφερειακή δύναμη, ειδικά στην περιοχή του Αιγαίου, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής (Συρία και το βορειοδυτικό Ιράκ)», είπε.

Ο στόχος όμως αυτός, συνέχισε, είναι ανιστόρητος και σχεδόν απρόσιτος από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και μετά το τέλος του Β ' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι Τούρκοι αγωνίστηκαν ως σύμμαχοι της πρωσικής και Αυστρο-Ουγγρικής Αυτοκρατορίας. Στο ίδιο πλαίσιο, ο καθηγητής μίλησε για ισχυρό συναίσθημα παναραβικού αντιοθωμανισμού, το οποίο οδήγησε στην εξέγερση όλων των αραβικών πληθυσμών της Μέσης Ανατολής και της Αραβικής Χερσονήσου, παράλληλα με τους Βρετανούς, εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο Campanale έκανε επίσης λόγο για προσπάθεια της Τουρκίας για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης, ενώ αναφέρθηκε και στη συνθήκη Sykes Pycot, που διέλυσε την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σε αυτό το πλαίσιο είπε πως η σημερινή τουρκική κυβέρνηση προσπαθεί μέσω της συνεχιζόμενης στρατιωτικής κατοχής της βόρειας Κύπρου και τις συνεχιζόμενες προκλήσεις στην Ελλάδα να αλλάξει τα υφιστάμενα γεωγραφικά σύνορα.

Προειδοποιήσεις Ισραήλ σε Λίβανο

Όταν τον Φεβρουάριο η κοινοπραξία Τotal-Eni-Novatek υπέγραψε δύο συμφωνίες εξερεύνησης και παραγωγής στην ΑΟΖ του Λιβάνου, η Βηρυτός δεν έκρυψε την ικανοποίησή της. Τα αδειοδοτημένα θαλασσοτεμάχια είναι το 4 και το 9, με την κοινοπραξία να δεσμεύεται να προχωρήσει σε τουλάχιστον μια γεώτρηση σε κάθε οικόπεδο τα τρία πρώτα χρόνια, αρχίζοντας πιθανότατα το 2019. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι το θαλάσσιο οικόπεδο 9 βρίσκεται στο νότιο τμήμα της ΑΟΖ του Λιβάνου, που συνορεύει με αυτήν του Ισραήλ.

Ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι επειδή οι δύο γείτονες δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις, τα κοινά θαλάσσια σύνορά τους δεν έχουν διευθετηθεί ποτέ. Ακόμα χειρότερο είναι το γεγονός ότι οι δύο πλευρές αποκλίνουν αρκετά από μια συμβιβαστική συμφωνία. Η ΤΟΤΑL, που ηγείται της κοινοπραξίας, δεν θεωρεί ότι αυτό αποτελεί σημαντικό ζήτημα. Και τον Φεβρουάριο, δήλωσε ότι η κοινοπραξία «έχει πλήρη επίγνωση» της ισραηλινο-λιβανικής συνοριακής διαμάχης. Πρόσθεσε ότι αυτό καλύπτει μόνο μια «πολύ περιορισμένη περιοχή», σε λιγότερο από 8% της επιφάνειας του μπλοκ.

«Δεδομένου ότι οι κύριες προοπτικές βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των 25 χλμ. από την αμφισβητούμενη περιοχή, η κοινοπραξία επιβεβαιώνει ότι η περιοχή εξερεύνησης στο θαλασσοτεμάχιο 9 δεν θα έχει καμία παρέμβαση σε κανένα πεδίο ή προοπτική που βρίσκεται νότια της συνοριακής περιοχής», δήλωσε η Total.

Από την πλευρά του το Ισραήλ δεν είναι ευχαριστημένο από την ιδέα ότι οποιαδήποτε γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί στο οικόπεδο 9 μέχρι να επιλυθεί η διαμάχη για τα θαλάσσια σύνορα. Ο Υπουργός Ενέργειας Στάινιτς δήλωσε ότι «κάναμε δύο πράγματα ξεκάθαρα, με πολύ άμεσο τρόπο, κατά το τελευταίο έτος. Πρώτον, μη μας προκαλείτε και, δεύτερο, μην κάνετε έρευνες μέσα ή ακόμα και κοντά στην αμφισβητούμενη γραμμή επαφής».

Πάντως οι ΗΠΑ συνεχίζουν τις διαμεσολαβητικές τους προσπάθειές, ωστόσο με τα αυξανόμενα σημάδια ότι το Ισραήλ μπορεί να σχεδιάζει στρατιωτικά χτυπήματα κατά των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή -ή ακόμα και μια πλήρης επίθεση στο ισχυρό κίνημα της Σιτικής Χεζμπολάχ στον Λίβανο - η ατμόσφαιρα στην περιοχή οτιδήποτε άλλο παρά συμβάλλει στην επίτευξη συμβιβασμού.

Στο δικαστήριο ΕΝΙ και Shell

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, η Royal Dutch Shell (μέτοχος στο οικόπεδο Αφροδίτη) και η ιταλική ENI πρόκειται να πάνε σε δίκη στην Ιταλία σχετικά με τέλη δωροδοκίας που φτάνουν το 1.1 δις δολάρια, που αφορούν πετρέλαιο στη Νιγηρία. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, οι Ιταλοί εισαγγελείς στοχεύουν σε 13 εμπλεκόμενα άτομα και τις εταιρείες. Μέσα σε αυτά περιλαμβάνονται πέντε στελέχη της ΕΝΙ, μεταξύ των οποίων ο Διευθύνων Σύμβουλος Claudio Descalzi και ο Paolo Scaroni, πρώην CEO της εταιρείας, ο οποίος είναι σήμερα αντιπρόεδρος της NM Rothschild & Sons.

Τέσσερεις υπάλληλοι της Shell, όπως ο πρώην επικεφαλής έρευνας και παραγωγής Malcolm Brinded, υπάλληλοι της Νιγηρίας, συμπεριλαμβανομένου του Etete, και διάφοροι άλλοι που ενήργησαν ως ενδιάμεσοι, εντοπίζονται επίσης στα έγγραφα του δικαστηρίου. Η δίκη ξεκίνησε τη Δευτέρα, ενώ η επόμενη ακρόαση θα διεξαχθεί στις 14 Μαΐου.

Η Royal Dutch Shell κατέβαλε την τελευταία δόση δανείου για αγορά του εργοστασίου της για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στο Idku της Αιγύπτου. Υπενθυμίζεται πως η Shell έκανε λόγο για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία για την αγορά φυσικού αερίου από δύο μεγάλα πεδία αερίου στα ανατολικά της Μεσογείου. Αυτό ανέφερε πριν από καιρό το πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg. Συγκεκριμένα, αναφέρεται για το αέριο Leviathan στα ύδατα του Ισραήλ και το θαλασσοτεμάχιο Αφροδίτη στην Κυπριακή ΑΟΖ . Η Shell μιλά για μια δεκαετή σύμβαση αξίας 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η συγκεκριμένη είδηση έτυχε αναπαραγωγής από πολλά τουρκικά ΜΜΕ τις τελευταίες ημέρες.

Προκλήσεις και επιλογές
Εν κατακλείδι, η φύση των γεωπολιτικών κινδύνων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή έχει αλλάξει, καθιστώντας έτσι την περιοχή πιο περίπλοκη. Συγκεκριμένα, αναμένεται επαναχάραξη συνόρων, κατακερματισμός ορισμένων κρατών και άνοδος των μη κρατικών φορέων και των τοπικών κέντρων εξουσίας, συγκέντρωση της ισχύος με εγχώριες και περιφερειακές επιπτώσεις ενώ, παράλληλα, θα συνεχίζεται η αυξημένη περιφερειακή αντιπαράθεση και πόλεμοι διά αντιπροσώπων. Όλα αυτά, συνεπώς, καθιστούν τη μεταφορά του φυσικού πλούτου της Κύπρου προς την Ευρώπη μονόδρομο.