Σημερινή

Παρασκευή, 20/04/2018
RSS

Σε επιφυλακή για τον κρίσιμο μήνα της ΑΟΖ

| Εκτύπωση | 07 Ιανουάριος 2018, 18:04 | Του Μάριου Πούλλαδου

ΞΕΚΙΝΟΥΝ ΝΑΥΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΔ ΜΕ ΞΕΝΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΤΡΗΣΗΣ

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΡΧΙΣΕ ΗΔΗ ΝΑ ΠΡΟΣΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΙΑ ΕΠΑΝΔΡΩΣΗ ΤΟΥ ΓΕΩΤΡΥΠΑΝΟΥ. ΩΣΤΟΣΟ, Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΠΑΡΚΩΝ ΕΓΚΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ ΤΗΣ

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη μέσα στην εβδομάδα ήταν το ενδιαφέρον που εξέφρασε η Saudi Aramco για δραστηριοποίηση στην Κυπριακή ΑΟΖ, στο περιθώριο της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Αναστασιάδη στη Σαουδική Αραβία


Μπορεί η δήλωση του Προέδρου Αναστασιάδη περί «ΑΟΖ της παράνομης οντότητας» του τουρκικού κατοχικού ψευδοκράτους να προκάλεσε τρικυμία στο πολιτικό σκηνικό, ωστόσο η γεώτρηση της ΕΝΙ στον στόχο «Καλυψώ» συνεχίζεται χωρίς «φουρτούνες» και ιδιαίτερα προβλήματα προς το παρόν. Αυτό που απασχολεί την Κυβέρνηση αλλά και την πλειοψηφία των πολιτών είναι πότε η Τουρκία θα κατεβάσει το τρυπάνι της στην Μεσόγειο και πού συγκεκριμένα θα επιχειρήσει να κάνει τη γεώτρηση.

Πάντως, μετά τη φιέστα πάνω στο γεωτρύπανο που έφτασε στη Νικομήδεια την περασμένη εβδομάδα, ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας και γαμπρός του Ερντογάν, δηλώνει ότι προτεραιότητα για την Άγκυρα το 2018 είναι οι έρευνες στη Μεσόγειο και σε θαλάσσιες περιοχές του Εύξεινου Πόντου. Η δήλωση αυτή, ωστόσο, δεν ξεκαθαρίζει αν το τουρκικό τρυπάνι Deep Sea Metro II θα κάνει γεωτρήσεις στην κατεχόμενη ΑΟΖ ή κοντά στο Οικόπεδο 6 που διεκδικεί ή κοντά στις νότιες ακτές της Τουρκίας.

Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Κυπριακή Δημοκρατία ξεκινά από αύριο ναυτικές στρατιωτικές ασκήσεις στην ΑΟΖ σε συνεργασία με άλλες ξένες δυνάμεις. Οι ασκήσεις αναμένεται να διαρκέσουν μέχρι και την ημέρα ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων της γεώτρησης της ΕΝΙ, δηλαδή σε ένα περίπου μήνα. Καθόλου τυχαία δεν πρέπει επίσης να θεωρείται η έλευση στη Λάρνακα τής φρεγάτας Espero του ιταλικού πολεμικού ναυτικού.

Το πρόβλημα των Τούρκων

Μιλώντας στο Ράδιο Πρώτο, ο Δρ Ηλίας Κονοφάγος, μέλος της Ακαδημίας Ενέργειας Αθηνών και γνώστης αναφορικά με το τουρκικό τρυπάνι, δήλωσε πως η Άγκυρα έχει ένα ανοιχτό παράθυρο για τους επόμενους τρεις μήνες.

«Ωστόσο, η Τουρκία έχει ένα πρόβλημα. Το τρυπάνι της είναι στη Νικομήδεια και ίσως περιμένει κάποιο διάστημα για να το φέρει. Το τεχνικό πρόβλημα που έχει είναι διαχειριστικό. Πρέπει να επανδρώσει με το κατάλληλο δυναμικό το πλοίο. Ξέρουμε ήδη ότι το έχει επανδρώσει και έχει προσλάβει προσωπικό με πολύ υψηλούς μισθούς. Άρα οι Τούρκοι φροντίζουν να επανδρώσουν το πλοίο με πολυεθνικό προσωπικό το συντομότερο δυνατό. Οι συμβάσεις με το προσωπικό έχουν ήδη γίνει και τους έχουν καλέσει στην Κωνσταντινούπολη. Εκείνο που πάσχει είναι ότι δεν έχει έτοιμο λιμάνι στα κατεχόμενα ή αρκετά κοντά, ώστε να υποστηρίξει τις ενέργειες του πλοίου. Αν δεν φροντίσει να εξασφαλίσει τη λειτουργικότητά του, θα κοστίσει στην Τουρκία 360 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο πάγια έξοδα».

Κληθείς, μάλιστα, να σχολιάσει αν οι εταιρείες αξιολογούν τους κινδύνους ή αν προσπαθούν να βάλουν την Τουρκία στο ενεργειακό παιχνίδι έμμεσα, είπε πως «όλα παίζονται». Παράλληλα εξέφρασε την απορία του για ποιο λόγο η ΕΝΙ επέλεξε να κάνει γεώτρηση σε έναν μικρότερο στόχο στο οικόπεδο 6 και όχι στον μεγάλο, που είναι διπλάσιος από το Λεβιάθαν, τον οποίο διεκδικεί κατά ένα πέμπτο η Τουρκία.

Το κρίσιμο διάστημα

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Διεθνολόγος Γιώργος Φίλης δήλωσε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη πως αν η Άγκυρα επιλέξει να κλιμακώσει την ένταση το επόμενο διάστημα, όταν βρεθούν κοιτάσματα από τις μεγάλες εταιρείες στην περιοχή, τότε δεν θα είναι θέμα κυπριακό και ελλαδικό, αλλά ζήτημα της παγκόσμιας οικονομίας, των Αμερικανών, των Γάλλων και των Ιταλών. «Αν επιχειρήσει να το κάνει, το παράθυρο ευκαιρίας της είναι οι επόμενοι μήνες», ανέφερε. Ο Δρ Φίλης εξέφρασε, μάλιστα, την εκτίμηση πως, για αντιμετώπιση των τουρκικών απειλών, η κυπριακή Κυβέρνηση έχει συνεννοηθεί με τις εταιρείες και τις χώρες που τις εκπροσωπούν ή με την Αθήνα.

Το ενδιαφέρον της Aramco

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη μέσα στην εβδομάδα ήταν το ενδιαφέρον που εξέφρασε η Saudi Aramco για δραστηριοποίηση στην Κυπριακή ΑΟΖ, στο περιθώριο της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Αναστασιάδη στη Σαουδική Αραβία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, ο Υπουργός Γιώργος Λακκοτρύπης είχε επαφές με κρατικούς αξιωματούχους του Υπουργείου Εμπορίου και του Υπουργείου Ενέργειας της χώρας, καθώς και με στελέχη της πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco και συμφωνήθηκε να προωθηθούν ενέργειες με στόχο την εξεύρεση του βέλτιστου τρόπου συνεργασίας. Υπενθυμίζεται ότι ο επικεφαλής της Εταιρείας Υδρογονανθράκων Κύπρου (ΕΥΚ), Πάνος Κελάμης, ο οποίος ανέλαβε τα ηνία της εταιρείας το 2016, είχε συνεργαστεί επί 30 χρόνια με την Saudi Aramco στο τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης. Ο κ. Κελάμης χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη το ενδιαφέρον της Aramco.

«Τέτοιες επαφές πρέπει να αρχίζουν σταδιακά με μικρά βήματα. Το ‘95 η Saudi Aramco είχε δημιουργήσει μια κοινή εταιρεία με τη Motor Oil στην Ελλάδα, μια συνεργασία που δεν καρποφόρησε. Σίγουρα το βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας αλλά και η Αramco αναζητούν μια πύλη προς την Ευρώπη, γι’ αυτό και εκτιμώ πως η Κύπρος μπορεί να διαδραματίσει αυτόν τον ρόλο, να αποτελέσει πύλη εσόδου, όχι μόνο της Aramco αλλά και της Σαουδική Αραβίας στην Ευρώπη. Είναι κάτι που η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να αξιοποιήσει δεόντως», είπε, εκφράζοντας την πεποίθηση πως τέτοιες ενέργειες μπορούν να μας βοηθήσουν και θα αναδείξουν τον ρόλο της Κύπρου στην περιοχή.

Αναγκαίο το πολιτικό πλαίσιο συνεργασίας στην περιοχή

Δεν είναι, όμως, μόνο η Κύπρος που σχεδιάζει το ενεργειακό της μέλλον, αλλά και όλες οι περιφερειακές χώρες, μαζί με τις εταιρείες, αναζητούν τον βέλτιστο δυνατό τρόπο για να αξιοποιήσουν τα αποθέματά τους. Δεν είναι τυχαίο που υπάλληλοι της Exxon Mobil πραγματοποίησαν πρόσφατα συνομιλίες με την Αίγυπτο, για να συζητήσουν τις επενδύσεις στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Διεθνείς αναλυτές ενέργειας αναφέρουν ότι ο φθηνότερος τρόπος για τους γείτονες της Αιγύπτου να αξιοποιήσουν στην παρούσα φάση τον υποθαλάσσιό τους πλούτο είναι μέσω των δύο αχρησιμοποίητων μονάδων υγροποίησης της Αιγύπτου, όμως αυτό περιπλέκεται από νομικά και υλικοτεχνικά προβλήματα, αλλά και από οικονομικούς περιορισμούς. «Η έλλειψη πολιτικού πλαισίου μεταξύ όλων αυτών των χωρών εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο», δήλωσε ο Riccardo Fabiani, αναλυτής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής στην Ομάδα Ευρασίας στο EnergyEgypt.

Επιλογές Ισραήλ

Οι Ισραηλινοί, από την άλλη, εκτιμούν άλλοι αναλυτές, προτιμούν να κατασκευάσουν έναν νέο υποθαλάσσιο αγωγό, που θα παρακάμψει το Σινά για να αποφύγει τυχόν δολιοφθορές ή να χρησιμοποιήσει έναν ξεχωριστό αγωγό, που έχει κατασκευάσει η Αίγυπτος στην Ιορδανία, τη Συρία και τον Λίβανο. Η πρόκληση αναφορικά με το κοίτασμα «Αφροδίτη» της Κύπρου είναι κυρίως οικονομική. Στις τρέχουσες τιμές του φυσικού αερίου, η ποσότητα 4,5 tcf δεν είναι αρκετή για να δικαιολογήσει έναν υποθαλάσσιο αγωγό στην Αίγυπτο, εκτός αν υπάρχουν περισσότερες ανακαλύψεις σε άλλες περιοχές της Κύπρου, αναφέρουν οι αναλυτές.

Πυραυλάκατος χωρίς πυραύλους

Το μεγάλο στοίχημα μετά την εξεύρεση του φυσικού αερίου είναι φυσικά η ασφαλής αξιοποίηση και προστασία μεταφοράς του. Τη Δευτέρα έφτασε στην Κύπρο από το Ισραήλ το πρώτο πλοίο ανοικτής θαλάσσης (P61), το οποίο αγόρασε η Κυπριακή Δημοκρατία και το οποίο αναμένεται να αξιοποιηθεί σύντομα για επιτήρηση της κυπριακής ΑΟΖ, καθώς και άλλες συναφείς δραστηριότητες. Στο πλοίο εκπαιδεύτηκαν Κύπριοι αξιωματικοί και άνδρες της Εθνικής Φρουράς. Η πυραυλάκατος έχει τη δυνατότητα να φέρει και υπερσύγχρονα συστήματα επιτήρησης και επισήμανσης θαλάσσιων, επίγειων και εναέριων στόχων. Έφτασε στην Κύπρο διαθέτοντας δύο πολυβόλα Rafael Typhoon 23 mm. Σχολιάζοντας την αγορά αυτή, ο πρώην Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς, αντιστράτηγος ε.α. Φοίβος Κλόκκαρης, έθεσε το ερώτημα κατά πόσον αυτό το μέσο διαθέτει όντως τα συστήματα προκειμένου να λειτουργήσει αποτρεπτικά σε τυχόν απειλές.

Προληπτικοί οι Ισραηλινοί

Από την πλευρά τους οι Ισραηλινοί, ανακοίνωσαν ότι στο αντιπυραυλικό τους σύστημα Iron Dome εγκαταστάθηκε επιτυχώς και τέθηκε σε λειτουργία ένα πυροβόλο Sa'ar-5, με σκοπό την αποτροπή ενδεχόμενων επιθέσεων σε πλατφόρμες φυσικού αερίου από ισλαμικές οργανώσεις. Συγκεκριμένα, ανώτεροι αξιωματούχοι του Ισραηλινού Στρατού (ΙDF), δήλωσαν στην εφημερίδα Haaretz τη Δευτέρα πως η Χεζμπολάχ έχει την ικανότητα να επιτεθεί στις υπεράκτιες πλατφόρμες φυσικού αερίου του Ισραήλ, έχοντας αποκτήσει τα αναγκαία όπλα, όπως πυραύλους. Ωστόσο, ένας αξιωματικός είπε στην εφημερίδα: «Οι πληροφορίες μας λένε ότι ακόμα κι αν η Χεζμπολάχ έχει αυτήν τη δυνατότητα σήμερα, δεν βλέπουμε να κάνει ένα τέτοιο ακραίο βήμα μόνο για να δημιουργήσει μια πρόκληση. Η άλλη πλευρά κατανοεί επίσης ότι το χτύπημα των πλατφορμών αερίου είναι η κήρυξη ενός τρίτου πολέμου στον Λίβανο».

Υπενθυμίζεται πως τον Ιούλιο του 2011, σε μια ομιλία κατά την πεντηκοστή επέτειο του ξεσπάσματος του 2ου πολέμου στον Λίβανο, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα απειλούσε τις υπεράκτιες πλατφόρμες αερίου του Ισραήλ. Η οργάνωση, η οποία δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη του Ισραήλ, ισχυρίζεται ότι οι πλατφόρμες βρίσκονται στην ΑΟΖ του Λιβάνου και όχι στο Ισραήλ. «Ο Λίβανος είναι σε θέση να υπερασπιστεί τους φυσικούς του πόρους, και όποιος βάζει το χέρι στα περιουσιακά του στοιχεία, θα μάθουμε πώς να τον αντιμετωπίσουμε», δήλωσε ο Νασράλα, προσθέτοντας: «Εάν ο Λίβανος είναι αρκετά σοφός να ενεργήσει με σύνεση και ευθύνη όσον αφορά τα οικόπεδα φυσικού αερίου και πετρελαίου, θα έχουμε την ευκαιρία να πληρώσουμε τα χρέη μας και να βελτιώσουμε την οικονομική κατάσταση της χώρας».