Ταμείο μείωσης του δημόσιου χρέους με θολές προοπτικές για περαιτέρω αξιοποίηση
Σε βάθος χρόνου και κάτω από πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν έσοδα του Ταμείου Υδρογονανθράκων για αύξηση του βιοτικού επιπέδου των Κυπρίων πολιτών. Θα τα «τρώει» όλα το δημόσιο χρέος

Η διασφάλιση των μελλοντικών γενεών είναι ο κύριος στόχος της σύστασης και λειτουργίας του Εθνικού Ταμείου Επενδύσεων (Ταμείο Υδρογονανθράκων) και στις πρόνοιες του νόμου, αλλά και των σχετικών κανονισμών που εξασφάλισε και αποκαλύπτει η «Σ», ουδεμία πρόνοια υπάρχει για χρήση μέρους των εσόδων για κάλυψη μέρους του κόστους της λύσης.
Αντίθετα περιλαμβάνονται τέτοιες πρόνοιες και ασφαλιστικές δικλίδες που ουσιαστικά η όποια χρήση εσόδων του Ταμείου για άλλους σκοπούς από την απομείωση του δημόσιου χρέους, ακόμη και για προσοδοφόρες επενδύσεις, παραπέμπεται σε βάθος χρόνου.

Ιδού οι πρόνοιες…
Οι προτεινόμενοι λοιπόν κανονισμοί, που έφτασαν ήδη στη Βουλή και παραπέμπονται για συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή, κωδικοποιούν:

- τις Εισροές που προκύπτουν από την εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, καθώς και άλλα έσοδα που δυνατόν να προκύψουν από οποιεσδήποτε επενδύσεις και άλλες προσόδους του Ετήσιου Προϋπολογισμού, καθώς και
- τη μεθοδολογία των Εκροών του Εθνικού Ταμείου Επενδύσεων, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, η δημιουργία αποθεματικού του Ταμείου, καθώς επίσης και η διαχείριση των αποδόσεων και επενδύσεων των Ταμείου.

Καθορίζονται, μάλιστα, ποια θα είναι τα έσοδα από την εκμετάλλευση κοιτασμάτων των υδρογονανθράκων, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- Πληρωτέα τέλη αιτήσεων.
- Δικαιώματα από: Πώληση σεισμικών και γεωφυσικών δεδομένων της Δημοκρατίας, υπογραφή συμβολαίου ή από οποιαδήποτε σύμβαση με φορέα εκμετάλλευσης.
- Κέρδη/μερίσματα που προέρχονται από την Εταιρεία Υδρογονανθράκων Κύπρου (ΕΥΚ).
- Πρόσοδοι από τις αποδόσεις των επενδύσεων του Εθνικού Ταμείου Επενδύσεων.
- Καταβλητέα τέλη που καθορίζονται στα συμβόλαια/ συμβάσεις.
- Διοικητικά πρόστιμα.
- Φορολογικά έσοδα και τέλη που επιβάλλονται σε φορέα ή φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δραστηριοποιείται άμεσα στον τομέα των υδρογονανθράκων. Εξαιρούνται φορολογικά έσοδα που σχετίζονται έμμεσα με τον τομέα των υδρογονανθράκων.
- Μερίδιο της Δημοκρατίας από προσόδους που προκύπτουν από την εκμετάλλευση όπως καθορίζονται σε συμβόλαιο/ σύμβαση, αφαιρουμένων: των ελεγμένων εξόδων που σχετίζονται με δραστηριότητες υδρογονανθράκων και προβλέπονται στο συμβόλαιο/ σύμβαση, των εξόδων της Δημοκρατίας και της ΕΥΚ που σχετίζονται με επενδυτικές δραστηριότητες για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η εμπορική εκμετάλλευσή τους, καθώς και εξόδων που σχετίζονται με την εμπορία και πώληση των υδρογονανθράκων.

Εκμετάλλευση χρημάτων
Το ουσιαστικό όμως μέρος των προτεινόμενων κανονισμών αφορά στον τρόπο εκμετάλλευσης των πιο πάνω εσόδων. Και ο τρόπος χρήσης τους χωρίζεται σε δύο στάδια, τα οποία σε ουδεμία περίπτωση περιλαμβάνουν οποιαδήποτε πρόνοια που άμεσα ή έμμεσα να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να χρηματοδοτηθεί το κόστος λύσης και δη οι αποζημιώσεις για το περιουσιακό.

- Στο πρώτο στάδιο, κύρια προτεραιότητα αποτελεί η χρήση μέρους των ετήσιων εσόδων από υδρογονάνθρακες για τη μείωση του δημόσιου χρέους σε βιώσιμα επίπεδα. Ως εκ τούτου, ως ελάχιστο επίπεδο στόχου ορίζεται η σταδιακή και επαρκής μείωση του δημόσιου χρέους στο επίπεδο του 60% του ΑΕΠ, που αποτελεί την τιμή αναφοράς με βάση τη Συνθήκη της Ε.Ε. (Πρωτόκολλο 12).

Πιο συγκεκριμένα, σε περίπτωση που το επίπεδο του Δημόσιου Χρέους υπερβαίνει το 80% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), τότε ποσοστό έως 50% των ετήσιων Εισροών χρησιμοποιείται για τη μείωση του Δημόσιου Χρέους, ενώ σε περίπτωση που το επίπεδο του Δημόσιου Χρέους κυμαίνεται μεταξύ του 60% έως 80% του ΑΕΠ, τότε ποσοστό έως 25% των ετήσιων Εισροών χρησιμοποιείται για τη μείωση του Δημόσιου Χρέους. Και στις δύο περιπτώσεις, το υπόλοιπο εναπομείναν ποσοστό των Εισροών χρησιμοποιείται για τη δημιουργία αποθεματικού του Ταμείου.

Οι αρχές αυτές θα εφαρμόζονται στη βάση ορθολογικής αξιολόγησης των υποχρεώσεων του κράτους, με προτεραιότητα στην αποπληρωμή των υποχρεώσεων με υψηλότερο κόστος και μικρότερη διάρκεια αποπληρωμής, λαμβανομένων υπόψη προνοιών των δανειακών συμβάσεων.

- Το δεύτερο στάδιο ουσιαστικά ενεργοποιείται όταν ο στόχος μείωσης του δημόσιου χρέους στο 60% του ΑΕΠ έχει επιτευχθεί και νοουμένου ότι έχει διασφαλιστεί ένα επαρκές/ικανοποιητικό επίπεδο ταμειακού αποθεματικού για το Εθνικό Ταμείο Επενδύσεων. Το ικανοποιητικό επίπεδο του ταμειακού αποθεματικού καθορίζεται στο 30% του ΑΕΠ, πράγμα το οποίο υποδηλοί ότι το δημόσιο χρέος μειωμένο κατά το αποθεματικό του ταμείου δεν θα υπερβαίνει το 30% του ΑΕΠ (χρυσός κανόνας).

Από αυτό το σημείο, το Εθνικό Ταμείο Επενδύσεων λειτουργεί ως «ταμείο χρηματοδότησης», όπου γίνεται χρήση των αποδόσεων του Ταμείου κατά ανώτατο επίπεδο έως μίας ποσοστιαίας μονάδας (1%) του ονομαστικού ΑΕΠ ετησίως, για αύξηση των επενδυτικών δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης.